نیاز به اصلاح اکوسیستم تحقیقات دانشگاهی برای بهبود شاخص‌های حقوق مالکیت فکری؛ نگاهی به هند
۰۵ دی ۱۳۹۷

نیاز به اصلاح اکوسیستم تحقیقات دانشگاهی برای بهبود شاخص‌های حقوق مالکیت فکری؛ نگاهی به هند

در کشورهای توسعه یافته، حقوق مالکیت فکری «IPR»، مفهومی پذیرفته‌شده جهت محافظت از فناوری‌ها و نوآوری‌های مخترعین و شرکت‌های فناور است. آن‌ها از مزایای «IPR»، اعم از حقوق انحصاری یا گرفتن حق امتیاز جهت واگذاری مجوزهای بهره‌برداری، غافل نمی‌شوند. با توجه به پتانسیل دارایی‌های فکری، برای تولید درآمد و افزایش تحقیقات و نوآوری، حقوق مالکیت فکری، به شاخصی مهم برای رشد اقتصادی کشورها بدل شده است.

دانشگاه‌های دولتی و خصوصی، شرکت‌های چندملیتی، سازمان‌های تحقیقاتی، مؤسسات علمی، صنایع، سازمان‌های تجاری، «SME»ها، شرکت‌های نوپا و حتی افراد حقیقی، همگی می‌توانند ذینفع حقوق مالکیت فکری باشند. با این وجود، نقش دانشگا‌ه‌ها به عنوان محل اصلی برای تولید علم، خصوصاً در پروژه‌هایی که به صورت مشترک با شرکت‌های صنعتی و سازمان‌های سرمایه‌گذاری انجام می‌گیرند، بسیار قابل توجه است؛ تحقیقات اولیه‌ای که می‌تواند با اختراعی همراه شده که قابلیت تجاری‌سازی بسیار بالایی دارد. تجاری‌سازی این اختراعات، در بسیاری مواقع؛ نیاز به کمک‌های خارج از دانشگاهی و همکاری و تعامل با سایر مؤسسات و صنایع دارد.

با این وجود، متأسفانه واقعیت‌ها در کشوری مثل هند و یا ایران، حاکی از اتفاقات متفاوتی است و حتی پس از صرف بودجه‌های فراوان و سختی کشیدن پژوهشگران، اختراع و یا نتیجه کار آن‌ها، بیهوده و یا بدون خروجی ملموس، باقی می‌ماند. دلیل این مسئله، عدم وجود اکوسیستمی است که ذهن محققان را به سمت حفاظت از دارایی‌های فکریشان، هدایت نماید. پروفسور «Roddam Narasimha»، دانشمند و محقق معروف هندی، در این خصوص می‌گوید: «ما در هند، فقدان استعداد و کارآفرینی نداریم، ما فقط فقدان اکوسیستم داریم». بر اساس این دیدگاه، به علت عدم وجود اکوسیستم مناسب و وضعیت کنونی در این کشور، محققان بیشتر به ارائه مقالات پژوهشی تمایل داشته و از مزایای ثبت و افشای اختراع خود، اگاه نیستند. بر اساس تحقیقات صورت گرفته، در سال ۲۰۱۶ میلادی، هند از نظر تعداد مقالات، رتبه ۵ را در دنیا به خود اختصاص داد؛ اما در حوزه تجاری‌سازی، به ویژه از نظر تولید حقوق مالکیت فکری، وضعیت کاملاً متفاوت بوده و هنوز در رتبه ۴۵ قرار دارد. این تفاوت در رتبه‌بندی، به وضوح نشان‌دهنده عدم تمایل محققان هندی برای تبدیل نوآوری، به فناوری، محصولات و اختراعات است.

به منظور از بین بردن این شکاف، برنامه‌های آگاه‌سازی فراوانی، توسط سازمان‌های دولتی، مؤسسات تحقیق و توسعه و دانشگاه‌های هندی، انجام گرفته است و به صورت ویژه، بودجه‌هایی نیز به آن اختصاص یافته است. اما علی‌رغم تخصیص بودجه برای ایجاد آگاهی، تحقیقات نشان می‌دهد که بخش زیادی از مردم این کشور، از حقوق مالکیت فکری، مطلع نیستند و اکثر دانش‌آموزان، پژوهشگران، معلمان و مدیران، به طور کامل، در مورد مزایای مالی دارایی‌های فکری محافظت شده و تجاری نمودن آن‌ها و همچنین مشکلات قانونی ناشی از بکارگیری محصولات کپی شده، آگاهی لازم را ندارند. بر اساس این پژوهش، فعالیت‌هایی بیشتر از ایجاد آگاهی، باید انجام شود و نیاز به «تغییر در اکوسیستم تحقیقاتی» وجود دارد. در زیر، معیارهایی معرفی شده که می‌توان از آن‌ها برای ایجاد تغییرات در اکوسیستم استفاده نمود:

  • تعامل بین دانشگاه و صنعت، به منظور بهبود توانایی محققان در شناسایی درست مشکلات تحقیقاتی با کاربرد صنعتی؛
  • ایجاد انگیزه برای محققان، به منظور بیشتر تلاش نمودن در راستای دستیابی به اختراع خود و حفاظت از آن؛
  • ایجاد دفاتر انتقال فناوری یا بخش‌های مالکیت فکری، با حضور متخصصان حرفه‌ای «IPR»، برای انتقال تکنولوژی اختراع و تجاری‌سازی آن؛
  • ایجاد بخش «IPR» به عنوان یک جزء در هر مؤسسه تحقیقاتی، به منظور تعامل بین متخصصان مالکیت فکری و محققان و تمرکز بر تحقیقات و حقوق ناشی از آن‌ها
  • قرار دادن حقوق مالکیت فکری، به عنوان بخشی از برنامه درسی در مدارس، دانشگاه‌ها و مؤسسات، به منظور آشنا نمودن نسل آینده با فرهنگ مربوطه.

به نظر می‌آید که این تغییر اکوسیستم، چیزی است که در ایران نیز تا حدودی مورد نیاز است. توجه صرف به تعداد مقالات منتشر شده در دانشگاه‌ها و رویکردهای موجود برای ارتقای اساتید و یا حتی اجازه دفاع از پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری، با شرط انتشار تعدادی مقاله، مسئله‌ای است که به نظر نیاز به تغییر دارد. در طی سال‌های گذشته، به همت کانون پتنت ایران و تلاش‌های صورت گرفته برای دعوت مخترعین و شرکت‌های فناور، برای ثبت اختراعات خارجی، به منظور تجاری‌سازی فناوری‌های تولیدی، این رویکرد را در برخی دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور، تا حدودی تغییر داده است که از آن جمله، می‌توان به رویکرد جدید دانشگاه امیرکبیر و یا دانشگاه آزاد، نسبت به قبول نمودن درخواست‌های مورد تأیید توسط کانون پتنت، به عنوان جایگزینی برای مقالات منتشر شده، اشاره نمود. رویکرد ترویجی کانون نیز برای حمایت در خصوص آموزش حقوق مالکیت فکری و خصوصاً اختراعات، منجر به برگزاری دوره‌های آموزشی، در شهرهای مختلف، از جنوب تا شمال کشور و از شرق تا غرب آن، شده است.

نـام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر شما
کد امنیتی (حروف بزرگ) کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

معرفی نفرات برتر اولین آزمون بر خط مالکیت فکری
۲۶ تیر ۱۳۹۹

معرفی نفرات برتر اولین آزمون بر خط مالکیت فکری

اولین آزمون بر خط مالکیت فکری کانون پتنت، با حضور ۶۳ نفر برگزار گردید. در این آزمون، خانم «لیلا میرزاپور»، با پاسخ صحیح به تمام سؤالات، بهترین عملکرد را از خود نشان دادند که مبلغ ۵۰۰ هزار تومان به رسم هدیه به ایشان تقدیم می‌گردد. خانم‌ها و آقایان «محمد حسن کنعانی جزی»، «ایدین اشرفی بلگاباد»، «حمیدرضا یزدی»، «سیدشهاب‌الدین شاه‌ابراهیمی»، «علیرضا شیاسی»، «نسترن یزدی» و «مهرداد آدینه» نیز، با پاسخ صحیح به ۱۹ سؤال، موفق به کسب ۹۵٪ از امتیاز کل آزمون شدند که مبلغ ۲۵۰ هزار تومان نیز تقدیم این عزیزان می‌گردد. علاوه بر جوایز نقدی، برای هر هشت نفر، امکان شرکت در یکی از دوره‌های تخصصی سازمان جهانی مالکیت فکری نیز فراهم شده است.

شروع ثبت‌نام دور سوم از وبینارهای مالکیت فکری وزارت بهداشت
۱۲ مرداد ۱۳۹۹

شروع ثبت‌نام دور سوم از وبینارهای مالکیت فکری وزارت بهداشت

ثبت‌نام دور جدید از سلسله وبینارهای آموزشی مالکیت فکری که با همکاری کانون پتنت ایران و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور برگزار می‌گردد، آغاز شده است. این وبینارها که در شهریورماه و دهه اول مهرماه برگزار می‌گردد، مختص اعضای هیئت‌علمی، دانشجویان و پژوهشگران وزارت بهداشت می‌باشد.

وبینار جستجوی پتنت؛ ابزاری برای شناسایی هوشمند فناوری
۲۹ تیر ۱۳۹۹

وبینار جستجوی پتنت؛ ابزاری برای شناسایی هوشمند فناوری

آکادمی کانون پتنت ایران، در ادامه سیاست‌های خود مبنی بر آموزش مخاطب‌محور در حوزه «IP» و ارتقای سطح دانش مالکیت فکری در کشور، اقدام به برگزاری وبینار جستجوی پتنت ذیل تقویم آموزشی تابستان ۹۹ نموده است. این وبینار، در تاریخ هفتم مرداد ماه سال جاری و از ساعت ۱۶ لغایت ۱۸، در قالب سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری برگزار می‌گردد.

استفاده از محصولات طبیعی برای تسکین درد
۳۰ تیر ۱۳۹۹

استفاده از محصولات طبیعی برای تسکین درد

یک شرکت فعال در حوزه فناوری‌های دارویی و پزشکی، موفق به توسعه فناوری جدیدی برای کنترل و تسکین درد در بیماران شده است. شرکت «PreveCeutical» که محصولات خود را در طیف وسیعی از کشورهای جهان عرضه می‌کند، با هدف محافظت از نوآوری خود، پتنت جدیدی در استرالیا به ثبت رسانیده که بخشی از بازار هدف این شرکت را نشان می‌دهد. پتنت جدید که تحت عنوان «پپتیدها و موارد استفاده آن‌ها» به ثبت رسیده، بر مدیریت درد و التیام بیماران متمرکز شده است.

اختراع ساده و خلاقانه دانش‌آموز آمریکایی برای پایه نت
۲۸ تیر ۱۳۹۹

اختراع ساده و خلاقانه دانش‌آموز آمریکایی برای پایه نت

یک دانش‌آموز آمریکایی، به لطف خلاقیت کودکانه‌اش، یکی از جوایز پنجمین کنوانسیون سالانه اختراعات آمریکا را به خود اختصاص داد. «کلوئی سیموئز»، دانش‌آموز پایه ششم، یک تجهیز ساده اما خلاقانه اختراع نموده که امکان نگه‌داشتن تعداد زیادی از صفحات نت را بر روی پایه نت (پوپیتر) پیش روی نوازندگان مهیا می‌کند. وی یکی از ۵۰۰ برگزیده این رویداد سالانه بوده که در تاریخ دوم جولای سال جاری میلادی و به صورت مجازی برگزار گردید.

تسلا، از شیر مرغ تا جان آدمیزاد
۶ مرداد ۱۳۹۹

تسلا، از شیر مرغ تا جان آدمیزاد

تسلا در همکاری‌های فناورانه خود با یک شرکت فعال در حوزه فناوری‌های زیستی، موفق به توسعه نوآوری منحصربه‌فردی برای فناوری انقلابی «RNA» شده است. پتنت جدید این شرکت که مشترکاً با «CureVac» به ثبت رسیده، بیانگر یک تلاش حداقل یک ساله این دو مجموعه است که می‌تواند امیدواری‌هایی نیز برای تولید واکسن کووید-19 به دنبال داشته باشد. دستاورد این دو شرکت، یک راکتور زیستی بوده که امکان استفاده مکرر از الگوی «DNA» برای ساخت انواع مختلف «RNA» را فراهم می‌آورد.