۲۸ آذر ۱۳۹۴

جایگاه ایران در گزارش شاخص حقوق مالکیت فکری

محمود عباسی، رئیس اتحادیه انجمن‌های علمی گروه حقوق ایران گفت: نتایج گزارش شاخص بین‎المللی حقوق مالکیت (IPRI) که با بررسی وضعیت 129 کشور جهان تهیه شده، نشان می‌دهد رتبه ایران در تامین حقوق مالکیت از جایگاه 107 در سال 2012 به 108 در سال 2015 تنزل یافته و از لحاظ حقوق مالکیت فکری در رتبه 106 دنیا قرار داریم.
معاون حقوق بشر و امور بین الملل وزیر دادگستری اشاره کرد که موسسه اتحادیه حقوق مالکیت، داده‌های مربوط به تضمین حقوق مالکیت مادی و معنوی بین 70 کشور جهان را مطالعه و گردآوری کرده که ویرایش سال 2015 آن به 129 کشور افزایش یافته است و در این شاخص نمره‌ای از 0 تا 10 به هر کشور اختصاص داده می‌شود که نمره 10 نشان‌دهنده بهترین حالت و بالاترین حد تامین حقوق مالکیت است.
عباسی گفت: ایران در سال 2015 با کسب امتیاز کلی 4 از 10، رتبه 108 را در میان 129 کشور جهان و رتبه 17 را بین 20 کشور منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا به دست آورده که چنین رتبه و امتیاز پایینی برای ایران باعث شده تا کشور ما در بین 20 درصد پایینی کشورهای جهان قرار گیرد.
بالاترین امتیاز متعلق به کشور فنلاند با عدد 8.3 و پایین ترین امتیاز هم متعلق به کشور میانمار با عدد 2.5 است.

رتبه‌های برتر این گزارش
عباسی با اشاره به اینکه این گزارش تاییدکننده این نظریه است که بین توسعه‌یافتگی و حمایت از حقوق مالکیت کشورها ارتباط مستقیمی وجود دارد؛ و به عبارت دیگر هر جا حمایت از حقوق مالکیت افراد بهتر تامین شود، رفاه اقتصادی بیشتری نیز مشاهده می‌شود، 10 کشور اول جهان که حقوق مالکیت از بیشترین امنیت برخوردار است را بر اساس این گزارش نام برد:
فنلاند با امتیاز 8.3،نروژ، زلاندنو با امتیاز 8.2، وکزامبورگ، سنگاپور و سوئیس هر کدام با امتیاز 8.1، سوئد و ژاپن با 8 امتیاز، کانادا و هلند هر کدام 7.9 . کشور آمریکا نیز با امتیاز 7.7،  پس از آلمان رتبه 17 جهان را دارد.

filereader.php?p1=main_9bf31c7ff062936a9

 در این گزارش، کشورهای خاورمیانه و آفریقای شمالی در یک منطقه گنجانده شده‌اند که بر این اساس کشور قطر با امتیاز 7.5 رتبه 18 را در بین 129 کشور جهان و رتبه اول را در بین 20 کشور مورد مطالعه این منطقه بدست آورده است و رتبه 17 با امتیاز 4 در منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا متعلق به ایران است.

روش شناسی گزارش بین‌المللی حقوق مالکیت
برای اندازه‌گیری شاخص کلی حقوق مالکیت، کشورها در سه مولفه «محیط حقوقی و سیاسی»، «حقوق مالکیت فکری» و «حقوق مالکیت فیزیکی» ارزیابی و نمره‌دهی می‌شوند و از تلفیق این سه نماگر، شاخص حقوق مالکیت آنها استخراج می شود.
مولفه «محیط سیاسی و حقوقی»، درک و بینشی در رابطه با تاثیر چهار مقوله «استقلال سیستم قضائی»، «ثبات سیاسی»، «حاکمیت قانون» و «کنترل فساد» در هر کشور ارائه می‌دهد و دو مولفه دیگر در این شاخص حقوق مالکیت فیزیکی و فکری،‌ دو شکل از حقوق مالکیت را نشان می‌دهند که هر دو نقش حیاتی در توسعه اقتصادی هر کشوری را دارا می‌باشند.
معاون حقوق بشر و امور بین الملل وزیر دادگستری تاکید کرد: "حقوق مالکیت فیزیکی" سه مولفه «حمایت از حقوق مالکیت فیزیکی»، «ثبت دارایی‌ها» و «دسترسی به وام» و «حقوق مالکیت فکری» سه مولفه «حمایت از حقوق مالکیت فکری»، «حمایت از حق اختراع» و «بهره برداری غیر مجاز از آثار دیگران» را در بر می‌گیرد. مواردی که در دو مولفه آخر آمده‌ شامل حقوقی که در قوانین به رسمیت شناخته شده‌اند و نیز برون داده‌های علمی این حقوق در کشورهای مورد مطالعه است.
وضعیت کشور ایران در مولفه‌ها بدین صورت است که در مولفه "محیط حقوقی و سیاسی" ایران با امتیاز 3.3 در جایگاه 108 دنیا، در مولفه "حقوق مالکیت فیزیکی" ایران با امتیاز 4.8 در رتبه 105 و در مولفه "حقوق مالکیت فکری" با امتیاز 3.8 در جایگاه 106 کشور های دنیا قرار گرفته است.
خلاصه شاخص‌ها و معیارهای ارزیابی حقوق مالکیت به همراه امتیازات ایران در جدول ذیل قابل ملاحظه است:

رتبه در منطقه

(20 کشور)

رتبه در جهان

(129 کشور)

امتیاز

(از صفر تا ده)

شاخص‌ها و معیارهای ارزیابی

17

108

3.3

1. فضای حقوقی و سیاسی

Legal and Political Environmental

15

79

4

a)      استقلال سیستم قضائی

Judicial Independence

18

115

3

b)      حاکمیت قانون

Rule of Law

15

117

2.5

c)       ثبات سیاسی

Political Stability

16

98

3.6

d)      کنترل فساد

Control of Corruption

17

105

4.8

2. حقوق مالکیت فیزیکی

Physical Property Rights

14

81

4.8

a)      حمایت از حقوق مالکیت فیزیکی

Protection of Physical Property Rights

14

79

8.8

b)      ثبت اموال و دارایی‌ها

Registering Property

19

127

1

c)       دسترسی به وام

Access to Loans

13

106

3.8

3. حقوق مالکیت فکری

Intellectual Property Rights

17

116

2.8

a)      حمایت از حقوق مالکیت فکری

Protection of Intellectual Property Rights

9

97

4.7

b)      حمایت از حق اختراع

Patent Protection

-

-

--

c)       بهره برداری غیرمجاز از آثار دیگران

Copyright Protection

17

108

4

کل


این گزارش نشان دهنده این امر است که ارتباط عمیقی بین تعریف و تضمین حقوق مالکیت و رفاه جوامع برقرار است و کشورهای ثروتمند عموماً کشورهای پیشگام در زمینه تعریف و تضمین حقوق مالکیت‌ هستند. بنابراین اگر جوامع و کشورهای در حال توسعه می‌خواهند گامی موثر در مسیر توسعه بردارند ضروری است تا تدابیری اساسی در جهت حمایت از حقوق مالکیت داشته باشند
حال که همبستگی بین حقوق مالکیت و رفاه اقتصادی محرز شده است، تداوم بهبود حقوق مالکیت در همه ابعاد جهانی ضروری به نظر می‌رسد. حقوق مالکیت ضعیف معمولاً در کشورهای در حال توسعه قابل مشاهده است. از آنجا که شهروندان این کشورها نیاز بیشتری به رشد اقتصادی دارند، حمایت از حقوق مالکیت فیزیکی و فکری بسیار تعیین کننده است.
عباسی در پایان ضمن تاکید بر این موضوع که احتمال دارد یکی از دلایل رتبه پایین کشورمان ناشی از عدم ارسال داده‌های دقیق باشد و در صورت تصحیح داده‌ها، تصویر واقعی‌تری از جایگاه بین المللی کشور ارائه شده و تا زمان تکمیل این شاخص می‌توان از اطلاعات موجود بهره برد تا به دیدی واقع‌بینانه نسبت به حدود و ثغور مالکیت و آثار آن در کشورهای مختلف دست یافت تاکید کرد: شاخص‌ها، اطلاعاتی را در اختیار کارشناسان و تصمیم‌گیران قرار می‌دهد تا زمینه اصلاحات درست را مهیا نمایند و احتمال درستی تصمیمات را افزایش دهند. با این حال مشاهده می‌شود ممکن است برخی افراد در کشورها مانند سیاست‌مداران با طرد کلی یک شاخص، جامعه را از منافع آن محروم کنند و گاه با تغییرات سطحی و ارائه اطلاعات غیرواقعی و صوری تلاش ‌کنند تا اوضاع را بهتر از آنچه هست نشان دهند. آنچه اهمیت دارد این است که اصلاحات صورت گرفته در عمل به افزایش رفاه جامعه منجر شود و ارقام روی کاغذ متفاوت از متن جامعه نباشد.

پربازدید‌ترین‌ها

تجاری‌سازی اختراع یک کودک ۹ ساله
۱۶ تیر ۱۴۰۰

تجاری‌سازی اختراع یک کودک ۹ ساله

ایده یک کودک ۹ ساله که حاضر نبود حتی برای دقایقی از عروسکش جدا شود، منجر به شکل‌گیری یک کسب‌وکار خانوادگی شد. «آدل فولتون»، با مطرح نمودن ایده قرار گرفتن یک جیب شفاف بر روی کوله‌پشتی به منظور قرار گرفتن عروسک در آن، نه تنها مشکل کودکانه خود را حل نمود، بلکه با اخذ گواهی ثبت اختراع و ثبت ایده در یک پلتفرم سرمایه‌گذاری جمعی، تولید و فروش محصول را هم آغاز نموده است.

شارژ تلفن‌های هوشمند از طریق صداهای محیطی
۲۱ تیر ۱۴۰۰

شارژ تلفن‌های هوشمند از طریق صداهای محیطی

شیائومی در تلاش برای توسعه قابلیت نوآورانه‌ای برای شارژ گوشی‌های هوشمند است. این فناوری که به تازگی در دفتر مالکیت فکری چین به ثبت رسیده، از صدا برای شارژ دستگاه‌های الکترونیکی استفاده می‌کند. به این منظور، دستگاهی برای جمع‌آوری صدا و ارتعاشات محیط تعبیه شده که آن‌ها را به انرژی مکانیکی تبدیل می‌کند. در ادامه، این لرزش مکانیکی به یک جریان الکتریکی تبدیل شده و شارژ شگفت‌انگیز تلفن‌های همراه و سایر دستگاه‌های الکترونیکی را ممکن می‌سازد.

اختراع یک نوجوان خلاق برای مقابله با آتش‌سوزی منازل
۴ مرداد ۱۴۰۰

اختراع یک نوجوان خلاق برای مقابله با آتش‌سوزی منازل

یک دانش‌آموز دبیرستانی، موفق به اختراع یک سیستم خودکار مهار آتش شده است. این اختراع جالب که در واکنش به آتش‌سوزی‌های گسترده در محل زندگی «آرول ماتور» توسعه یافته، متشکل از یک مکانیسم بازدارنده است که با فعال‌سازی خودکار در زمان تشخیص آتش‌، امکان مهار آن را فراهم می‌کند. این مخترع نوجوان که اختراع خود را ثبت نموده، موفق به جذب سرمایه ده هزار دلاری در «Kickstarter» شده است.

استراتژی تهاجمی «LG» برای درآمدزایی از اختراعات حوزه ارتباطات بی‌سیم
۱۵ تیر ۱۴۰۰

استراتژی تهاجمی «LG» برای درآمدزایی از اختراعات حوزه ارتباطات بی‌سیم

شرکت کره‌ای «LG»، در حال آماده‌سازی و ثبت پرونده‌های حقوقی نقض پتنت علیه شرکت‌هایی است که بدون اخذ مجوزهای لازم، از پتنت‌های ضروری استاندارد این شرکت در حوزه ارتباطات بی‌سیم استفاده می‌کنند. تصمیم به این اقدام تهاجمی، در پی ضرر این شرکت در سال ۲۰۲۰ میلادی و برنامه‌ریزی برای خروج از کسب‌وکار تلفن‌های همراه هوشمند اتخاذ شده است.

تویوتا در صدر نوآورترین خودروسازان جهان
۲۹ تیر ۱۴۰۰

تویوتا در صدر نوآورترین خودروسازان جهان

بنا بر برآوردهای صورت گرفته، از سال ۲۰۱۱ میلادی تاکنون، ده خودروساز نوآور جهان، بیش از ۱.۲۵ میلیون پتنت به ثبت رسانده‌اند. در این بین، تویوتا با بیش از ۳۸۴ هزار درخواست ثبت اختراع، در صدر خودروسازان نوآور جهان قرار داشته و هیوندای و فورد، به ترتیب با بیش از ۱۸۴ هزار و ۱۶۷ هزار درخواست، در رده‌های بعدی جای دارند. جالب اینجا است که در خصوص خودروهای الکتریکی نیز، همین سه خودروساز نوآورترین شرکت‌ها بوده و در خودروهای خودران، فورو، تویوتا و هوندا، به ترتیب جایگاه اول تا سومی را در اختیار دارند.

تخم‌مرغ گیاهی کانادایی، آماده حضور در بازارهای جهانی
۳ مرداد ۱۴۰۰

تخم‌مرغ گیاهی کانادایی، آماده حضور در بازارهای جهانی

یک استارت‌آپ کانادایی، برای نخستین بار موفق به تولید تخم‌مرغ‌های گیاهی در این کشور شده است. «نباتی فودز» که بازار اولیه خود را کشورهای کانادا، آمریکا و استرالیا می‌داند، در گام اول در صدد حفاظت از محصول ارزشمند خود در این کشورها بوده و در ادامه، نیم‌نگاهی هم به حفاظت از این نوآوری در بازار اروپا و چین دارد. مهم‌ترین مزیت این تخم‌مرغ‌های گیاهی، عدم وجود کلسترول، سویا و گلوتن بوده که نگرانی افراد محتاط در زمینه رژیم‌های غذایی، سلامت قلب و سطح کلسترول خون را هم بر طرف می‌کند.