باز شدن درب صندوقچه پتنت‌های تسلا به روی خوروسازان؛ محدودیت یا مصونیت؟!
۰۲ دی ۱۳۹۷ باز شدن درب صندوقچه پتنت‌های تسلا به روی خوروسازان؛ محدودیت یا مصونیت؟!

در سال ۲۰۱۴ میلادی، ایلان ماسک اعلام نمود که به دنبال ارائه پتنت‌های تسلا، به صورت منبع باز «open-source» است. او اظهار داشت که انجام این کار، امکان افزایش رشد بازار خودروهای الکتریکی را فراهم می‌نماید. به دنبال این اظهارنظر کوتاه و بدون ذکر جزئیات، تسلا اطلاعات اضافی پیرامون این مسئله را در قالب یک الگو، به نام «تعهد پتنت»، ارائه نموده است. این الگو، بیان می‌کند که «تسلا برای نقض پتنت‌هایش توسط دیگران، برای هرگونه فعالیت مربوط به وسایل نقلیه الکتریکی و یا تجهیزات مرتبط با آن، تا زمانی که با حسن نیت رفتار شود، هیچ شکایتی نخواهد کرد.»

تسلا، صاحب طیف گسترده‌ای از فناوری‌ها، از سیستم‌های حرارتی گرفته تا دستگیره‌های در است. «تعهد پتنت»، این امکان را برای شرکت‌ها ایجاد نموده، تا از فناوری‌های تحت پوشش انحصاری تسلا، استفاده نمایند. با این حال، شرکت‌هایی که می‌خواهند از فناوری پتنت شده تسلا استفاده کنند، باید چند محدودیت اصلی موجود در این تعهد را بررسی نمایند. تعهد بیان می‌دارد که تسلا تا زمانی کسی را برای نقض پتنت مورد تعقیب قضایی قرار نمی‌دهد که «با حسن نیت رفتار نماید». برای تعریف حسن نیت نیز، بیان می‌دارد که لازم است، کارهای زیر را انجام نداده باشد:

  • در هر گونه پتنت یا سایر حقوق مالکیت فکری، علیه تسلا یا در هر پتنت، علیه یک شخص ثالث، برای استفاده‌اش از فناوری مربوط به وسایل نقلیه الکتریکی و یا تجهیزات مرتبط، ادعایی داشته باشد یا به دیگران در این ادعا کمک نماید یا هرگونه منفعت مالی در چنین ادعایی داشته باشد.
  • ثبت اختراعات تسلا را به چالش بکشد، یا به دیگران کمک نماید که آن‌ها را به چالش بکشند و یا در هر گونه چالش برای هر کدام از آن‌ها، منفعت مالی داشته باشد.
  • هر محصول «knock-off» را بفروشد یا وارد بازار نماید، یا کمک‌های مادی به طرف دیگری که این کار را انجام می‌دهد برساند. (برای مفهوم «knock-off» نیز، مثالی ارائه نموده است که توسط تقلید یا کپی کردن از طراحی یا ظاهر یک محصول تسلا ایجادشده یا نشان‌دهنده همکاری با تسلا یا تأیید تسلا از آن باشد.)

بر اساس این تعهد، شرکت‌هایی که قصد استفاده از اختراعات تسلا را دارند، حق هیچ‌گونه ادعای ثبت اختراع یا مالکیت فکری، علیه تسلا را نخواهند داشت و این، شامل نقض علائم تجاری، کپی‌رایت و همچنین اسرار تجاری است. بنابراین، برای مثال، اگر تسلا کد منبع یک شرکت را خط به خط کپی کند، باید این شرکت از حمایت ارائه‌شده توسط تعهد محروم شود تا بتواند حقوق خود را اجرا نماید.

همچنین، در صورتی که یک شرکت، علیه یک شخص ثالث، برای استفاده از فناوری مربوط به وسایل نقلیه الکتریکی و یا تجهیزات مرتبط با آن، هر گونه شکایتی در خصوص حقوق پتنت داشته باشد، چنین شرکتی با حسن نیت رفتار نکرده است. بنابراین، قبل از استفاده از فناوری‌های پتنت شده تسلا، شرکت باید تعیین نماید که آیا مایل است موافقت کند که علیه هیچ شرکتی، در هر نقطه از جهان که در بازار خودرو الکتریکی کار می‌کند، ادعایی نداشته باشد. این ممکن است معامله‌ای باشد که یک شرکت مایل به انجام آن است، اما تصمیمی نیست که به آسانی گرفته شود. اگر رقبا قادر به استفاده از فناوری پتنت شده شرکت باشند، ممکن است به دست آوردن مزایای رقابتی در بازار، بسیار دشوار گردد.

محدودیت دوم، عدم توانایی شرکت‌های استفاده کننده از این تعهد، برای به چالش کشیدن اعتبار پتنت‌های تسلا است. اگرچه معمولاً در قراردادهای واگذاری مجوز بهره‌برداری از پتنت، چنین مواردی ذکر می‌گردد، اما باید در نظر داشت که در اینجا، محدودیت شامل تمامی پتنت‌های تسلا است، نه فقط پتنتی که شرکت از آن استفاده می‌کند. همچنین، این تعهد نیاز به این دارد که شرکت هیچ منفعت مالی بابت به چالش کشیدن ثبت اختراع تسلا، توسط هر فرد یا مجموعه دیگری، نداشته باشد.

اگرچه تعهدات ثبت اختراع تسلا، به شرکت‌های فعال در زمینه وسایل نقلیه الکتریکی، فرصت فوق‌العاده‌ای می‌دهد، اما فرصتی است که ریسک بزرگی را هم به همراه دارد. موافقت به پیروی از تعهد، می‌تواند به طور قابل‌توجهی، توانایی شرکت را برای حفاظت، دفاع و ادعای مالکیت فکری خود، محدود نماید. شرکت باید قبل از تصمیم به استفاده از پیشنهاد تسلا، این پیامدها را در برابر مزایای استفاده از فناوری‌های تسلا، بسنجد.

پربازدید‌ترین‌ها

نگاهی بر عملکرد فناوران و شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه ثبت اختراع خارجی در سال گذشته
۳۰ خرداد ۱۴۰۱

نگاهی بر عملکرد فناوران و شرکت‌های دانش‌بنیان در حوزه ثبت اختراع خارجی در سال گذشته

در سال 1400 نیمی از تقاضانامه‌های تأییدشده در کانون پتنت ایران، از سوی شرکت‌های دانش‌بنیان ارسال شده است. که نسبت به سال 1399، افزایش 10 درصدی را نشان می‌دهد.

افزایش سهم بانوان مخترع و اساتید دانشگاهی در تقاضانامه‌های تایید شده سال 1400
۷ تیر ۱۴۰۱

افزایش سهم بانوان مخترع و اساتید دانشگاهی در تقاضانامه‌های تایید شده سال 1400

افزایش 70 درصدی بانوان مخترع به‌همراه رشد بیش از 30 درصدی اساتید دانشگاه‌ها در میان مخترعین طی یک‌سال، از مهم‌ترین تغییرات فناوران حاضر در تقاضانامه‌های تایید شده در سال گذشته است.