اخبار
۱۶ اسفند ۱۳۹۴

بسته آموزشی مفاهیم و روش های تجاری سازی دارایی های فکری (قسمت دوم)

در قسمت گذشته، مفهوم تجاری سازی و مدل های آن؛ بطور خلاصه بررسی شد. در کنار مدل های فرآیندی تجاری سازی فناوری که در بخش پیشین مورد بحث قرار گرفت، طبقه بندی دیگری نیز از الگوها و استراتژی های تجاری سازی یافته های پژوهشی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی وجود دارد. این دسته از الگوها به طور خاص، تجاری سازی و صنعتی کردن یافته دانشگاهی و دانش تحقیقاتی مراکز پژوهشی را هدف قرار داده اند. از این قبیل الگوها می توان به اعطای حق امتیاز و تاسیس شرکت های نوپا و زایشی از دانشگاه ها و مراکز پژوهشی اشاره کرد.

بر اساس روش های بهره برداری از فناوری، الگوهای مختلفی در مورد تجاری سازی مطرح شده است. در ادامه پنج الگوی اصلی و مهم مطرح شده در این زمینه را بررسی می نماییم.

  • اعطای حق امتیاز (لیسانس)

لیسانس، اجازه ای است که برای بهره برداری از حقوق انحصاری ناشی از دارایی های فکری توسط مالک آن محصول برای غیر صادر می‌گردد. اعطای حق امتیاز یکی از متداول ترین مدل ها و استراتژی های تجاری سازی یافته های پژوهشی و انتقال تکنولوژی از دانشگاه ها و مراکز پژوهشی به مراکز صنعتی و خدماتی است. در این استراتژی دانشگاه یـا مرکز پژوهشی و به طور کلی مالک، حق تجاری سازی مالکیت معنوی را بـه یـک شرکت (امتیاز گیرنده فناوری) واگذار می کند. امتیازگیرنده نیز مطابق با قرارداد رسمی لیسانس، اقدام به تجاری سازی، توسعه، تولید و فروش محصولات می کند. از جمله مزایای این روش،کاهش زمان و هزینـه تحقیق و توسعه برای امتیاز گیرنده و دسترسی سریع بـه بازارهـای محلی و خارجی و افزایش قدرت رقابت پذیری برای امتیازدهنده است.

  • فرانشیز

فرانشیز قراردادی است که به موجب آن فرانشیزدهنده، امتیاز بهره برداری از یک سیستم و روش خاص تجاری یا تولیدی در قلمرو عرضه کالا یا خدمت را که یک یا چند علامت یا نام تجاری معرف آن است، در قبال دریافت عوضِ معین به فرانشیزگیرنده واگذار می کند. در این شیوه­ی همکاری، شرکت فرانشیزدهنده امکان دستیابی به میزان بالای فروش را با هزینه کمتر در فعالیت های فروش و بازاریابی می یابد. به این ترتیب که شرکت فرانشیزدهنده از طریق واگذاری علامت تجاری خود به شرکتی دیگر که مسئولیت فعالیت های تخصصی فروش و بازاریابی را پذیرفته است، هم از صرف هزینه، زمان و توان مدیریتی شرکت برای فروش محصول و خدمت می کاهد و هم از خدمات تخصصی فروش توسط فرانشیزگیرنده بهره مند  می شود. این روش می تواند ابزاری جهت تسهیل رقابت پذیری شرکت های کوچک و مستقل با رقبای بزرگ باشد. ضمن آنکه فرانشیز گیرنده نیز علاوه بر برخورداری از دانش فنی و برند فرانشیز دهنده، ازمزایای دیگری همچون سیستم های مدیریتی و کنترل کیفیت با هزینه اندک بهره مند می شود.

  • شرکت  زایشی

تأسیس شرکتهای نوپا و زایشی یکی از استراتژی های معمول برای تجاری سازی یافته های پژوهشی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی محسوب می شود. معمولاً زمانی که مراکز پژوهشی به این باور دست یابند که امکان کسب حداکثر منافع از طریق اعطای حق امتیاز وجود نخواهد داشت، از فرایندهای زایشی استفاده کرده و اقدام به تأسیس شرکت های جدید می کنند. بنابراین اهمیت فرایندهای زایشی در محیط هایی که ارتباط میان علم و صنعت محدود است، دو چندان می شود. استراتژی ایجاد شرکت های نوپا و زایشی دارای بیشترین ریسک در بین مدل های تجاری سازی یافته های پژوهشی دانشگاهی است. در ایـن اسـتراتژی، دانشگاه یـا مرکز پژوهشی از طریق یک قرارداد لیسانس به ازای بخشی از سهام شرکت به مشارکت گذاشته می شود. ایجاد شرکت نوپا نیازمند تیمی با کیفیت و دارای توازن علمی و تجاری جهت توسعه نمونه اولیه به صورت یک محصول قابـل عرضـه در بـازار اسـت. بنابراین اگـر راه اندازی شرکت با موفقیت همراه باشد، می تواند عواید زیادی را برای دانشگاه یا مرکز پژوهشی به همراه داشته باشد.

  • سرمایه گذاری مشترک

سرمایه گذاری مشترک (Joint Venture ) نوعی ترتیبات همکاری مشارکتی بین دو یا چند شرکت مستقل است، به گونه ای که ثمره همکاری مذکور تشکیل شخصیت حقوقی سومی است که از لحاظ سازمانی کاملاً جدا و مستقل ازتشکیل دهندگان اولیه است. به عبارت دیگر، سرمایه گذاری مشترک به نوعی از همکاری تجاری اطلاق می شود که طی آن طرفین مدیریت فعالیت خاصی را به نحو مشترک بر عهده می گیرند و در سود و زیان حاصله شریک می شوند. این قرارداد رابطه ای حقوقی است که به موجب آن دو شخص یا بیشتر برای انجام فعالیت مشترک تجاری خاص با هدف تحصیل سود و باپذیرش ریسک های احتمالی با استفاده از توانایی های یکدیگر مبادرت به سرمایه گذاری مشترک می کنند. دانشگاه ها و مراکز پژوهشی غالباً به دنبال ایجاد شراکت یا ارتباط با شرکت هایی هستند که بتوانند طرح های تحقیقاتی آنها را مـورد حمایت مالی قرار دهند. این استراتژی می تواند به عنوان جایگزین یا مقارن با استراتژی اعطای حق امتیاز توسط دانشگاه ها یـا مراکز پژوهشی به کارگرفته شود. شرکت ها به دنبال فراهم کردن سرمایه مورد نیاز جهت حمایت از تحقیقات، خواهان دستیابی به حقـوق مالکیت معنوی هستند. در این استراتژی حق انتخاب اولیه به حمایت کننده داده می شود به طوری  که بتواند از این امتیاز در حوزة محدودی از فناوری استفاده کند. سرمایه گذاری به پیشرفت های بعدی فناوری کمک کرده و دانشگاه یا مرکز پژوهشی در آینده در موقعیت چانه زنی بهتری جهت اعطای حق امتیاز قرار خواهد داد.

  • فروش مستقیم محصولات و خدمات

در کنار الگوهایی که در بخش های پیشین برای تجاری سازی فناوری مطرح گردید، فروش مستقیم محصولات و خدمات فناورانه نیز به عنوان یکی از گزینه های یافتن بازار مناسب برای کالا و خدمات، همواره یکی از مسائل اصلی فعالیت تجاری بوده است. البته این مسیر دارای سختی ها و دشواری های خاص است. ایجاد ساختارهای اقتصادی و بازاریابی بخشی از چالش های پیش روی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی در استفاده از این روش تجاری سازی است.

برای تصمیم گیری در مورد الگوی مناسب تجاری سازی فناوری می توان این الگوها را از پاره ای جوانب پراهمیت با یکدیگر مقایسه نمود که در جدول زیر مهمترین آنها ارائه شده است.

 
filereader.php?p1=main_e9e5cadb9c40c6702ae2edfcbff4db56.jpg&p2=news&p3=56&p4=1

قابل ذکر است که قسمت های مختلف این بسته آموزشی به صورت یکپارچه در بخش مقالات کانون پتنت ایران موجود است. کانون پتنت ایران از نظرات وپیشنهادات خوانندگان گرامی در این موضوع استقبال می کند.

نـام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر شما
کد امنیتی (حروف بزرگ)
پربازدید‌ترین‌ها
برگزاری دوره توانمندسازی دفاتر همکار؛ یادگیری رمز موفقیت مسئولین دفاتر همکار کانون پتنت ایران
۲۳ شهریور ۱۳۹۸ برگزاری دوره توانمندسازی دفاتر همکار؛ یادگیری رمز موفقیت مسئولین دفاتر همکار کانون پتنت ایران
آموزش مداوم مسئولین دفاتر همکار کانون پتنت ایران، همواره مد نظر این کانون بوده است. از این رو، دوره جدید توانمندسازی مسئولین دفاتر همکار، در روزهای ۲۴ و ۲۵ شهریورماه برگزار خواهد شد. در این دوره، تعداد ۲۸ دفتر از میان دفاتر همکار کانون، بر اساس اولویت زمانی و نیازسنجی آموزشی که طی پایش صورت گرفته توسط واحد ارتباط با دفاتر همکار انجام شده است، شرکت خواهند کرد.
گزارش برگزاری دوره دو روزه توانمندسازی دفاتر همکار کانون پتنت
۲۶ شهریور ۱۳۹۸ گزارش برگزاری دوره دو روزه توانمندسازی دفاتر همکار کانون پتنت
کانون پتنت ایران، در راستای سیاست ویژه حمایت از مخترعین در سراسر کشور، اقدام به برگزاری دوره جدیدی در خصوص توانمندسازی دفاتر همکار خود نموده است. در این دوره که در روزهای یک‌شنبه و دوشنبه هفته جاری، مورخ ۲۴ و ۲۵ شهریورماه برگزار گردید، یک برنامه فشرده توانمندسازی، متشکل از آموزش ثبت اختراع، پرسش و پاسخ و شبکه‌سازی و تعامل میان دفاتر مختلف، اجرا و پیاده‌سازی شد.
اصلاح قانون ثبت اختراع آمریکا: تضمین حقوق دارندگان پتنت یا شروع دور جدید دعاوی حقوقی؟
۱۲ شهریور ۱۳۹۸ اصلاح قانون ثبت اختراع آمریکا: تضمین حقوق دارندگان پتنت یا شروع دور جدید دعاوی حقوقی؟
مهم‌ترین تغییر پیشنهاد شده در اصلاحیه جدید قانون ثبت اختراع آمریکا، تلاش برای حذف هرگونه استثنا در تعاریف و قوانینی را دنبال می‌کند که می‌تواند مبتنی بر نظر افراد و به‌ویژه قضات دادگاه‌های ثبت اختراع، تفسیر به نتایج مختلف و گاه متضاد گردد. این تغییرات، از یک طرف تقویت انسجام سیستم پتنت و اطمینان صاحبان امتیاز پتنت را به دنبال داشته و از طرفی، می‌تواند دعاوی حقوقی زیادی را به دنبال داشته باشد.
Lexology
شکست و جریمه‌ای بزرگ برای شرکت لوازم آرایشی لورآل
۴ شهریور ۱۳۹۸ شکست و جریمه‌ای بزرگ برای شرکت لوازم آرایشی لورآل
یک استارت‌آپ فعال در زمینه تولید محصولات زیبایی و تقویت مو، در مجادله حقوقی با شرکت مشهور «L’Oreal»، پیروز شده است. بنا بر رأی صادر شده در این پرونده بسیار پیچیده، مبلغی در حدود ۹۱.۳ میلیون دلار، بابت خسارات ناشی از نقض پتنت و سوءاستفاده از اسرار تجاری ذیل توافقنامه محرمانه بین دو شرکت، به شرکت «Olaplax» پرداخت خواهد شد.
Bloomberg
تغییرات کلیدی در قانون ثبت اختراع استرالیا
۳ شهریور ۱۳۹۸ تغییرات کلیدی در قانون ثبت اختراع استرالیا
پس از تهیه پیش‌نویس جدید تغییرات در قانون ثبت اختراع استرالیا و اخذ نظرات شرکت‌ها و متخصصین این حوزه، مجلس قانون‌گذاری این کشور اصلاحیه قوانین مالکیت فکری را به تصویب رسانید. شاید مهم‌ترین تغییر اعمال شده، نحوه استفاده از اختیارات دولتی برای بهره‌برداری از یک پتنت یا طراحی ثبت شده باشد. به واسطه این قانون، دولت برای مصالح جامعه، می‌تواند از یک اختراع ضروری، حتی در صورت عدم رضایت مالک آن، بهره‌برداری نماید.
Lexology
لنز واقعیت افزوده، جایگزینی برای تلفن‌های همراه هوشمند
۶ شهریور ۱۳۹۸ لنز واقعیت افزوده، جایگزینی برای تلفن‌های همراه هوشمند
پتنت جدید سامسونگ، نوعی لنز مبتنی بر فناوری واقعیت افزوده را معرفی نموده که به کاربران کمک می‌کند تا با روشی مهیج و کارآمد، فرآیندهایی مانند خرید، کار، برقراری ارتباط با دیگران و ... را تجربه نمایند. لنزهای جدید، یک تجربه دائمی و یکپارچه از واقعیت افزوده را برای کاربر فراهم نموده و مشکل کلاسیک عدم زیبایی ظاهری در دستگاه‌های هوشمند شرکت‌های رقیب، مانند «Google Glass» را رفع می‌نماید.
Patently Mobile