ثبت جهانی خط نستعلیق؛ به نام ایران یا سایر کشورها؟

شنیده‌ها از اقدامات کشور ترکیه برای ثبت جهانی خط نستعلیق به نام خود حکایت دارد. از سوی دیگر، خط نستعلیق در پاویون امارات متحده‌ عربی در اکسپوی 2015 میلان به‌عنوان هنر آن کشور معرفی و هیچ اشاره‌ای هم به سابقه و ریشه‌ تاریخی این هنر در ایران نشده است.

تاریخ خبر : ۱۳۹۴/۱۰/۰۱ تعداد بازدید : ۹۶۴
تعداد رای : ۵
مسئولان میراث فرهنگی و انجمن خوشنویسان کشورمان از تلاش‌ برای ثبت جهانی خط نستعلیق ایرانی با همکاری یونسکو خبر می‌دهند.
جواد بختیاری، رئیس شورای عالی انجمن خوشنویسان ایران به پیگیری انجمن خوشنویسان ایران برای ثبت خط نستعلیق اشاره کرد با بیان این‌که باید در این زمینه از ترکیه پیشی بگیریم، افزود: خط نستعلیق، هنر شناسنامه‌ای ماست و تنها دست‌ساخته بشر در طول اعصار به‌شمار می‌آید که ساختار زیبایی‌شناختی آن بر اساس نسبت‌های طلایی است.
خط نستعلیق و شکسته‌نستعلیق آیینه تمام‌نمای ذوق ایرانی‌ است. این دو خط از هم جداشدنی نیستند، ولی از آنجا که خط نستعلیق شناخته‌شده‌تر است و از نظر تشکیلاتی تقدم تاریخی دارد، برای ثبت جهانی کارها سریع‌تر پیش می‌رود.

filereader.php?p1=main_c4ca4238a0b923820

خطوط دیگر مانند ثلث، ریحان و... نیز ذات ایرانی دارند، اما در حال حاضر اگر بتوانیم نخستین گام را محکم برداریم، می‌توانیم در آینده نیز اقداماتی برای ثبت دیگر خطوط ایرانی انجام دهیم.

استقبال از مشارکت کشورهای دیگر در ثبت نستعلیق!

دکتر فرهاد نظری، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی و حفظ و احیای میراث معنوی و طبیعی ضمن اشاره به آماده‌سازی پرونده ثبت جهانی خوشنویسی ایرانی با همکاری معاونت هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی عنوان کردند: در این زمینه دو موضوع مطرح است، که پرونده‌ای با مجموع خطوط ایرانی مانند ثلث، نسخ، نستعلیق و... را برای ثبت جهانی به یونسکو ارسال کنیم یا تنها روی خط نستعلیق تأکید داشته باشیم و پرونده این خط را برای ثبت‌جهانی آماده کنیم.
قرار است موضوع ثبت نستعلیق در کارگروه ملی میراث فرهنگی ناملموس که ده وزارتخانه از جمله وزارت ارشاد در آن حضور دارند، را به بحث بگذاریم و تصمیم نهایی در این شورا گرفته شود.
او با بیان این‌که نماینده ایران در یونسکو نیز پیگیر این موضوع است، افزود: قرار شد نماینده ما در یونسکو با دولت‌های دیگری که خط نستعلیق در کشورشان رواج دارد، رایزنی کند تا در صورت امکان پرونده‌ای مشترک برای ثبت جهانی این خط به‌عنوان میراث ناملموس به یونسکو ارسال شود.
نظری درباره تلاش‌های ترکیه درخصوص ثبت این خط به نام خود نیز عنوان کرد: از آنجا که یکی از شرایط ثبت جهانی عنصر میراث ناملموس زنده بودن آن است، اما خط کشور ترکیه تغییر کرده و ظاهرا سال‌هاست که استفاده از خطوط فارسی و عربی در این کشور منسوخ شده است؛ اما با این حال ما از همکاری ترکیه برای مشارکت در این پرونده استقبال می‌کنیم چرا گه هر چه تعداد کشورهای مشارکت‌کننده در یک پرونده بیشتر باشد احتمال موفقیت آن بیشتر است. رایزنی‌‌هایی با افغانستان و پاکستان هم در این خصوص انجام شده است.
به گفته دکتر نظری، سازمان میراث فرهنگی سعی دارد که از خطوط مشترک یا به طور کلی عناصر فرهنگی مشترک در تشکیل پرونده‌ها استفاده کند؛ نخست به این دلیل که روح کنوانسیون ثبت جهانی به این قضیه نزدیک‌تر است و توصیه می‌کند برای نزدیک‌تر شدن کشورها پرونده‌ها را به صورت مشترک ارائه کنند و همچنین از سوی دیگر از سهمیه کشورهای دیگر استفاده کنیم، چرا که هر کشور یک سهمیه بیشتر ندارد.

filereader.php?p1=main_c81e728d9d4c2f636
میراث فرهنگی دیگر کشور برای ثبت
ایران تاکنون ده عنصر فرهنگی را در میراث ناملموس جهانی به ثبت رسانده است. به گفته ایشان، پرونده ثبت نستعلیق برای سال 2017 به یونسکو ارسال خواهد شد و در سال 2016 قرار است پرونده نوروز که پیش‌تر به ثبت رسیده بود با پیوستن چند کشور دیگر مجددا بررسی شود و با مشارکت 12 کشور به ثبت برسد. هفته گذشته اعلام وصول آن از سوی یونسکو به اطلاع سازمان رسید.
همچنین پرونده نان‌های تخت مانند لواش، فتیر و... با مشارکت ایران، جمهوری آذربایجان، ترکیه، قرقیزستان و قزاقستان آماده شده که قرار است از سهمیه جمهوری آذربایجان در سال 2016 در یونسکو بررسی شود.

تعریف میراث فرهنگی ناملموس

«طبق کنوانسیون مصوب سال 2003 در یونسکو، برای پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس، این میراث به رسوم، بازنمایی‌ها، تجلیات، دانش‌ها، مهارت‌ها و نیز ابزارها، اشیا، دست‌ساخته‌ها و فضاهای فرهنگی مرتبط با آنها گفته می‌شود که جوامع، گروه‌ها و در برخی موارد افراد، به عنوان بخشی از میراث فرهنگی خود می‌شناسند. این میراث از نسلی به نسل دیگر منتقل و پیوسته توسط جوامع و گروه‌ها در پاسخ به محیط، تعامل با طبیعت و تاریخشان بازآفرینی می‌شود و حس هویت و تداوم را برایشان به ارمغان می‌آورد و به این ترتیب احترام به تنوع فرهنگی و خلاقیت بشری را ترویج می‌دهد».

نظرات

پاسخ به نظــر بازگشت به حالت عادی ثبت نظر

نوع نظر
نـــام
ایمیل
نظر شما
کارکترهایی که در تصویر می بینید را وارد نمایید. (حساس به حروف کوچک و بزرگ)