۱۶ اسفند ۱۳۹۴

بسته آموزشی مفاهیم و روش های تجاری سازی دارایی های فکری (قسمت دوم)

در قسمت گذشته، مفهوم تجاری سازی و مدل های آن؛ بطور خلاصه بررسی شد. در کنار مدل های فرآیندی تجاری سازی فناوری که در بخش پیشین مورد بحث قرار گرفت، طبقه بندی دیگری نیز از الگوها و استراتژی های تجاری سازی یافته های پژوهشی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی وجود دارد. این دسته از الگوها به طور خاص، تجاری سازی و صنعتی کردن یافته دانشگاهی و دانش تحقیقاتی مراکز پژوهشی را هدف قرار داده اند. از این قبیل الگوها می توان به اعطای حق امتیاز و تاسیس شرکت های نوپا و زایشی از دانشگاه ها و مراکز پژوهشی اشاره کرد.

بر اساس روش های بهره برداری از فناوری، الگوهای مختلفی در مورد تجاری سازی مطرح شده است. در ادامه پنج الگوی اصلی و مهم مطرح شده در این زمینه را بررسی می نماییم.

  • اعطای حق امتیاز (لیسانس)

لیسانس، اجازه ای است که برای بهره برداری از حقوق انحصاری ناشی از دارایی های فکری توسط مالک آن محصول برای غیر صادر می‌گردد. اعطای حق امتیاز یکی از متداول ترین مدل ها و استراتژی های تجاری سازی یافته های پژوهشی و انتقال تکنولوژی از دانشگاه ها و مراکز پژوهشی به مراکز صنعتی و خدماتی است. در این استراتژی دانشگاه یـا مرکز پژوهشی و به طور کلی مالک، حق تجاری سازی مالکیت معنوی را بـه یـک شرکت (امتیاز گیرنده فناوری) واگذار می کند. امتیازگیرنده نیز مطابق با قرارداد رسمی لیسانس، اقدام به تجاری سازی، توسعه، تولید و فروش محصولات می کند. از جمله مزایای این روش،کاهش زمان و هزینـه تحقیق و توسعه برای امتیاز گیرنده و دسترسی سریع بـه بازارهـای محلی و خارجی و افزایش قدرت رقابت پذیری برای امتیازدهنده است.

  • فرانشیز

فرانشیز قراردادی است که به موجب آن فرانشیزدهنده، امتیاز بهره برداری از یک سیستم و روش خاص تجاری یا تولیدی در قلمرو عرضه کالا یا خدمت را که یک یا چند علامت یا نام تجاری معرف آن است، در قبال دریافت عوضِ معین به فرانشیزگیرنده واگذار می کند. در این شیوه­ی همکاری، شرکت فرانشیزدهنده امکان دستیابی به میزان بالای فروش را با هزینه کمتر در فعالیت های فروش و بازاریابی می یابد. به این ترتیب که شرکت فرانشیزدهنده از طریق واگذاری علامت تجاری خود به شرکتی دیگر که مسئولیت فعالیت های تخصصی فروش و بازاریابی را پذیرفته است، هم از صرف هزینه، زمان و توان مدیریتی شرکت برای فروش محصول و خدمت می کاهد و هم از خدمات تخصصی فروش توسط فرانشیزگیرنده بهره مند  می شود. این روش می تواند ابزاری جهت تسهیل رقابت پذیری شرکت های کوچک و مستقل با رقبای بزرگ باشد. ضمن آنکه فرانشیز گیرنده نیز علاوه بر برخورداری از دانش فنی و برند فرانشیز دهنده، ازمزایای دیگری همچون سیستم های مدیریتی و کنترل کیفیت با هزینه اندک بهره مند می شود.

  • شرکت  زایشی

تأسیس شرکتهای نوپا و زایشی یکی از استراتژی های معمول برای تجاری سازی یافته های پژوهشی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی محسوب می شود. معمولاً زمانی که مراکز پژوهشی به این باور دست یابند که امکان کسب حداکثر منافع از طریق اعطای حق امتیاز وجود نخواهد داشت، از فرایندهای زایشی استفاده کرده و اقدام به تأسیس شرکت های جدید می کنند. بنابراین اهمیت فرایندهای زایشی در محیط هایی که ارتباط میان علم و صنعت محدود است، دو چندان می شود. استراتژی ایجاد شرکت های نوپا و زایشی دارای بیشترین ریسک در بین مدل های تجاری سازی یافته های پژوهشی دانشگاهی است. در ایـن اسـتراتژی، دانشگاه یـا مرکز پژوهشی از طریق یک قرارداد لیسانس به ازای بخشی از سهام شرکت به مشارکت گذاشته می شود. ایجاد شرکت نوپا نیازمند تیمی با کیفیت و دارای توازن علمی و تجاری جهت توسعه نمونه اولیه به صورت یک محصول قابـل عرضـه در بـازار اسـت. بنابراین اگـر راه اندازی شرکت با موفقیت همراه باشد، می تواند عواید زیادی را برای دانشگاه یا مرکز پژوهشی به همراه داشته باشد.

  • سرمایه گذاری مشترک

سرمایه گذاری مشترک (Joint Venture ) نوعی ترتیبات همکاری مشارکتی بین دو یا چند شرکت مستقل است، به گونه ای که ثمره همکاری مذکور تشکیل شخصیت حقوقی سومی است که از لحاظ سازمانی کاملاً جدا و مستقل ازتشکیل دهندگان اولیه است. به عبارت دیگر، سرمایه گذاری مشترک به نوعی از همکاری تجاری اطلاق می شود که طی آن طرفین مدیریت فعالیت خاصی را به نحو مشترک بر عهده می گیرند و در سود و زیان حاصله شریک می شوند. این قرارداد رابطه ای حقوقی است که به موجب آن دو شخص یا بیشتر برای انجام فعالیت مشترک تجاری خاص با هدف تحصیل سود و باپذیرش ریسک های احتمالی با استفاده از توانایی های یکدیگر مبادرت به سرمایه گذاری مشترک می کنند. دانشگاه ها و مراکز پژوهشی غالباً به دنبال ایجاد شراکت یا ارتباط با شرکت هایی هستند که بتوانند طرح های تحقیقاتی آنها را مـورد حمایت مالی قرار دهند. این استراتژی می تواند به عنوان جایگزین یا مقارن با استراتژی اعطای حق امتیاز توسط دانشگاه ها یـا مراکز پژوهشی به کارگرفته شود. شرکت ها به دنبال فراهم کردن سرمایه مورد نیاز جهت حمایت از تحقیقات، خواهان دستیابی به حقـوق مالکیت معنوی هستند. در این استراتژی حق انتخاب اولیه به حمایت کننده داده می شود به طوری  که بتواند از این امتیاز در حوزة محدودی از فناوری استفاده کند. سرمایه گذاری به پیشرفت های بعدی فناوری کمک کرده و دانشگاه یا مرکز پژوهشی در آینده در موقعیت چانه زنی بهتری جهت اعطای حق امتیاز قرار خواهد داد.

  • فروش مستقیم محصولات و خدمات

در کنار الگوهایی که در بخش های پیشین برای تجاری سازی فناوری مطرح گردید، فروش مستقیم محصولات و خدمات فناورانه نیز به عنوان یکی از گزینه های یافتن بازار مناسب برای کالا و خدمات، همواره یکی از مسائل اصلی فعالیت تجاری بوده است. البته این مسیر دارای سختی ها و دشواری های خاص است. ایجاد ساختارهای اقتصادی و بازاریابی بخشی از چالش های پیش روی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی در استفاده از این روش تجاری سازی است.

برای تصمیم گیری در مورد الگوی مناسب تجاری سازی فناوری می توان این الگوها را از پاره ای جوانب پراهمیت با یکدیگر مقایسه نمود که در جدول زیر مهمترین آنها ارائه شده است.

 
filereader.php?p1=main_e9e5cadb9c40c6702ae2edfcbff4db56.jpg&p2=news&p3=56&p4=1

قابل ذکر است که قسمت های مختلف این بسته آموزشی به صورت یکپارچه در بخش مقالات کانون پتنت ایران موجود است. کانون پتنت ایران از نظرات وپیشنهادات خوانندگان گرامی در این موضوع استقبال می کند.

نـام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر شما
کد امنیتی (حروف بزرگ) کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

پیوستن موتور جستجوی چینی به شبکه جهانی منبع ‌باز اختراعات
۲۳ تیر ۱۳۹۹

پیوستن موتور جستجوی چینی به شبکه جهانی منبع ‌باز اختراعات

بایدو (Baidu)، بزرگ‌ترین موتور جستجوی چین که از شرکت‌های پیشرو در حوزه فناوری هوش مصنوعی قلمداد می‌شود، به شبکه جهانی منبع‌باز اختراعات (OIN) پیوست. این اقدام غول فناوری چین و تعهد حاصل‌شده در نتیجه آن، می‌تواند پیشرفت هر چه بیشتر فناوری هوش مصنوعی از طریق یک بستر منبع‌باز را به همراه داشته و در نتیجه، تحولی بزرگ در صنایع مختلف ایجاد نماید.

معرفی نفرات برتر اولین آزمون بر خط مالکیت فکری
۲۶ تیر ۱۳۹۹

معرفی نفرات برتر اولین آزمون بر خط مالکیت فکری

اولین آزمون بر خط مالکیت فکری کانون پتنت، با حضور ۶۳ نفر برگزار گردید. در این آزمون، خانم «لیلا میرزاپور»، با پاسخ صحیح به تمام سؤالات، بهترین عملکرد را از خود نشان دادند که مبلغ ۵۰۰ هزار تومان به رسم هدیه به ایشان تقدیم می‌گردد. خانم‌ها و آقایان «محمد حسن کنعانی جزی»، «ایدین اشرفی بلگاباد»، «حمیدرضا یزدی»، «سیدشهاب‌الدین شاه‌ابراهیمی»، «علیرضا شیاسی»، «نسترن یزدی» و «مهرداد آدینه» نیز، با پاسخ صحیح به ۱۹ سؤال، موفق به کسب ۹۵٪ از امتیاز کل آزمون شدند که مبلغ ۲۵۰ هزار تومان نیز تقدیم این عزیزان می‌گردد. علاوه بر جوایز نقدی، برای هر هشت نفر، امکان شرکت در یکی از دوره‌های تخصصی سازمان جهانی مالکیت فکری نیز فراهم شده است.

وبینار جستجوی پتنت؛ ابزاری برای شناسایی هوشمند فناوری
۲۹ تیر ۱۳۹۹

وبینار جستجوی پتنت؛ ابزاری برای شناسایی هوشمند فناوری

آکادمی کانون پتنت ایران، در ادامه سیاست‌های خود مبنی بر آموزش مخاطب‌محور در حوزه «IP» و ارتقای سطح دانش مالکیت فکری در کشور، اقدام به برگزاری وبینار جستجوی پتنت ذیل تقویم آموزشی تابستان ۹۹ نموده است. این وبینار، در تاریخ هفتم مرداد ماه سال جاری و از ساعت ۱۶ لغایت ۱۸، در قالب سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری برگزار می‌گردد.

شروع ثبت‌نام دور سوم از وبینارهای مالکیت فکری وزارت بهداشت
۱۲ مرداد ۱۳۹۹

شروع ثبت‌نام دور سوم از وبینارهای مالکیت فکری وزارت بهداشت

ثبت‌نام دور جدید از سلسله وبینارهای آموزشی مالکیت فکری که با همکاری کانون پتنت ایران و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور برگزار می‌گردد، آغاز شده است. این وبینارها که در شهریورماه و دهه اول مهرماه برگزار می‌گردد، مختص اعضای هیئت‌علمی، دانشجویان و پژوهشگران وزارت بهداشت می‌باشد.

افزایش ظرفیت وبینار گام ابتکاری
۲۵ تیر ۱۳۹۹

افزایش ظرفیت وبینار گام ابتکاری

به دنبال استقبال قابل توجه مخاطبین از رویداد «بررسی شرایط ثبت اختراع با تأکید بر گام ابتکاری به عنوان چالش‌برانگیزترین شرط» و تکمیل ظرفیت آن، به استحضار علاقه‌مندان می‌رساند که نظر به هماهنگی‌های انجام شده، افزایش ظرفیت برای این وبینار صورت گرفته و امکان ثبت‌نام مجدد فراهم شده است.

استفاده از محصولات طبیعی برای تسکین درد
۳۰ تیر ۱۳۹۹

استفاده از محصولات طبیعی برای تسکین درد

یک شرکت فعال در حوزه فناوری‌های دارویی و پزشکی، موفق به توسعه فناوری جدیدی برای کنترل و تسکین درد در بیماران شده است. شرکت «PreveCeutical» که محصولات خود را در طیف وسیعی از کشورهای جهان عرضه می‌کند، با هدف محافظت از نوآوری خود، پتنت جدیدی در استرالیا به ثبت رسانیده که بخشی از بازار هدف این شرکت را نشان می‌دهد. پتنت جدید که تحت عنوان «پپتیدها و موارد استفاده آن‌ها» به ثبت رسیده، بر مدیریت درد و التیام بیماران متمرکز شده است.