۱۶ اسفند ۱۳۹۴

بسته آموزشی مفاهیم و روش های تجاری سازی دارایی های فکری (قسمت دوم)

در قسمت گذشته، مفهوم تجاری سازی و مدل های آن؛ بطور خلاصه بررسی شد. در کنار مدل های فرآیندی تجاری سازی فناوری که در بخش پیشین مورد بحث قرار گرفت، طبقه بندی دیگری نیز از الگوها و استراتژی های تجاری سازی یافته های پژوهشی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی وجود دارد. این دسته از الگوها به طور خاص، تجاری سازی و صنعتی کردن یافته دانشگاهی و دانش تحقیقاتی مراکز پژوهشی را هدف قرار داده اند. از این قبیل الگوها می توان به اعطای حق امتیاز و تاسیس شرکت های نوپا و زایشی از دانشگاه ها و مراکز پژوهشی اشاره کرد.

بر اساس روش های بهره برداری از فناوری، الگوهای مختلفی در مورد تجاری سازی مطرح شده است. در ادامه پنج الگوی اصلی و مهم مطرح شده در این زمینه را بررسی می نماییم.

  • اعطای حق امتیاز (لیسانس)

لیسانس، اجازه ای است که برای بهره برداری از حقوق انحصاری ناشی از دارایی های فکری توسط مالک آن محصول برای غیر صادر می‌گردد. اعطای حق امتیاز یکی از متداول ترین مدل ها و استراتژی های تجاری سازی یافته های پژوهشی و انتقال تکنولوژی از دانشگاه ها و مراکز پژوهشی به مراکز صنعتی و خدماتی است. در این استراتژی دانشگاه یـا مرکز پژوهشی و به طور کلی مالک، حق تجاری سازی مالکیت معنوی را بـه یـک شرکت (امتیاز گیرنده فناوری) واگذار می کند. امتیازگیرنده نیز مطابق با قرارداد رسمی لیسانس، اقدام به تجاری سازی، توسعه، تولید و فروش محصولات می کند. از جمله مزایای این روش،کاهش زمان و هزینـه تحقیق و توسعه برای امتیاز گیرنده و دسترسی سریع بـه بازارهـای محلی و خارجی و افزایش قدرت رقابت پذیری برای امتیازدهنده است.

  • فرانشیز

فرانشیز قراردادی است که به موجب آن فرانشیزدهنده، امتیاز بهره برداری از یک سیستم و روش خاص تجاری یا تولیدی در قلمرو عرضه کالا یا خدمت را که یک یا چند علامت یا نام تجاری معرف آن است، در قبال دریافت عوضِ معین به فرانشیزگیرنده واگذار می کند. در این شیوه­ی همکاری، شرکت فرانشیزدهنده امکان دستیابی به میزان بالای فروش را با هزینه کمتر در فعالیت های فروش و بازاریابی می یابد. به این ترتیب که شرکت فرانشیزدهنده از طریق واگذاری علامت تجاری خود به شرکتی دیگر که مسئولیت فعالیت های تخصصی فروش و بازاریابی را پذیرفته است، هم از صرف هزینه، زمان و توان مدیریتی شرکت برای فروش محصول و خدمت می کاهد و هم از خدمات تخصصی فروش توسط فرانشیزگیرنده بهره مند  می شود. این روش می تواند ابزاری جهت تسهیل رقابت پذیری شرکت های کوچک و مستقل با رقبای بزرگ باشد. ضمن آنکه فرانشیز گیرنده نیز علاوه بر برخورداری از دانش فنی و برند فرانشیز دهنده، ازمزایای دیگری همچون سیستم های مدیریتی و کنترل کیفیت با هزینه اندک بهره مند می شود.

  • شرکت  زایشی

تأسیس شرکتهای نوپا و زایشی یکی از استراتژی های معمول برای تجاری سازی یافته های پژوهشی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی محسوب می شود. معمولاً زمانی که مراکز پژوهشی به این باور دست یابند که امکان کسب حداکثر منافع از طریق اعطای حق امتیاز وجود نخواهد داشت، از فرایندهای زایشی استفاده کرده و اقدام به تأسیس شرکت های جدید می کنند. بنابراین اهمیت فرایندهای زایشی در محیط هایی که ارتباط میان علم و صنعت محدود است، دو چندان می شود. استراتژی ایجاد شرکت های نوپا و زایشی دارای بیشترین ریسک در بین مدل های تجاری سازی یافته های پژوهشی دانشگاهی است. در ایـن اسـتراتژی، دانشگاه یـا مرکز پژوهشی از طریق یک قرارداد لیسانس به ازای بخشی از سهام شرکت به مشارکت گذاشته می شود. ایجاد شرکت نوپا نیازمند تیمی با کیفیت و دارای توازن علمی و تجاری جهت توسعه نمونه اولیه به صورت یک محصول قابـل عرضـه در بـازار اسـت. بنابراین اگـر راه اندازی شرکت با موفقیت همراه باشد، می تواند عواید زیادی را برای دانشگاه یا مرکز پژوهشی به همراه داشته باشد.

  • سرمایه گذاری مشترک

سرمایه گذاری مشترک (Joint Venture ) نوعی ترتیبات همکاری مشارکتی بین دو یا چند شرکت مستقل است، به گونه ای که ثمره همکاری مذکور تشکیل شخصیت حقوقی سومی است که از لحاظ سازمانی کاملاً جدا و مستقل ازتشکیل دهندگان اولیه است. به عبارت دیگر، سرمایه گذاری مشترک به نوعی از همکاری تجاری اطلاق می شود که طی آن طرفین مدیریت فعالیت خاصی را به نحو مشترک بر عهده می گیرند و در سود و زیان حاصله شریک می شوند. این قرارداد رابطه ای حقوقی است که به موجب آن دو شخص یا بیشتر برای انجام فعالیت مشترک تجاری خاص با هدف تحصیل سود و باپذیرش ریسک های احتمالی با استفاده از توانایی های یکدیگر مبادرت به سرمایه گذاری مشترک می کنند. دانشگاه ها و مراکز پژوهشی غالباً به دنبال ایجاد شراکت یا ارتباط با شرکت هایی هستند که بتوانند طرح های تحقیقاتی آنها را مـورد حمایت مالی قرار دهند. این استراتژی می تواند به عنوان جایگزین یا مقارن با استراتژی اعطای حق امتیاز توسط دانشگاه ها یـا مراکز پژوهشی به کارگرفته شود. شرکت ها به دنبال فراهم کردن سرمایه مورد نیاز جهت حمایت از تحقیقات، خواهان دستیابی به حقـوق مالکیت معنوی هستند. در این استراتژی حق انتخاب اولیه به حمایت کننده داده می شود به طوری  که بتواند از این امتیاز در حوزة محدودی از فناوری استفاده کند. سرمایه گذاری به پیشرفت های بعدی فناوری کمک کرده و دانشگاه یا مرکز پژوهشی در آینده در موقعیت چانه زنی بهتری جهت اعطای حق امتیاز قرار خواهد داد.

  • فروش مستقیم محصولات و خدمات

در کنار الگوهایی که در بخش های پیشین برای تجاری سازی فناوری مطرح گردید، فروش مستقیم محصولات و خدمات فناورانه نیز به عنوان یکی از گزینه های یافتن بازار مناسب برای کالا و خدمات، همواره یکی از مسائل اصلی فعالیت تجاری بوده است. البته این مسیر دارای سختی ها و دشواری های خاص است. ایجاد ساختارهای اقتصادی و بازاریابی بخشی از چالش های پیش روی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی در استفاده از این روش تجاری سازی است.

برای تصمیم گیری در مورد الگوی مناسب تجاری سازی فناوری می توان این الگوها را از پاره ای جوانب پراهمیت با یکدیگر مقایسه نمود که در جدول زیر مهمترین آنها ارائه شده است.

 
filereader.php?p1=main_e9e5cadb9c40c6702ae2edfcbff4db56.jpg&p2=news&p3=56&p4=1

قابل ذکر است که قسمت های مختلف این بسته آموزشی به صورت یکپارچه در بخش مقالات کانون پتنت ایران موجود است. کانون پتنت ایران از نظرات وپیشنهادات خوانندگان گرامی در این موضوع استقبال می کند.

نـام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر شما
کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

حل مشکل ارتباط برقرار کردن بیماران دارای ماسک تنفسی، به کمک اختراع یک نوجوان ۱۲ ساله
۲ دی ۱۳۹۸

حل مشکل ارتباط برقرار کردن بیماران دارای ماسک تنفسی، به کمک اختراع یک نوجوان ۱۲ ساله

اختراع نوجوان ۱۲ ساله، پس از گذشت پنج سال و اخذ جوایز متعدد، با ثبت در سیستم پتنت و محافظت‌های لازم، گام‌های بعدی برای تجاری‌سازی و عرضه به متقاضیان را طی می‌کند. این اختراع جالب و منحصربه‌فرد، مشکل ارتباطی بیماران استفاده‌کننده از ماسک اکسیژن را رفع نموده و به آن‌ها کمک می‌کند تا صدایشان را به گوش اطرافیان برسانند.

USPTO
انتشار تقویم آموزشی زمستان ۹۸ آکادمی کانون پتنت ایران
۱۵ دی ۱۳۹۸

انتشار تقویم آموزشی زمستان ۹۸ آکادمی کانون پتنت ایران

آکادمی کانون پتنت ایران که فعالیت خود را در سال ۹۷ و با هدف آموزش مخاطب‌محور در حوزه مالکیت فکری آغاز نمود، در راستای اهداف کانون پتنت به منظور ارتقای سطح دانش مالکیت فکری در کشور، اولین تقویم آموزشی خود را در پاییز امسال منتشر ساخت. با توجه به استقبال قابل توجه صورت گرفته از دوره‌های برگزار شده در پاییز سال جاری، آکادمی اقدام به تدوین دومین تقویم آموزشی خود، تحت عنوانه تقویم آموزشی زمستانه نموده که شامل دوره‌های متنوع حضوری و همچنین آموزش مجازی می‌باشد.

سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری (وبینارهای آکادمی کانون پتنت ایران)
۱۷ دی ۱۳۹۸

سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری (وبینارهای آکادمی کانون پتنت ایران)

کانون پتنت ایران، در راستای فعالیت‌های آموزشی و ترویجی خود و با هدف افزایش آگاهی عمومی پیرامون مالکیت فکری و مزایای آن، برنامه‌ای مدون برای آموزش آنلاین و غیرحضوری، تحت عنوان «سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری» را در دستور کار خود قرار داده است. در این برنامه که شامل برگزاری سلسله وبینارهای آموزشی منظم در سه‌شنبه‌های مختلف فصل زمستان است، مخاطبین با مهم‌ترین موضوعات مالکیت فکری آشنا خواهند شد.

برگزاری دومین وبینار آشنایی با مالکیت فکری توسط کانون پتنت ایران
۱۲ دی ۱۳۹۸

برگزاری دومین وبینار آشنایی با مالکیت فکری توسط کانون پتنت ایران

در راستای استقبال قابل توجه مخاطبین از وبینارهای برگزار شده پیشین کانون پتنت ایران، آکادمی کانون در برنامه زمستانه خود نیز، وبینارهایی را در نظر گرفته که یکی از آن‌ها در مورخ هفدهم دی‌ماه سال جاری و با عنوان «آشنایی با مالکیت فکری»، برگزار می‌گردد.

برگزاری اولین وبینار از مجموعه سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری
۱۸ دی ۱۳۹۸

برگزاری اولین وبینار از مجموعه سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری

آکادمی کانون پتنت ایران، برگزاری سلسله وبینارهایی با موضوعات متنوع مالکیت فکری را برنامه‌ریزی نموده که تحت عنوان «سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری»، برگزار می‌گردد. در همین راستا، اولین وبینار این مجموعه با موضوع «آشنایی با مالکیت فکری»، سه‌شنبه گذشته مورخ ۲۴ دی ماه برگزار گردید. آموزش‌های مد نظر، در سرفصل‌هایی شامل «اهمیت دارایی‌های فکری»، «تعاریف دارایی‌های فکری و حوزه شمول آن‌ها»، «قلمرو و مصادیق دارایی‌های فکری و نحوه حمایت از آن‌ها»، «مسیرهای حفاظت از دارایی‌های فکری» و همچنین «مثال‌هایی از مصادیق دارایی‌های فکری»، ارائه گردید.

برگزاری کارگاه «هنر مطالعه پتنت» در پژوهشکده انرژی دانشگاه شریف
۳ دی ۱۳۹۸

برگزاری کارگاه «هنر مطالعه پتنت» در پژوهشکده انرژی دانشگاه شریف

«کانون پتنت ایران» در مورخ ۲۸ آذرماه سال جاری و در راستای استراتژی حمایتی خود برای آموزش در حوزه مالکیت فکری، اقدام به برگزاری کارگاهی با عنوان «هنر مطالعه پتنت» نموده است. از جمله سرفصل‌های مطرح شده در این کارگاه، می‌توان به «مقدمه‌ای بر ساختار و رسالت پتنت»، «نحوه استخراج پتنت»، «آناتومی پتنت»، «نکات کاربردی برای مطالعه بخش‌های مختلف پتنت» و «مطالعه عملی پتنت و استخراج اطلاعات آن» اشاره نمود.