اخبار
۱۶ اسفند ۱۳۹۴

بسته آموزشی مفاهیم و روش های تجاری سازی دارایی های فکری (قسمت دوم)

در قسمت گذشته، مفهوم تجاری سازی و مدل های آن؛ بطور خلاصه بررسی شد. در کنار مدل های فرآیندی تجاری سازی فناوری که در بخش پیشین مورد بحث قرار گرفت، طبقه بندی دیگری نیز از الگوها و استراتژی های تجاری سازی یافته های پژوهشی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی وجود دارد. این دسته از الگوها به طور خاص، تجاری سازی و صنعتی کردن یافته دانشگاهی و دانش تحقیقاتی مراکز پژوهشی را هدف قرار داده اند. از این قبیل الگوها می توان به اعطای حق امتیاز و تاسیس شرکت های نوپا و زایشی از دانشگاه ها و مراکز پژوهشی اشاره کرد.

بر اساس روش های بهره برداری از فناوری، الگوهای مختلفی در مورد تجاری سازی مطرح شده است. در ادامه پنج الگوی اصلی و مهم مطرح شده در این زمینه را بررسی می نماییم.

  • اعطای حق امتیاز (لیسانس)

لیسانس، اجازه ای است که برای بهره برداری از حقوق انحصاری ناشی از دارایی های فکری توسط مالک آن محصول برای غیر صادر می‌گردد. اعطای حق امتیاز یکی از متداول ترین مدل ها و استراتژی های تجاری سازی یافته های پژوهشی و انتقال تکنولوژی از دانشگاه ها و مراکز پژوهشی به مراکز صنعتی و خدماتی است. در این استراتژی دانشگاه یـا مرکز پژوهشی و به طور کلی مالک، حق تجاری سازی مالکیت معنوی را بـه یـک شرکت (امتیاز گیرنده فناوری) واگذار می کند. امتیازگیرنده نیز مطابق با قرارداد رسمی لیسانس، اقدام به تجاری سازی، توسعه، تولید و فروش محصولات می کند. از جمله مزایای این روش،کاهش زمان و هزینـه تحقیق و توسعه برای امتیاز گیرنده و دسترسی سریع بـه بازارهـای محلی و خارجی و افزایش قدرت رقابت پذیری برای امتیازدهنده است.

  • فرانشیز

فرانشیز قراردادی است که به موجب آن فرانشیزدهنده، امتیاز بهره برداری از یک سیستم و روش خاص تجاری یا تولیدی در قلمرو عرضه کالا یا خدمت را که یک یا چند علامت یا نام تجاری معرف آن است، در قبال دریافت عوضِ معین به فرانشیزگیرنده واگذار می کند. در این شیوه­ی همکاری، شرکت فرانشیزدهنده امکان دستیابی به میزان بالای فروش را با هزینه کمتر در فعالیت های فروش و بازاریابی می یابد. به این ترتیب که شرکت فرانشیزدهنده از طریق واگذاری علامت تجاری خود به شرکتی دیگر که مسئولیت فعالیت های تخصصی فروش و بازاریابی را پذیرفته است، هم از صرف هزینه، زمان و توان مدیریتی شرکت برای فروش محصول و خدمت می کاهد و هم از خدمات تخصصی فروش توسط فرانشیزگیرنده بهره مند  می شود. این روش می تواند ابزاری جهت تسهیل رقابت پذیری شرکت های کوچک و مستقل با رقبای بزرگ باشد. ضمن آنکه فرانشیز گیرنده نیز علاوه بر برخورداری از دانش فنی و برند فرانشیز دهنده، ازمزایای دیگری همچون سیستم های مدیریتی و کنترل کیفیت با هزینه اندک بهره مند می شود.

  • شرکت  زایشی

تأسیس شرکتهای نوپا و زایشی یکی از استراتژی های معمول برای تجاری سازی یافته های پژوهشی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی محسوب می شود. معمولاً زمانی که مراکز پژوهشی به این باور دست یابند که امکان کسب حداکثر منافع از طریق اعطای حق امتیاز وجود نخواهد داشت، از فرایندهای زایشی استفاده کرده و اقدام به تأسیس شرکت های جدید می کنند. بنابراین اهمیت فرایندهای زایشی در محیط هایی که ارتباط میان علم و صنعت محدود است، دو چندان می شود. استراتژی ایجاد شرکت های نوپا و زایشی دارای بیشترین ریسک در بین مدل های تجاری سازی یافته های پژوهشی دانشگاهی است. در ایـن اسـتراتژی، دانشگاه یـا مرکز پژوهشی از طریق یک قرارداد لیسانس به ازای بخشی از سهام شرکت به مشارکت گذاشته می شود. ایجاد شرکت نوپا نیازمند تیمی با کیفیت و دارای توازن علمی و تجاری جهت توسعه نمونه اولیه به صورت یک محصول قابـل عرضـه در بـازار اسـت. بنابراین اگـر راه اندازی شرکت با موفقیت همراه باشد، می تواند عواید زیادی را برای دانشگاه یا مرکز پژوهشی به همراه داشته باشد.

  • سرمایه گذاری مشترک

سرمایه گذاری مشترک (Joint Venture ) نوعی ترتیبات همکاری مشارکتی بین دو یا چند شرکت مستقل است، به گونه ای که ثمره همکاری مذکور تشکیل شخصیت حقوقی سومی است که از لحاظ سازمانی کاملاً جدا و مستقل ازتشکیل دهندگان اولیه است. به عبارت دیگر، سرمایه گذاری مشترک به نوعی از همکاری تجاری اطلاق می شود که طی آن طرفین مدیریت فعالیت خاصی را به نحو مشترک بر عهده می گیرند و در سود و زیان حاصله شریک می شوند. این قرارداد رابطه ای حقوقی است که به موجب آن دو شخص یا بیشتر برای انجام فعالیت مشترک تجاری خاص با هدف تحصیل سود و باپذیرش ریسک های احتمالی با استفاده از توانایی های یکدیگر مبادرت به سرمایه گذاری مشترک می کنند. دانشگاه ها و مراکز پژوهشی غالباً به دنبال ایجاد شراکت یا ارتباط با شرکت هایی هستند که بتوانند طرح های تحقیقاتی آنها را مـورد حمایت مالی قرار دهند. این استراتژی می تواند به عنوان جایگزین یا مقارن با استراتژی اعطای حق امتیاز توسط دانشگاه ها یـا مراکز پژوهشی به کارگرفته شود. شرکت ها به دنبال فراهم کردن سرمایه مورد نیاز جهت حمایت از تحقیقات، خواهان دستیابی به حقـوق مالکیت معنوی هستند. در این استراتژی حق انتخاب اولیه به حمایت کننده داده می شود به طوری  که بتواند از این امتیاز در حوزة محدودی از فناوری استفاده کند. سرمایه گذاری به پیشرفت های بعدی فناوری کمک کرده و دانشگاه یا مرکز پژوهشی در آینده در موقعیت چانه زنی بهتری جهت اعطای حق امتیاز قرار خواهد داد.

  • فروش مستقیم محصولات و خدمات

در کنار الگوهایی که در بخش های پیشین برای تجاری سازی فناوری مطرح گردید، فروش مستقیم محصولات و خدمات فناورانه نیز به عنوان یکی از گزینه های یافتن بازار مناسب برای کالا و خدمات، همواره یکی از مسائل اصلی فعالیت تجاری بوده است. البته این مسیر دارای سختی ها و دشواری های خاص است. ایجاد ساختارهای اقتصادی و بازاریابی بخشی از چالش های پیش روی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی در استفاده از این روش تجاری سازی است.

برای تصمیم گیری در مورد الگوی مناسب تجاری سازی فناوری می توان این الگوها را از پاره ای جوانب پراهمیت با یکدیگر مقایسه نمود که در جدول زیر مهمترین آنها ارائه شده است.

 
filereader.php?p1=main_e9e5cadb9c40c6702ae2edfcbff4db56.jpg&p2=news&p3=56&p4=1

قابل ذکر است که قسمت های مختلف این بسته آموزشی به صورت یکپارچه در بخش مقالات کانون پتنت ایران موجود است. کانون پتنت ایران از نظرات وپیشنهادات خوانندگان گرامی در این موضوع استقبال می کند.

نـام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر شما
کد امنیتی (حروف بزرگ)
پربازدید‌ترین‌ها
معرفی ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان
۲ تیر ۱۳۹۸ معرفی ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان
یکصد دانشگاه برتر جهان از منظر تعداد «US» پتنت‌های گرنت شده در سال ۲۰۱۸ میلادی، از سوی آکادمی ملی مخترعین آمریکا «NAI» معرفی گردیدند. بر اساس گزارش منتشر شده، پس از دانشگاه‌های کالیفرنیا، «MIT» و استنفورد که به ترتیب با ۵۲۶، ۳۰۴ و ۲۲۶ یوتیلیتی پتنت گرنت شده در صدر فهرست دانشگاه‌های برتر قرار دارند، دانشگاه «کینگ فهد» عربستان با ۲۰۹ پتنت، در رده چهارم و بالاتر از دانشگاه‌هایی مانند تگزاس، ویسکانسین، هاروارد و جان هاپکینز جای دارد.
PR Newswire
برگزاری کارگاه آموزشی ثبت اختراع پیشرفته در دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان
۲۷ خرداد ۱۳۹۸ برگزاری کارگاه آموزشی ثبت اختراع پیشرفته در دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان
به همت مرکز رشد فناوری سلامت دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان و همکاری کانون پتنت ایران، در مورخ ۲۳ و ۲۴ خرداد ‌ماه سال جاری، کارگاهی آموزشی با عنوان «ثبت اختراع پیشرفته»، در بیمارستان شهید محدی بندرعباس برگزار گردید. از جمله عناوین مطرح شده در این کارگاه، می‌توان به کلیات حقوق مالکیت فکری، شروط ثبت اختراع، روند ثبت اختراع، کلیاتی از نگارش متن توصیف‌نامه و ادعانامه، جستجوی اختراعات داخلی و خارجی، تحلیل پتنت، تجاری‌سازی اختراعات و معرفی کانون پتنت ایران اشاره نمود.
فعالیت ویژه شرکت‌های چینی در حوزه فناوری بلاک‌چین
۲۶ خرداد ۱۳۹۸ فعالیت ویژه شرکت‌های چینی در حوزه فناوری بلاک‌چین
بر اساس گزارش‌های منتشر شده در خصوص فعالیت شرکت‌های چینی در حوزه فناوری بلاک‌چین، «JD.COM» که از مجموعه‌های پیشرو در حوزه تجارت الکترونیک محسوب می‌شود، سرمایه‌گذاری وسیعی در حوزه فناوری بلاک‌چین انجام داده و موفق به ارائه پتنت‌هایی با قدرت قابل ذکر در سطح جهانی شده است. این غول فناوری چین، بیش از 200 درخواست در حوزه فناوری بلاک‌چین به ثبت رسانیده و خود را در زمره فعالان و شرکت‌های پیشرو در این زمینه مطرح ساخته است.
Coin Telegraph
واکنش ضربتی هوآوی به تحریم‌های آمریکا
۱۰ تیر ۱۳۹۸ واکنش ضربتی هوآوی به تحریم‌های آمریکا
شرکت هوآوی در ازای واگذاری مجوز بهره‌برداری از فناوری‌های پتنت شده خود به شرکت «وریزون»، خواستار مبلغی در حدود یک میلیارد دلار شده است. این درخواست، حاکی از تغییرات بالقوه و اساسی در استراتژی این غول فناوری چینی، در ارتباط با فعالیت‌های خود در بازار آمریکا است.
Euro News
پهپاد بادبادکی؛ نوآوری یا توهم فیسبوکی!؟
۳ تیر ۱۳۹۸ پهپاد بادبادکی؛ نوآوری یا توهم فیسبوکی!؟
فیسبوک در ادامه نوآوری‌های خود، اقدام به ثبت اختراع جدید و عجیبی نموده که نوعی پهپاد بادبادکی را توصیف می‌کند. این پهپاد که احتمالاً برای فراهم‌سازی و تقویت ارتباطات اینترنتی کاربرد دارد، شامل دو کایت متصل به هم بوده که هر یک از آن‌ها را می‌توان به صورت مستقل نیز هدایت نمود. قابلیت تولید انرژی و در نتیجه افزایش زمان پرواز، از ویژگی‌های منحصربه‌فرد پهپاد ابداعی محسوب می‌شود.
Interesting Engineering
پافشاری اینتردیجیتال به صدور مجوز برای هوآوی با وجود تحریم‌های موجود علیه این شرکت
۲۷ خرداد ۱۳۹۸ پافشاری اینتردیجیتال به صدور مجوز برای هوآوی با وجود تحریم‌های موجود علیه این شرکت
علیرغم تهدیدهای دولت آمریکا مبنی بر تحریم فروش تراشه‌ها و نرم‌افزارهای آمریکایی به شرکت‌های چینی، شرکت «اینتردیجیتال» امیدوار است که بتواند مجوز بهره‌برداری از فناوری انحصاری «5G» خود را، در اختیار هوآوی قرار دهد. این شرکت، اظهار داشته که با توجه به افشای کامل صورت گرفته در پتنت‌ها، فناوری مورد نظر محرمانه محسوب نشده و قابلیت معامله با شرکت هوآوی وجود خواهد داشت.
Reuters