نیاز به اصلاح اکوسیستم تحقیقات دانشگاهی برای بهبود شاخص‌های حقوق مالکیت فکری؛ نگاهی به هند
۰۵ دی ۱۳۹۷

نیاز به اصلاح اکوسیستم تحقیقات دانشگاهی برای بهبود شاخص‌های حقوق مالکیت فکری؛ نگاهی به هند

در کشورهای توسعه یافته، حقوق مالکیت فکری «IPR»، مفهومی پذیرفته‌شده جهت محافظت از فناوری‌ها و نوآوری‌های مخترعین و شرکت‌های فناور است. آن‌ها از مزایای «IPR»، اعم از حقوق انحصاری یا گرفتن حق امتیاز جهت واگذاری مجوزهای بهره‌برداری، غافل نمی‌شوند. با توجه به پتانسیل دارایی‌های فکری، برای تولید درآمد و افزایش تحقیقات و نوآوری، حقوق مالکیت فکری، به شاخصی مهم برای رشد اقتصادی کشورها بدل شده است.

دانشگاه‌های دولتی و خصوصی، شرکت‌های چندملیتی، سازمان‌های تحقیقاتی، مؤسسات علمی، صنایع، سازمان‌های تجاری، «SME»ها، شرکت‌های نوپا و حتی افراد حقیقی، همگی می‌توانند ذینفع حقوق مالکیت فکری باشند. با این وجود، نقش دانشگا‌ه‌ها به عنوان محل اصلی برای تولید علم، خصوصاً در پروژه‌هایی که به صورت مشترک با شرکت‌های صنعتی و سازمان‌های سرمایه‌گذاری انجام می‌گیرند، بسیار قابل توجه است؛ تحقیقات اولیه‌ای که می‌تواند با اختراعی همراه شده که قابلیت تجاری‌سازی بسیار بالایی دارد. تجاری‌سازی این اختراعات، در بسیاری مواقع؛ نیاز به کمک‌های خارج از دانشگاهی و همکاری و تعامل با سایر مؤسسات و صنایع دارد.

با این وجود، متأسفانه واقعیت‌ها در کشوری مثل هند و یا ایران، حاکی از اتفاقات متفاوتی است و حتی پس از صرف بودجه‌های فراوان و سختی کشیدن پژوهشگران، اختراع و یا نتیجه کار آن‌ها، بیهوده و یا بدون خروجی ملموس، باقی می‌ماند. دلیل این مسئله، عدم وجود اکوسیستمی است که ذهن محققان را به سمت حفاظت از دارایی‌های فکریشان، هدایت نماید. پروفسور «Roddam Narasimha»، دانشمند و محقق معروف هندی، در این خصوص می‌گوید: «ما در هند، فقدان استعداد و کارآفرینی نداریم، ما فقط فقدان اکوسیستم داریم». بر اساس این دیدگاه، به علت عدم وجود اکوسیستم مناسب و وضعیت کنونی در این کشور، محققان بیشتر به ارائه مقالات پژوهشی تمایل داشته و از مزایای ثبت و افشای اختراع خود، اگاه نیستند. بر اساس تحقیقات صورت گرفته، در سال ۲۰۱۶ میلادی، هند از نظر تعداد مقالات، رتبه ۵ را در دنیا به خود اختصاص داد؛ اما در حوزه تجاری‌سازی، به ویژه از نظر تولید حقوق مالکیت فکری، وضعیت کاملاً متفاوت بوده و هنوز در رتبه ۴۵ قرار دارد. این تفاوت در رتبه‌بندی، به وضوح نشان‌دهنده عدم تمایل محققان هندی برای تبدیل نوآوری، به فناوری، محصولات و اختراعات است.

به منظور از بین بردن این شکاف، برنامه‌های آگاه‌سازی فراوانی، توسط سازمان‌های دولتی، مؤسسات تحقیق و توسعه و دانشگاه‌های هندی، انجام گرفته است و به صورت ویژه، بودجه‌هایی نیز به آن اختصاص یافته است. اما علی‌رغم تخصیص بودجه برای ایجاد آگاهی، تحقیقات نشان می‌دهد که بخش زیادی از مردم این کشور، از حقوق مالکیت فکری، مطلع نیستند و اکثر دانش‌آموزان، پژوهشگران، معلمان و مدیران، به طور کامل، در مورد مزایای مالی دارایی‌های فکری محافظت شده و تجاری نمودن آن‌ها و همچنین مشکلات قانونی ناشی از بکارگیری محصولات کپی شده، آگاهی لازم را ندارند. بر اساس این پژوهش، فعالیت‌هایی بیشتر از ایجاد آگاهی، باید انجام شود و نیاز به «تغییر در اکوسیستم تحقیقاتی» وجود دارد. در زیر، معیارهایی معرفی شده که می‌توان از آن‌ها برای ایجاد تغییرات در اکوسیستم استفاده نمود:

  • تعامل بین دانشگاه و صنعت، به منظور بهبود توانایی محققان در شناسایی درست مشکلات تحقیقاتی با کاربرد صنعتی؛
  • ایجاد انگیزه برای محققان، به منظور بیشتر تلاش نمودن در راستای دستیابی به اختراع خود و حفاظت از آن؛
  • ایجاد دفاتر انتقال فناوری یا بخش‌های مالکیت فکری، با حضور متخصصان حرفه‌ای «IPR»، برای انتقال تکنولوژی اختراع و تجاری‌سازی آن؛
  • ایجاد بخش «IPR» به عنوان یک جزء در هر مؤسسه تحقیقاتی، به منظور تعامل بین متخصصان مالکیت فکری و محققان و تمرکز بر تحقیقات و حقوق ناشی از آن‌ها
  • قرار دادن حقوق مالکیت فکری، به عنوان بخشی از برنامه درسی در مدارس، دانشگاه‌ها و مؤسسات، به منظور آشنا نمودن نسل آینده با فرهنگ مربوطه.

به نظر می‌آید که این تغییر اکوسیستم، چیزی است که در ایران نیز تا حدودی مورد نیاز است. توجه صرف به تعداد مقالات منتشر شده در دانشگاه‌ها و رویکردهای موجود برای ارتقای اساتید و یا حتی اجازه دفاع از پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری، با شرط انتشار تعدادی مقاله، مسئله‌ای است که به نظر نیاز به تغییر دارد. در طی سال‌های گذشته، به همت کانون پتنت ایران و تلاش‌های صورت گرفته برای دعوت مخترعین و شرکت‌های فناور، برای ثبت اختراعات خارجی، به منظور تجاری‌سازی فناوری‌های تولیدی، این رویکرد را در برخی دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور، تا حدودی تغییر داده است که از آن جمله، می‌توان به رویکرد جدید دانشگاه امیرکبیر و یا دانشگاه آزاد، نسبت به قبول نمودن درخواست‌های مورد تأیید توسط کانون پتنت، به عنوان جایگزینی برای مقالات منتشر شده، اشاره نمود. رویکرد ترویجی کانون نیز برای حمایت در خصوص آموزش حقوق مالکیت فکری و خصوصاً اختراعات، منجر به برگزاری دوره‌های آموزشی، در شهرهای مختلف، از جنوب تا شمال کشور و از شرق تا غرب آن، شده است.

کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

تقویم بهار ۱۴۰۰ آکادمی کانون پتنت ایران
۷ فروردین ۱۴۰۰

تقویم بهار ۱۴۰۰ آکادمی کانون پتنت ایران

تقویم جدید آکادمی کانون پتنت ایران، با هفت رویداد آموزشی-ترویجی در حوزه مالکیت فکری، به استقبال بهار ۱۴۰۰ رفته است. با توجه به تداوم شرایط کرونایی در کشور، این تقویم نیز در برگیرنده دوره‌های غیر حضوری بوده که در قالب سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری، هر سه‌شنبه از ساعت ۱۶ الی ۱۸ برگزار می‌گردد.

اختراعی که موز را به کنترل‌کننده بازی تبدیل می‌کند!
۲۶ اسفند ۱۳۹۹

اختراعی که موز را به کنترل‌کننده بازی تبدیل می‌کند!

به کمک فناوری جدید سونی، حتی اشیاء غیرالکترونیک اطرافمان هم، قابلیت تبدیل به یک ابزار کنترلی برای کنسول‌های بازی را خواهند داشت. بنا بر ثبت اختراع جدید این شرکت که به تازگی از سوی دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا انتشار یافته، اشیای بی‌جان و غیر الکترونیکی اطراف کاربر، می‌توانند به‌عنوان یک کنترل‌کننده دستگاه پلی‌استیشن استفاده شوند. جالب این‌که شیء پیشنهادی سونی در توصیف فناوری مذکور، یک موز است!

محکومیت ۲ میلیارد دلاری اینتل به دلیل نقض پتنت
۲۷ اسفند ۱۳۹۹

محکومیت ۲ میلیارد دلاری اینتل به دلیل نقض پتنت

بنا بر رأی دادگاه منطقه‌ای تگزاس، اینتل دو گواهی ثبت اختراع شرکت «VLSI Technology» را نقض نموده و به دلیل خسارات وارده به این شرکت، ملزم به پرداخت ۲/۱۸ میلیارد دلار شده است. با صدور رأی دادگاه، ارزش سهام اینتل، کاهش تقریباً ۱/۶۳ درصدی را به همراه داشته است. البته اینتل چنین نقض پتنتی را تأیید نکرده و در بیانیه‌ای که به همین مناسبت منتشر نموده، خبر از درخواست تجدیدنظر و پیگیری‌های حقوقی آتی داده است.

عملکرد تحسین‌آمیز میتسوبیشی در ثبت درخواست «PCT»
۲۵ اسفند ۱۳۹۹

عملکرد تحسین‌آمیز میتسوبیشی در ثبت درخواست «PCT»

شرکت ژاپنی میتسوبیشی الکتریک، با عملکرد خیره‌کننده‌ خود در خصوص فعالیت‌های ثبت اختراع، در میان برترین‌های جهان جای گرفته است. این شرکت در سال ۲۰۲۰ میلادی، با ۲۸۱۰ درخواست «PCT»، پیشتاز شرکت‌های ژاپنی بوده و رده سومی شرکت‌های جهان را نیز از آن خود نموده است.

جذب سرمایه ۳۰۰ میلیون دلاری برای توسعه پلتفرم تحلیل پتنت
۱۰ فروردین ۱۴۰۰

جذب سرمایه ۳۰۰ میلیون دلاری برای توسعه پلتفرم تحلیل پتنت

پت‌اسنپ برای توسعه پلتفرم اطلاعاتی و تحلیل پتنت خود، موفق به جذب سرمایه ۳۰۰ میلیون دلاری شده است. این شرکت در صدد است تا از این سرمایه، برای توسعه بستر اطلاعاتی خود که مبتنی بر هوش مصنوعی است استفاده نماید.

حق امتیاز ۱.۲ میلیارد دلاری هوآوی برای فناوری «5G»
۱۱ فروردین ۱۴۰۰

حق امتیاز ۱.۲ میلیارد دلاری هوآوی برای فناوری «5G»

هوآوی با تکیه بر سبد پتنت قدرتمند خود در حوزه فناوری «5G»، در حال تهیه و تدارک یک استراتژی تهاجمی مالکیت فکری است. این غول فناوری‌های ارتباطی، به دنبال آن است که به ازای هر گوشی تلفن همراه هوشمند متصل به شبکه‌های «5G» و نسل‌های قبلی این فناوری پیشرفته، مبلغ ۲.۵ دلار از سازندگان تلفن‌های همراه دریافت نماید؛ چیزی که درآمد حداقل ۱.۲ میلیارد دلاری را برای این شرکت در سال ۲۰۲۱ به ارمغان می‌آورد.