سوالات متداول در ثبت اختراع خارجی

۱- ارسال درخواست به چه زبانی باشد؟

 ارسال شرح دقیق اختراع به زبان فارسی کفایت نموده و نیازی به ارسال آن به زبان انگلیسی نیست. آنچه مهم است، ارسال معادل انگلیسی اصطلاحات فنی است. گاهی متقاضیان محترم، از معادل‌های نادرست فارسی برای عبارات و اصطلاحات استفاده می­نمایند، لذا جهت برداشت دقیق منظور مخترعین و سهولت در جستجو، لازم است که حتماً عبارات و کلمات کلیدی انگلیسی در شرح اختراع ارسال گردد.

 

۲-آیا درخواست ارسالی به کانون باید ثبت داخلی شده باشد؟

خیر؛ داشتن اظهارنامه یا گواهی اختراع تائید شده در ایران، شرط بررسی درخواست در کانون پتنت ایران نیست. از آنجایی‌که هرگونه خودافشایی قبل از ثبت اظهارنامه بین‌المللی، حمایت‌های کانون را با محدودیت مواجه می‌نماید، لذا تأکید می­شود که با توجه به زمان‌بر بودن فرآیند بررسی در کانون پتنت ایران و همچنین تهیه درفت اختراع، ارسال درخواست به کانون، قبل یا هم‌زمان با فرآیند ثبت داخلی (ثبت اظهارنامه) انجام گیرد.

  

۳- آیا ثبت اظهارنامه اختراع داخلی، برای ثبت درخواست در کانون محدودیتی ایجاد می‌نماید؟

بله؛ تقاضانامه‌هایی که قبلاً در اداره ثبت اختراع ایران تائید و منتشر شده و از تاریخ ثبت اظهارنامه داخلی آن‌ها بیش از یک سال گذشته باشد، مورد حمایت قرار نمی‌گیرد. همچنین با عنایت به زمان‌بر بودن فرآیند بررسی، در مورد تقاضانامه‌هایی که قبلاً در اداره ثبت اختراع ایران تائید و منتشر شده و از تاریخ ثبت اظهارنامه داخلی آن‌ها بیش از ۸ ماه (و البته کمتر از یک سال) گذشته باشد، متقاضیان گرامی می‎توانند با هماهنگی کانون پتنت و کارگزار معرفی‌شده از سوی کانون، با هزینۀ شخصی «ثبت موقت» اختراع خود را در ادارۀ ثبت اختراع آمریکا  انجام داده و سپس نسبت به ارسال تقاضای خود به کانون برای انجام فرایند بررسی، اقدام نمایند.

  

۴- آیا تائید اختراع در داخل کشور، به‌منزله تائید آن در کانون پتنت ایران نیز هست؟

 خیر؛ کانون پتنت ایران قابلیت پتنت شدن یک اختراع را با روش‌های استاندارد ادارات معتبر ثبت اختراع خارجی، ارزیابی می‌نماید. به دلیل اینکه بررسی الزامات و شرایط احراز پتنت در روند ثبت اختراع داخلی، با نحوه ارزیابی معمول در ادارات معتبر خارجی فاصله دارد، تائید یک اختراع در داخل، به معنی واجد شرایط بودن آن جهت ثبت در سایر کشورها نیست.

 

۵- آیا با ثبت موقت (Provisional)، می‌توانم وارد بازار شوم یا در نمایشگاه‌ها حضور داشته باشم؟

ثبت اختراع موقت، مصداق ثبت اولیه اظهارنامه بوده و لذا امکان شروع سایر فعالیت‌ها پس از آن وجود دارد؛ اما باید در  نظر داشت که اعتبار ثبت موقت در آمریکا، یک سال است و پس از آن، اگر وارد فرآیند ثبت دائم نشوید، ثبت موقت باطل می­شود. همچنین در صورتی‌که مشتریان شما در سایر کشورها هستند، برای حفاظت در آن کشور نیز نهایتاً تا یک سال از تاریخ ثبت موقت باید ثبت در آن کشور یا ثبت اظهارنامه از طریقPCT را در برنامه داشته باشید. همچنین هیچ درخواست اختراعی، تا زمان تائید (Grant) در یک اداره ثبت، از حفاظت قانونی برخوردار نیست.

 

۶- آیا باید در ارسال درخواست همه جزئیات افشاء شود؟

 افشاء شرط ذاتی هر اختراع است. در حقیقت، حق انحصار در ازای افشا< به مخترعین داده می­شود، لذا بیان همه جزئیات لازم است. زمانی که یک متقاضی، درخواستی را جهت بررسی به کانون پتنت ارسال می‌نماید، بررسی تنها در چهارچوب همان موارد افشاء شده خواهد بود و در صورتی که اطلاعات ناقص ارائه شده و یا پنهان‌کاری صورت گرفته باشد، درخواست رد می­گردد. در صورتی که به این دلیل درخواستی رد گردد جهت بررسی مجدد، هزینه‌ای باید توسط مخترعین پرداخت گردد.

 

۷- آیا می‌توانم بعد از ارسال درخواست به کانون، مقاله مربوطه را ثبت نمایم؟

ملاک کانون پتنت ایران، عدم انتشار مقالات تا قبل از بررسی و ثبت موقت آن است؛ لذا در صورتی که در زمان بررسی، یک مقاله بر روی اینترنت در دسترس قرار بگیرد، برای آن درخواست مشکلاتی ایجاد می­گردد. بنابراین در صورت انتشار مقاله در حین بررسی اولیه و بررسی ماهوی در کانون پتنت ایران (۴ ماه)، مسئولیت آن بر عهده متقاضیان گرامی است.

بایستی توجه داشت که ثبت یک مقاله، به خودی خود مشکلی ندارد، ولی در صورت تائید و انتشار، مشکل‌ساز خواهد بود. در صورت اجبار به ثبت مقاله، توصیه می‌گردد که پیش از آن، اقدام به ثبت موقت اختراع نمایید.

 

۸- آیا یک پتنت می‌تواند توسط مقالات خود مخترع رد شود؟

بله؛ چاپ مقاله، ارائه در کنفرانس، چاپ بروشور، ارائه اطلاعات در نمایشگاه و ارائه اطلاعات بر روی سایت، مصداق خود افشایی بوده و باعث رد پتنت می‌شود.

 

۹-عدم اعلام سوابق افشای اختراع، چه عواقبی برای ارسال‌کننده درخواست خواهد داشت؟

در صورتی که موارد افشاء شده توسط مخترع/ مخترعان، به کانون اعلام نشود و در جستجوهای تخصصی، سوابق افشاء مشاهده گردد، از آنجا که مخترع/ مخترعان برخلاف تعهدنامه اقدام نموده‎اند، بر اساس آیین‌نامه ثبت اختراع خارجی کانون پتنت ایران، معادل ۵۰ درصد هزینه بررسی ثبت اختراع (در سال ۹۶، ۸۰۰ هزار تومان) جریمه شده و یا پرونده آن‌ها، به‌طورکلی از دستور کار کانون خارج خواهد شد.

 

۱۰-مالکیت  اختراع  در چه مرحله‌ای مشخص می‌شود؟

مالکیت هر درخواستی که برای کانون پتنت ایران ارسال می­گردد، باید برای مخترعین مشخص بوده و حدود آن، به‌صورت یک قرارداد داخلی، بین مخترعین یا سازمان مربوطه، معلوم شده باشد. اما اگر منظور اعلام مالکیت آن به اداره ثبت اختراعات آمریکا است، ثبت فرم مالکیت، هر زمان تا تائید پرونده در اداره ثبت اختراعات آمریکا میسر است. زمان و نحوه تنظیم فرم‌ها، در زمان نگارش پتنت، توسط کارگزاران کانون به اطلاع مخترعین رسانده می­شود.

 نکته بسیار مهم: در صورتی‌که هر یک از مخترعین و مالکین، پس از تائید پرونده توسط کانون پتنت، به دلیل عدم مشخص نمودن سهم و شرایط مالکیت به اختلاف برخوردند و این اختلاف، باعث انصراف از ادامه ثبت اختراع و یا اخلال در ارسال و امضای فرم‌های مربوطه شود، کانون پتنت ایران حق دارد تا نسبت به دریافت تمام هزینه‌های انجام‌شده آن پرونده تا آن تاریخ اقدام نماید.

 

۱۱- احتمال تائید نهایی(grant) توسط «USPTO» برای درخواست‌های مورد تائید کانون چقدر است؟

بر اساس آمار اعلامی اداره ثبت اختراع آمریکا، حدوداً ۵۰ درصد از اختراعات ارسالی به این اداره تائید می­شود. باید توجه داشت که فرآیند بررسی قابلیت ثبت اختراع در کانون پتنت ایران و امتیازاتی که به شانس پتنت شدن یک درخواست داده می­شود، به‌صورت نسبی است؛ اما با توجه به گزارش‌های تهیه‌شده توسط کانون، می­توان گفت که عموماً درخواست‌ها از شانس مناسبی برای تائید شدن در اداره ثبت اختراعات آمریکا برخوردار هستند.

 

۱۲- به چه صورت می‌توانم از وضعیت پتنت  بعد از تائید کانون مطلع شوم؟

پس از تائید کانون و ارسال نامه و همچنین گزارش نوآوری، مخترعین به کارگزاران کانون پتنت ایران ارجاع داده می­شوند و تمام مراحل کار، توسط کارگزاران به مخترعین اعلام می­گردد. همچنین، نحوه اطلاع از آخرین وضعیت درخواست، در منوی راهنما توضیح داده شده است.

 

۱۳- به چه صورت می‌توانم از وضعیت درخواست ثبت مطلع شوم؟

در صورتی که درخواست اختراع (Patent Application) منتشر شده باشد، با مراجعه به پرتال «USPTO Public PAIR» و وارد نمودن شماره Publication یا Application، آخرین وضعیت اختراع قابل مشاهده است. در صورت هر تغییر در مورد درخواست اختراع، در صورت نیاز، کانون و یا کارگزاران موارد لازم را به مخترعین اطلاع‌رسانی می­نمایند.

 

۱۴-   آیا منابع آموزشی برای پتنت وجود دارد؟

منابع زیادی به زبان انگلیسی یا فارسی در دسترس است. به عنوان مثال، متقاضیان محترم می­توانند از منابع زیر استفاده نمایند:

- مقالات آموزشی (برخی از موارد مهم در زیر لیست شده و تنوعی از مقالات در سایت کانون در دسترس است) 

- کلیپ­‌های آموزشی

 

۱۵- مدت ارزیابی یک درخواست در کانون پتنت چقدر است ؟

زمان بررسی یک درخواست، بسته به حوزه‌های مختلف فنی، به صورت متوسط، دو الی چهار ماه است. البته مدت مذکور، از زمان ارجاع به داوری در نظر گرفته می‌شود و چنانچه یک درخواست ناقص ارسال گردد، زمان ارزیابی طولانی‌تر خواهد شد.

 

۱۶- روند زمانی کلی از ثبت درخواست در کانون تا گرنت به چه صورتی است؟

بازه زمانی برای یک درخواست (ثبت درخواست در کانون، ثبت موقت، ثبت در USPTO، ثبت PCT، انتشار و در نهایت گرنت)، وابسته به پارامترهای مختلفی است اما میانگین زمانی، عمدتاً بر اساس «جدول زمانی درخواست ثبت اختراع خارجی» است.

 

۱۷- چه زمانی بعد از تائید کانون، ثبت موقت می‌شود؟

نهایتاً ۱۰ روز کاری پس از آنکه مخترع متن اختراع را به زبان انگلیسی و بر اساس فرمت اعلام شده برای کارگزار ارسال نماید، ثبت موقت انجام می‌گیرد.

 

۱۸- نظر نهایی اداره ثبت اختراع آمریکا چه زمانی اعلام می‌شود؟

بر اساس اعلام اداره ثبت اختراع آمریکا در سال ۲۰۱۵، مدت متوسط بررسی یک تقاضانامه ثبت دائم  ۲۸ ماه از تاریخ ثبت آن است.

  

۱۹- چگونه به کانون اعتماد نموده و اطلاعات را کامل افشاء کنیم؟

کانون پتنت ایران، نهادی وابسته به معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری است که وظیفه حمایت از دستاوردهای فناوری شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاهیان، پژوهشگران و مبتکرین کشور را دارد. این نهاد، هیچ فعالیت انتفاعی، پژوهشی و یا تولیدی ندارد؛ لذا اطلاعات اختراعات، در هیچ جای دیگر مورد استفاده قرار نمی‌گیرد.

اطلاعات ارسال شده توسط مخترعین، در پرتال‌های امن ثبت شده و فقط کارگزاران کانون پتنت که شرکت‌های تخصصی فعال در حوزه ثبت اختراع خارجی هستند و تضامین لازم را به این نهاد داده‌اند به اطلاعات مخترعین دسترسی دارند. لذا هیچ‌یک از درخواست‌ها، برای بررسی به دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها و هیچ نهاد دیگری ارسال نمی­گردد.

 

۲۰-  آیا کانون امتیازی از پتنت را برای خودش قائل می‌شود؟

کانون پتنت ایران، با هدف کمک به  فروش شرکت‌های دانش‌بنیان و همچنین کمک به تجاری‌سازی افرادی که  دارای دستاورد فنی ویژه‌ای هستند تشکیل شده و در قبال مبلغ حمایت پرداختی، هیچ‌گونه ادعای مالکیتی نسبت به اختراع نخواهد داشت.

البته با توافق طرفین، کانون می‎تواند بنا به تشخیص خود، با تقبل صددرصد هزینۀ ثبت اختراع، درصدی از مالکیت اختراع را کسب نموده و از محل فروش یا واگذاری لیسانس اختراع یا تجاری‌سازی محصولات یا فرآیندهای مبتنی بر آن، بر اساس معیارهای متعارف و متناسب، در درآمد حاصله شریک شود.

 

۲۱- آیا برای نوشتن ادعاها، بایستی مطابق فرمت خاصی عمل نمود؟

آنچه از متقاضیان در زمان ارسال درخواست انتظار می‌رود، فقط بیان کامل، صحیح و دقیق ویژگی‌های فنی اختراع، همراه با مستندات لازم طبق فرمت‌های کانون است و نه نگارش به فرمت یک اختراع یا ادعانامه حقوقی. در حقیقت، گزارش نوآوری تهیه‌شده توسط کانون، مشخص‌کننده جنبه‌های قابل ثبت یک اختراع است؛ لذا پس از تائید درخواست، نگارش فنی و حقوقی اختراع، توسط افرادی که تخصص این کار را دارند، صورت می­گیرد.

 

۲۲- هزینه ارزیابی کانون برای یک درخواست به چه میزان است؟

این هزینه، از متقاضیان اخذ نمی‌شود؛ با این وجود، کانون برای این ارزیابی، هزینه‌ زیادی پرداخت می‌نماید؛ بنابراین توصیه می‌شود که در ارسال درخواست خود، دقت کافی داشته باشید.

 

۲۳- کل هزینه ثبت یک پتنت در آمریکا چقدر است؟

هزینه یک ثبت اختراع در آمریکا، به پارامترهای زیادی بستگی دارد؛ ولی به‌طور متوسط، ۸۰۰۰ الی ۱۴۰۰۰ دلار برآورد می‌شود. درصد حمایت کانون پتنت، با توجه به نوع شرکت (دانش‎بنیان، شرکت‎های بزرگ، SME و ...)، محتوای ارسال شده و شانس تجاری‌سازی، می‎تواند بین ۱۰ تا ۹۰ درصد متغیر بوده و مابقی بایستی توسط مخترع پرداخت گردد.

 

۲۴- آیا داشتن نوآوری برای یک فناوری، لزومی برای ثبت آن ایجاد می‌نماید؟

داشتن نوآوری، یکی از شرط­های ثبت اختراع است و شروط دیگری مانند افشای کامل و گام ابتکاری، که تعاریف حقوقی خاص خود را دارند نیز باید احراز گردد.

 

۲۵- میزان پرداختی متقاضی برای ثبت پتنت بعد از تائید کانون چقدر است؟

بر اساس آئین‌نامه حمایت از ثبت اختراع خارجی،  تا نود درصد از هزینه‌های مربوط به ثبت اختراع توسط کانون پتنت ایران حمایت خواهد شد لذا به عنوان مثال، در صورتی که حمایت ۹۰ درصدی مشمول مخترعین گردد، ده درصد مبلغ ثبت اختراع که معادل ریالی ۱۰۰۰ دلار است، بایستی توسط مخترعین پرداخت گردد.

 

۲۶- چند درخواست می‌توانم ارسال کنم؟

تعداد درخواست‌های قابل ارسال در سال، به عوامل گوناگونی، مانند ارسال درخواست از طرف شرکت دانش‌بنیان، ارسال توسط اشخاص حقوقی یا دانشگاهی، میزان همکاری و کیفیت درخواست‌های ارسال شده گذشته، حوزه فنی اختراع و تعداد درخواست‌های تائید شده از طرف متقاضی را دارد.

- هر فرد حقیقی که ۲ درخواست رد شده در طی ۶ ماه داشته و درخواست سوم نیز منتهی به همین ۶ ماه باشد، برای درخواست سوم باید هزینه بررسی را که معادل یک میلیون و ششصد هزار تومان در سال ۹۶ است، به کانون پتنت ایران پرداخت نماید.

- برای افراد حقوقی مانند دانشگاه‌ها، مراکز تحقیقاتی، شرکت‌ها و ... که بیش از ۴ درخواست پیاپی رد شده در طی ۶ ماه داشته و درخواست پنجم نیز منتهی به همین ۶ ماه ‌باشد، برای درخواست پنجم باید هزینه بررسی را که معادل یک میلیون و ششصد هزار تومان در سال ۹۶ است، به کانون پتنت پرداخت نمایند.

لازم به ذکر است کانون هیچ تعهدی به بررسی همه درخواست‌های ارسالی نداشته و می‌تواند از پذیرش هر درخواست، به هر دلیل صرف نظر نماید.

 

۲۷-آیا کانون در حوزه نرم‌افزار از اختراعات حمایت می‌نماید؟

در شرایط خاص، حوزه‎های نرم‌افزاری نیز مورد حمایت قرار می‎گیرند که البته پس از مطالعه موضوع درخواست، بررسی یا عدم بررسی آن اعلام خواهد شد؛ به‌طور کلی، پروتکل‎های جدید پیچیده انتقال داده، موارد مربوط به معماری سیستم و کدنویسی، شامل حمایت نخواهند شد.

اختراعات در حوزۀ نرم‌افزار تنها در کشورهای معدودی قابل ثبت است؛ به همین دلیل، تنها در صورتی که تقاضاهای این حوزه، از طریق شرکت‎هایی که قصد حضور در بازار را دارند و یا توسط استارت‌آپ‌ها و شتاب‌دهنده‌ها ارسال شوند، مورد بررسی قرار خواهند گرفت.

 

۲۸-فرآیند ارزیابی درخواست توسط کانون چگونه است؟

بررسی اختراع، در دو مرحله اولیه (بررسی شکلی) و موضوعی (بررسی محتوایی) انجام می‌گیرد: در بررسی شکلی، نقص‎های ساختاری اختراع، شامل افشاء یا ارائه کامل اطلاعات، خودافشایی مخترع/ مخترعان، رعایت حق تقدم، الزام بر ارائه تنها یک اختراع در هر درخواست ارسالی، بررسی مستندات و قابل ثبت بودن موضوع اختراع بررسی می‌شود. در بررسی محتوایی نیز، شرایطی نظیر نوآوری، غیر بدیهی بودن و قابلیت پیاده‌سازی اختراع مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. همچنین، امکان درآمد‌زایی یا تجاری‌سازی و اولویت‌های موضوعی تعیین شده از معیارهای کلی کانون پتنت ایران برای تائید اختراع است.

 

۲۹-آیا می‌توان با جلب رضایت مخترعی دیگر، آن را با نام خود به کانون ارسال نماییم؟

اگر طی مراحل کار، مشخص گردد که مخترع/مخترعان، اختراع فرد یا افراد دیگری را، هرچند، با کسب رضایت کامل وی/آن‌ها، به‌عنوان اختراع خود به کانون معرفی نموده‎اند، کانون پتنت ایران می‎تواند اقدام به وصول خسارات و هزینه‌های صورت‌گرفته نموده و بر اساس صلاحدید، نسبت به تعلیق یا توقف کامل فرآیند ثبت اقدام نماید.

 

۳۰-آیا می‌توان تغییرات محتوایی در یک درخواست تائید شده ایجاد نمود؟

خیر؛ درخواست اولیه ارائه شده به کانون، ملاک ارزیابی بوده و قابل ثبت است. هرگونه تغییر محتوایی در اختراع، باید به‌صورت جداگانه بررسی شود که هزینه‌های معادل هزینه یک بررسی کامل را در بر خواهد داشت.