نقش آفرینی کشورهای مختلف در ارائه پتنت در سه ماهه دوم سال 2017 -گزارش کانون پتنت ایران

در این گزارش بر اساس اطلاعات استخراج شده از اداره ثبت اختراع آمریکا و اروپا وضعیت کشورهای مختلف از نقطه نظر تعداد پتنت های به ثبت رسیده و گرنت شده در بازه زمانی سه ماهه دوم سال 2017 میلادی مورد بررسی و مقایسه قرار گرفته است. همچنین به صورت خاص وضعیت پتنت های نانویی در این دوره زمانی نیز مورد بررسی قرار گرفته است.

تاریخ مقاله : ۱۳۹۶/۰۶/۱۹ تعداد بازدید : ۴۸۱
تعداد رای : ۴
موضوعات مقاله : ثبت اختراع (پتنت)
نویسندگان مقاله : محسن باقرصاد نویسنده اول وحید فهیم پور نویسنده دوم
مقدمه
یکی از موضوعات مورد توجه نوآوران و شرکت های فناوری پیشرو، حفاظت از دستاوردهای فکری ناشی از نوآوری‌ها و ابداعات متعلق به خود بوده است. امروزه شرکت‌های مختلف در سرتاسر جهان به طور فزاینده‌ای سعی در اتخاذ استراتژی‌های متنوع حفاظت از حقوق مالکیت فکری خود دارند؛ در این میان یکی از ابزارهای اصلی مورد استفاده، بکارگیری حمایت‌های قانونی انحصاری ناشی از ثبت پتنت است.

filereader.php?p1=main_cfcd208495d565ef6

به منظور رصد تحولات ثبت پتنت در کشورهای مختلف و آشنایی با کشورهای صاحب موقعیت مطلوب (در مقیاس جهانی و یا منطقه ای)، در گزارش پیش رو با بررسی تعداد پتنت منتشر شده و نیز تعداد پتنت های گرنت شده در سه ماهه دوم سال 2017 میلادی (تا پایان سی ام ژوئن)، وضعیت کشورهای مختلف بنا بر آمار استخراج شده از دفاتر ثبت اختراعات آمریکا «USPTO» و اتحادیه اروپا «EPO» تجزیه و تحلیل می شود. همچنین سعی می گردد به صورت خاص، با تمرکز بر نانو فناوری به عنوان یکی از شاخه های علمی و فنی مورد توجه در ایران، وضعیت انتشار پتنت از سوی کشورهای مختلف در این زمینه بررسی شود. 
در سه ماهه دوم سال 2017 میلادی، بیش از «264550» پتنت در «USPTO» و «EPO» منتشر شده است، که از این تعداد، «188187» «US» پتنت بوده و «76363» پتنت نیز متعلق به «EPO» است. همچنین تعداد پتنت گرنت شده در این سال نیز برابر با «228301» است. در جدول 1، ده کشور نخست در رتبه بندی بیشترین پتنت منتشر شده و نیز تعداد پتنت های گرنت شده در این بازه زمانی قابل مشاهده است.

جدول 1- ده کشور برتر از نظر تعداد پتنت انتشار یافته در «USPTO» و «EPO»
filereader.php?p1=main_96a3be3cf272e0170
همان گونه که در جدول نیز مشاهده می گردد، در بین ده کشور برتر دارنده پتنت های منتشر و گرنت شده، سهم «US» پتنت در کشورهای اروپایی به نسبت کمتر از پتنت های «EPO» است (البته در مورد انگلیس این گزاره صدق نمی نماید، که دلیل آن می تواند مرتبط با خروج این کشور از اتحادیه اروپایی و اتخاذ سیستم های ثبت پتنت متفاوت باشد). در مقابل در آمریکا و کشورهای آسیای جنوب شرقی، با اختلاف قابل ملاحظه ای کفه ترازو به نفع پتنت های ثبت شده در آمریکا است. نکته جالب توجه، سهم 90 و 95 درصدی تایوان در انتشار و گرنت پتنت های «USPTO» نسبت به پتنت های اروپایی است که حتی از خود کشور آمریکا نیز بالاتر است. 
در ادامه این گزارش، وضعیت کشورهای مختلف از نظر انتشار و گرنت پتنت در آمریکا و اتحادیه اروپا، به صورت تفکیک شده بررسی می گردد.


1- وضعیت انتشار پتنت در «USPTO» 
بنا بر آمار جمع آوری شده، در سه ماهه دوم سال 2017 میلادی «188187» پتنت در اداره ثبت اختراعات آمریکا «USPTO» منتشر گردیده است که از این تعداد تقریباً نیمی از آن متعلق به کشور آمریکا است. پس از آمریکا که با «92198» پتنت در رتبه نخست قرار دارد، کشورهای ژاپن و کره جنوبی به ترتیب با «29038» و «12460» پتنت در رتبه های دوم و سوم قرار گرفته اند. نکته جالب توجه، سهم 22 درصدی کشورهای آسیایی ژاپن و کره جنوبی در پتنت های منتشر شده از سوی «USPTO» است. تعداد کل «US» پتنت های گرنت شده در این بازه زمانی نیز برابر با «176679» است. در جدول 2، اطلاعات تفصیلی مربوط به ده کشور نخست رده بندی کشورهای برتر از لحاظ انتشار پتنت در آمریکا ارائه گردیده است.

جدول 2- کشورهای دارای بیشترین پتنت انتشار یافته و گرنت شده در «USPTO»
filereader.php?p1=main_a2ef406e2c2351e0b
همان گونه که از اطلاعات ارائه شده در جدول 2 مشخص است، ده کشور نخست دارنده بیشترین پتنت منتشر شده در «USPTO»، بیشترین تعداد پتنت گرنت شده را نیز دارا هستند و تنها تفاوت، جابه جایی کشورهای چین و آلمان در این رده بندی است (البته این گزاره در مورد کشورهای انگلیس و کانادا نیز صادق است که البته تفاوت در پتنت های گرنت شده این دو کشور بسیار ناچیز می باشد.)، به طوری که آلمان با وجود پتنت انتشار یافته کمتر، توانسته است اختلافی بیش از 30 درصدی در تعداد پتنت های گرنت شده خود نسبت به چین ایجاد نماید («8784» پتنت گرنت شده در مقابل «6707» پتنت).
اگر فهرست کشورهای دارای پتنت انتشار یافته در «USPTO» را بر اساس ناحیه جغرافیایی بررسی نماییم، می توان چنین نتیجه گرفت که بعد از آمریکای شمالی، مرکزی و حوزه دریای کارائیب، کشورهای آسیایی با «59936» پتنت، 32 درصد از کل پتنت های منتشر شده در آمریکا را به خود اختصاص داده اند. باید توجه داشت توزیع پتنت های منتشر شده متعلق به کشورهای آسیایی بسیار نامتقارن بوده و عمده دلیل ایستادن آسیا در جایگاه دوم بیشترین «US» پتنت منتشر شده و پیشی گرفتن از اروپا، آمار بسیار بالای کشورهای ژاپن، کره جنوبی، چین و تایوان است. (این چهار کشور در مجموع «57551» «US» پتنت منتشر یافته را به خود اختصاص داده اند که تقریباً برابر با 96 درصد کل «US» پتنت های منتشر یافته توسط کشورهای آسیایی است). البته، استراتژی کشورهای اروپایی در تمرکز بر ثبت و انتشار پتنت در «EPO» نیز می تواند به عنوان یکی دیگر از دلایل احتمالی این اتفاق محسوب گردد. 
در جدول 3، ده کشور آسیایی با بیشترین «US» پتنت منتشر شده ارائه شده است. یکی از نکات جالب فهرست مذکور، تعداد قابل توجه رشد آمار گرنت پتنت در کشورهای آسیایی است، به طوری که در سه ماهه دوم سال جاری میلادی توانسته اند به نیمی از تعداد «US» پتنت های گرنت شده در سال گذشته دست یابند. نکته قابل توجه دیگر، پیشی گرفتن تایلند و کویت از ایران در زمینه تعداد «US» پتنت های گرنت شده بوده که علی رغم رشد پتنت های گرنت شده ایران نسبت به سال گذشته (ایران در سال 2016 میلادی 29 عدد «US» پتنت گرنت شده داشته است) رخ داده است. دو کشور مذکور هر یک با 28 پتنت گرنت شده توانسته اند ایران را در فهرست ده کشور آسیایی دارنده بیشترین «US» پتنت گرنت شده پشت سر گذارند. ارتقاء جایگاه سنگاپور در بین کشورهای آسیایی و پیشی گرفتن از هند که با رشد سه پله ای در فهرست کشورهای منتشر کننده پتنت در «USPTO» همراه شده است، از دیگر نکات قابل ذکر می باشد. این کشور در سال 2016 میلادی در رتبه هجدهم فهرست جهانی و ششم فهرست کشورهای آسیایی قرار داشت.

جدول - کشورهای آسیایی دارای بیشترین پتنت در «USPTO»
filereader.php?p1=main_e45ee7ce7e88149af

2- وضعیت انتشار پتنت در «EPO»
یکی دیگر از شاخص هایی که بر اساس آن می توان عملکرد کشورهای مختلف را در زمینه مالکیت فکری و علی الخصوص فعالیت های ثبت پتنت مقایسه و تحلیل نمود، تعداد پتنت های منتشر شده از سوی دفتر ثبت اختراعات اتحادیه اروپا «EPO» است. بر اساس آمار «EPO»، در فاصله زمانی سه ماهه دوم سال 2017 میلادی، بیش از «76363» پتنت منتشر گردیده است که باز هم آمریکا با «20423» پتنت در صدر جدول بیشترین پتنت اروپایی منتشر شده قرار می گیرد؛ پس از آمریکا، کشورهای آلمان و ژاپن به ترتیب با «11391» و «10645» پتنت در رده های دوم و سوم جای دارند. با توجه به فاصله نسبتاً زیاد فرانسه به عنوان چهارمین کشور دارنده پتنت های اروپایی انتشار یافته با سه کشور مذکور (سهم فرانسه از کل پتنت های اروپایی انتشار یافته، برابر با «5055» پتنت است)، می توان آمریکا، آلمان و ژاپن را سه کشور اصلی دارنده پتنت های انتشار یافته اروپایی در سه ماهه دوم سال 2017 میلادی به شمار آورد. سهم سه کشور مذکور نسبت به کل پتنت های منتشر شده از سوی «EPO» برابر با 56 درصد است که در مقایسه با سهم 71 درصدی سه کشور نخست در «USPTO»، نشان دهنده پراکندگی بیشتر و توزیع متقارن پتنت های اروپایی نسبت به «US» پتنت های انتشار یافته است. لازم به ذکر است، تعداد کل پتنت های اروپایی گرنت شده در این فاصله زمانی برابر با «51622» است. در جدول 4، ده کشور نخست رتبه بندی کشورهای دارای بیشترین پتنت اروپایی انتشار یافته قابل مشاهده است.

جدول 4- کشورهای دارای بیشترین پتنت انتشار یافته و گرنت شده در «EPO»
filereader.php?p1=main_7d0665438e81d8ece
با دقت در فهرست کشورهای دارای پتنت در «EPO»، می توان دریافت که کشورهای عضو اتحادیه اروپا در حالت کلی نسبت به فهرست کشورهای دارنده «US» پتنت، در رده های بالاتری قرار گرفته اند که با توجه به سیاست های اتحاذ شده از سوی کشورهای مذکور در زمینه فعالیت های ثبت پتنت و تمرکز بر ثبت و انتشار پتنت های اروپایی، امری منطقی به نظر می رسد. خروج کشورهای تایوان و کانادا از فهرست ده کشور برتر در مقایسه با فهرست کشورهای برتر دارنده «US» پتنت و جایگزین شدن توسط کشورهای هلند و ایتالیا نیز در راستای همین سیاست ها ارزیابی می گردد.
جایگاه به نسبت بهتر کشورهای اروپایی عضو «EPO» منجر به تنزل رتبه دیگر کشورها و از جمله کشورهای آسیایی در فهرست مذکور گردیده است، به طوری که این کشورها در سه ماهه دوم سال 2017 میلادی با انتشار «19519» پتنت اروپایی، سهمی 26 درصدی از کل پتنت های منتشر شده را به خود اختصاص داده اند. در جدول 5، ده کشور آسیایی با بیشترین پتنت منتشر شده در «EPO» آمده است. لازم به ذکر است، ایران با یک پتنت اروپایی در رتبه چهاردهم کشورهای آسیایی و هفتاد و دوم کشورهای جهان قرار گرفته است.

جدول 5- کشورهای آسیایی دارای بیشترین پتنت انتشار یافته در «EPO»
filereader.php?p1=main_751d31dd6b56b26b2
از نکات قابل توجه در مورد پتنت های انتشار یافته در سه ماهه دوم سال 2017 میلادی، تفاوت بسیار زیاد کشور تایوان در رده بندی های «USPTO» و «EPO» است؛ این کشور که با «7580» پتنت منتشر شده توانسته است در جایگاه هفتم فهرست کلی کشورهای دارنده پتنت در «USPTO» و «EPO» قرار گیرد، در فهرست کشورهای برتر دارنده «US» پتنت نیز جایگاه خود را در بین ده کشور نخست حفظ کرده و با «6819» عدد «US» پتنت، در رده ششم قرار گرفته است. این در حالی است که تعداد پتنت های اروپایی انتشار یافته این کشور بسیار کمتر بوده و با «761» پتنت در رتبه شانزدهم قرار گرفته است.

3- وضعیت ایران در انتشار و گرنت پتنت
تعداد پتنت های انتشار یافته از سوی ایران در سه ماهه دوم سال 2017 میلادی برابر با 58 پتنت است، که از این تعداد 57 مورد «US» پتنت و یک مورد نیز توسط «EPO» منتشر شده است. بر این اساس، ایران در رتبه سی و هشتم فهرست «USPTO»، رتبه هفتادم فهرست «EPO» و رتبه چهل و چهارم فهرست کلی قرار گرفته است.
در بین کشورهای آسیایی نیز، ایران با 57 عدد «US» پتنت انتشار یافته، در رتبه دهم فهرست «USPTO» جای گرفته است. یکی از نکات کلیدی در زمینه «US» پتنت های منتشر شده ایران، اختلاف ناچیز آن با امارات متحده عربی (57 در مقابل 60 عدد «US» پتنت) است، که می تواند ارتقاء رتبه ایران در فهرست مذکور و پیشی گرفتن از این کشور را محتمل سازد. از سوی دیگر، تعداد بسیار کم پتنت اروپایی ایران سبب شده است تا علاوه بر قرار گرفتن در رده چهاردهمی کشورهای آسیایی دارنده پتنت در «EPO»، جایگاه خود در در بین ده کشور نخست آسیایی فهرست کلی بیشترین پتنت انتشار یافته در «USPTO» و «EPO» را نیز به کشور تایلند واگذار نماید. (تایلند با 52 عدد «US» پتنت و 30 پتنت اروپایی توانسته است تا در رده نهم کشورهای آسیایی در فهرست کلی قرار گیرد، که علت عمده آن تعداد قابل توجه پتنت های اروپایی این کشور است).
اگر وضعیت ایران را از نظر تعداد پتنت گرنت شده بررسی نماییم به نتایج جالب توجهی خواهیم رسید؛ ایران دارای 16 پتنت گرنت شده در سه ماهه دوم سال 2017 میلادی است که از این تعداد فقط یک مورد مربوط به پتنت های انتشار یافته از سوی «EPO» بوده و مابقی متعلق به پتنت های انتشار یافته در آمریکا است. همین امر موجب تنزل رتبه ایران در فهرست پتنت های گرنت شده در EPO گردیده است، به طوری که رتبه ایران در فهرست «USPTO»، «EPO» و فهرست کلی به ترتیب برابر با 48، 66 و 53 است.

4- وضعیت انتشار پتنت در نانوفناوری
امروزه علم و فناوری در بسیاری از زمینه ها به مرزی از رشد و توسعه رسیده که تصور نوآوری های قابل توجه در آن ها تا حدی نامحتمل به نظر می رسد. نانوفناوری با توجه به قابلیت های بسیار حیاتی در رفع محدودیت های موجود، توانسته است به یکی از مهمترین و جذابترین زمینه های تحقیقاتی بشر در سال های اخیر تبدیل گردد. با توجه به اهمیت فناوری نانو و توجه خاص سیاستگذاران علم و فناوری در ایران به این حوزه خاص، در بخش پایانی سعی می گردد وضعیت کشورهای مختلف از منظر فعالیت های ثبت و انتشار پتنت، به عنوان شاخصی از روند فعالیت های تحقیق و توسعه ای و نوآوری های صورت گرفته نانوفناوری بررسی و تحلیل گردد.
در سه ماهه دوم سال 2017 میلادی، در مجموع «6449» پتنت در حوزه نانوفناوری از سوی دفاتر ثبت اختراع آمریکا و اروپا منتشر گردیده است، که از این تعداد «5602» پتنت در «USPTO» و «847» پتنت در «EPO» منتشر شده است. کشورهای آمریکا، کره جنوبی و ژاپن سه کشور برتر در زمینه انتشار پتنت های نانوفناوری به شمار می روند. در جدول 6، ده کشور نخست در رتبه بندی بیشترین پتنت نانوفناوری منتشر شده در این بازه زمانی قابل مشاهده است.

جدول 6- ده کشور برتر از نظر تعداد پتنت نانوفناوری انتشار یافته در «USPTO» و «EPO»
filereader.php?p1=main_faeac4e1eef307c2a
در ارتباط با آمار پتنت های نانوفناوری منتشر شده، دو نکته قابل ذکر است؛ اولین نکته به اختلاف قابل توجه «US» پتنت ها و پتنت های اروپایی انتشار یافته باز می گردد، که بر خلاف آمار پتنت های کلی تشریح شده در بخش های پیشین، در کشورهای عضو «EPO» نیز صادق است. به نظر می رسد محققین و شرکت های فناور فعال در صنایع نانو تمایل بیشتری در زمینه ثبت و انتشار پتنت در «USPTO» نسبت به «EPO» از خود نشان می دهند. نکته دوم به جایگاه عربستان سعودی اشاره دارد که با 75 پتنت انتشار یافته (70 عدد «US» پتنت و  پتنت اروپایی)، توانسته است در جایگاه یازدهم کشورهای برتر در زمینه انتشار پتنت های نانوفناوری بایستد.
در زمینه گرنت پتنت نیز، در سه ماهه دوم سال 2017 میلادی در مجموع «5880» پتنت نانوفناوری گرنت شده است که سهم «USPTO» و «EPO» به ترتیب برابر با «4722» و «1158» پتنت است. در جدول 7، ده کشور نخست در رتبه بندی بیشترین پتنت گرنت شده در این بازه زمانی قابل مشاهده است.

جدول 7- ده کشور برتر از نظر تعداد پتنت نانوفناوری گرنت شده در «USPTO» و «EPO»
filereader.php?p1=main_d72d187df41e10ea7
اگر ده کشور برتر دارنده پتنت های نانوفناوری انتشار یافته در «USPTO» و «EPO» را به صورت جداگانه رده بندی نماییم، شاهد فهرست هایی متفاوت خواهیم بود که این خود بیانگر پراکندگی پتنت های انتشار یافته در این حوزه علمی از یک سو و نیز سیاست های متفاوت کشورها در زمینه ثبت و انتشار پتنت های نانوفناوری است. در جدول 8، فهرست ده کشور برتر دارنده پتنت نانوفناوری از منظر دفاتر ثبت اختراع آمریکا و اروپا مشاهده می گردد.

جدول 8- ده کشور برتر از نظر تعداد پتنت نانوفناوری انتشار یافته در «USPTO» و «EPO» 
filereader.php?p1=main_fad6f4e614a212e80
در بین کشورهای آسیایی دارنده پتنت های نانوفناوری، کره جنوبی با 800 پتنت انتشار یافته در سه ماهه دوم سال 2017 میلادی، پیشرو است. پس از کره جنوبی، کشورهای ژاپن، چین و تایوان با 467، 413 و 267 پتنت در رتبه های بعدی جای گرفته اند. در مجموع، کشورهای آسیایی با انتشار 1794 پتنت نانوفناوری در «USPTO» و «EPO»، توانسته اند سهمی 28 درصدی از کل پتنت های انتشار یافته در فاصله زمانی مذکور را به خود اختصاص دهند. در جدول 9، ده کشور آسیایی با بیشترین پتنت انتشار یافته در حوزه نانوفناوری قابل مشاهده می باشد.

جدول 9- کشورهای آسیایی دارای بیشترین پتنت نانوفناوری در «USPTO» و «EPO»
filereader.php?p1=main_0a8005f5594bd6704

4- گراف

filereader.php?p1=main_c4ca4238a0b923820
شکل 1- کشورهای دارای بیشترین تعداد پتنت ثبت شده در USPTO و EPO


filereader.php?p1=main_c81e728d9d4c2f636
شکل 2- سهم کشورهای دارای پتنت در USPTO

filereader.php?p1=main_eccbc87e4b5ce2fe2
شکل 3- سهم کشورهای دارای پتنت در EPO


filereader.php?p1=main_a87ff679a2f3e71d9
شکل 4- کشورهای آسیایی دارای بیشترین پتنت انتشار یافته در USPTO و EPO


filereader.php?p1=main_e4da3b7fbbce2345d
شکل 5- کشورهای دارای بیشترین تعداد پتنت نانویی ثبت شده در USPTO و EPO


filereader.php?p1=main_1679091c5a880faf6
شکل 6- سهم کشورهای دارای پتنت نانویی در USPTOو EPO


filereader.php?p1=main_8f14e45fceea167a5
شکل 7- کشورهای آسیایی دارای بیشترین پتنت نانویی در USPTO و EPO

نظرات

پاسخ به نظــر بازگشت به حالت عادی ثبت نظر

نوع نظر
نـــام
ایمیل
نظر شما
کارکترهایی که در تصویر می بینید را وارد نمایید. (حساس به حروف کوچک و بزرگ)