نیاز به اصلاح اکوسیستم تحقیقات دانشگاهی برای بهبود شاخص‌های حقوق مالکیت فکری؛ نگاهی به هند
۰۵ دی ۱۳۹۷

نیاز به اصلاح اکوسیستم تحقیقات دانشگاهی برای بهبود شاخص‌های حقوق مالکیت فکری؛ نگاهی به هند

در کشورهای توسعه یافته، حقوق مالکیت فکری «IPR»، مفهومی پذیرفته‌شده جهت محافظت از فناوری‌ها و نوآوری‌های مخترعین و شرکت‌های فناور است. آن‌ها از مزایای «IPR»، اعم از حقوق انحصاری یا گرفتن حق امتیاز جهت واگذاری مجوزهای بهره‌برداری، غافل نمی‌شوند. با توجه به پتانسیل دارایی‌های فکری، برای تولید درآمد و افزایش تحقیقات و نوآوری، حقوق مالکیت فکری، به شاخصی مهم برای رشد اقتصادی کشورها بدل شده است.

دانشگاه‌های دولتی و خصوصی، شرکت‌های چندملیتی، سازمان‌های تحقیقاتی، مؤسسات علمی، صنایع، سازمان‌های تجاری، «SME»ها، شرکت‌های نوپا و حتی افراد حقیقی، همگی می‌توانند ذینفع حقوق مالکیت فکری باشند. با این وجود، نقش دانشگا‌ه‌ها به عنوان محل اصلی برای تولید علم، خصوصاً در پروژه‌هایی که به صورت مشترک با شرکت‌های صنعتی و سازمان‌های سرمایه‌گذاری انجام می‌گیرند، بسیار قابل توجه است؛ تحقیقات اولیه‌ای که می‌تواند با اختراعی همراه شده که قابلیت تجاری‌سازی بسیار بالایی دارد. تجاری‌سازی این اختراعات، در بسیاری مواقع؛ نیاز به کمک‌های خارج از دانشگاهی و همکاری و تعامل با سایر مؤسسات و صنایع دارد.

با این وجود، متأسفانه واقعیت‌ها در کشوری مثل هند و یا ایران، حاکی از اتفاقات متفاوتی است و حتی پس از صرف بودجه‌های فراوان و سختی کشیدن پژوهشگران، اختراع و یا نتیجه کار آن‌ها، بیهوده و یا بدون خروجی ملموس، باقی می‌ماند. دلیل این مسئله، عدم وجود اکوسیستمی است که ذهن محققان را به سمت حفاظت از دارایی‌های فکریشان، هدایت نماید. پروفسور «Roddam Narasimha»، دانشمند و محقق معروف هندی، در این خصوص می‌گوید: «ما در هند، فقدان استعداد و کارآفرینی نداریم، ما فقط فقدان اکوسیستم داریم». بر اساس این دیدگاه، به علت عدم وجود اکوسیستم مناسب و وضعیت کنونی در این کشور، محققان بیشتر به ارائه مقالات پژوهشی تمایل داشته و از مزایای ثبت و افشای اختراع خود، اگاه نیستند. بر اساس تحقیقات صورت گرفته، در سال ۲۰۱۶ میلادی، هند از نظر تعداد مقالات، رتبه ۵ را در دنیا به خود اختصاص داد؛ اما در حوزه تجاری‌سازی، به ویژه از نظر تولید حقوق مالکیت فکری، وضعیت کاملاً متفاوت بوده و هنوز در رتبه ۴۵ قرار دارد. این تفاوت در رتبه‌بندی، به وضوح نشان‌دهنده عدم تمایل محققان هندی برای تبدیل نوآوری، به فناوری، محصولات و اختراعات است.

به منظور از بین بردن این شکاف، برنامه‌های آگاه‌سازی فراوانی، توسط سازمان‌های دولتی، مؤسسات تحقیق و توسعه و دانشگاه‌های هندی، انجام گرفته است و به صورت ویژه، بودجه‌هایی نیز به آن اختصاص یافته است. اما علی‌رغم تخصیص بودجه برای ایجاد آگاهی، تحقیقات نشان می‌دهد که بخش زیادی از مردم این کشور، از حقوق مالکیت فکری، مطلع نیستند و اکثر دانش‌آموزان، پژوهشگران، معلمان و مدیران، به طور کامل، در مورد مزایای مالی دارایی‌های فکری محافظت شده و تجاری نمودن آن‌ها و همچنین مشکلات قانونی ناشی از بکارگیری محصولات کپی شده، آگاهی لازم را ندارند. بر اساس این پژوهش، فعالیت‌هایی بیشتر از ایجاد آگاهی، باید انجام شود و نیاز به «تغییر در اکوسیستم تحقیقاتی» وجود دارد. در زیر، معیارهایی معرفی شده که می‌توان از آن‌ها برای ایجاد تغییرات در اکوسیستم استفاده نمود:

  • تعامل بین دانشگاه و صنعت، به منظور بهبود توانایی محققان در شناسایی درست مشکلات تحقیقاتی با کاربرد صنعتی؛
  • ایجاد انگیزه برای محققان، به منظور بیشتر تلاش نمودن در راستای دستیابی به اختراع خود و حفاظت از آن؛
  • ایجاد دفاتر انتقال فناوری یا بخش‌های مالکیت فکری، با حضور متخصصان حرفه‌ای «IPR»، برای انتقال تکنولوژی اختراع و تجاری‌سازی آن؛
  • ایجاد بخش «IPR» به عنوان یک جزء در هر مؤسسه تحقیقاتی، به منظور تعامل بین متخصصان مالکیت فکری و محققان و تمرکز بر تحقیقات و حقوق ناشی از آن‌ها
  • قرار دادن حقوق مالکیت فکری، به عنوان بخشی از برنامه درسی در مدارس، دانشگاه‌ها و مؤسسات، به منظور آشنا نمودن نسل آینده با فرهنگ مربوطه.

به نظر می‌آید که این تغییر اکوسیستم، چیزی است که در ایران نیز تا حدودی مورد نیاز است. توجه صرف به تعداد مقالات منتشر شده در دانشگاه‌ها و رویکردهای موجود برای ارتقای اساتید و یا حتی اجازه دفاع از پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری، با شرط انتشار تعدادی مقاله، مسئله‌ای است که به نظر نیاز به تغییر دارد. در طی سال‌های گذشته، به همت کانون پتنت ایران و تلاش‌های صورت گرفته برای دعوت مخترعین و شرکت‌های فناور، برای ثبت اختراعات خارجی، به منظور تجاری‌سازی فناوری‌های تولیدی، این رویکرد را در برخی دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور، تا حدودی تغییر داده است که از آن جمله، می‌توان به رویکرد جدید دانشگاه امیرکبیر و یا دانشگاه آزاد، نسبت به قبول نمودن درخواست‌های مورد تأیید توسط کانون پتنت، به عنوان جایگزینی برای مقالات منتشر شده، اشاره نمود. رویکرد ترویجی کانون نیز برای حمایت در خصوص آموزش حقوق مالکیت فکری و خصوصاً اختراعات، منجر به برگزاری دوره‌های آموزشی، در شهرهای مختلف، از جنوب تا شمال کشور و از شرق تا غرب آن، شده است.

نـام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر شما
کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری (وبینارهای آکادمی کانون پتنت ایران)
۱۷ دی ۱۳۹۸

سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری (وبینارهای آکادمی کانون پتنت ایران)

کانون پتنت ایران، در راستای فعالیت‌های آموزشی و ترویجی خود و با هدف افزایش آگاهی عمومی پیرامون مالکیت فکری و مزایای آن، برنامه‌ای مدون برای آموزش آنلاین و غیرحضوری، تحت عنوان «سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری» را در دستور کار خود قرار داده است. در این برنامه که شامل برگزاری سلسله وبینارهای آموزشی منظم در سه‌شنبه‌های مختلف فصل زمستان است، مخاطبین با مهم‌ترین موضوعات مالکیت فکری آشنا خواهند شد.

انتشار تقویم آموزشی زمستان ۹۸ آکادمی کانون پتنت ایران
۱۵ دی ۱۳۹۸

انتشار تقویم آموزشی زمستان ۹۸ آکادمی کانون پتنت ایران

آکادمی کانون پتنت ایران که فعالیت خود را در سال ۹۷ و با هدف آموزش مخاطب‌محور در حوزه مالکیت فکری آغاز نمود، در راستای اهداف کانون پتنت به منظور ارتقای سطح دانش مالکیت فکری در کشور، اولین تقویم آموزشی خود را در پاییز امسال منتشر ساخت. با توجه به استقبال قابل توجه صورت گرفته از دوره‌های برگزار شده در پاییز سال جاری، آکادمی اقدام به تدوین دومین تقویم آموزشی خود، تحت عنوانه تقویم آموزشی زمستانه نموده که شامل دوره‌های متنوع حضوری و همچنین آموزش مجازی می‌باشد.

برگزاری دومین وبینار آشنایی با مالکیت فکری توسط کانون پتنت ایران
۱۲ دی ۱۳۹۸

برگزاری دومین وبینار آشنایی با مالکیت فکری توسط کانون پتنت ایران

در راستای استقبال قابل توجه مخاطبین از وبینارهای برگزار شده پیشین کانون پتنت ایران، آکادمی کانون در برنامه زمستانه خود نیز، وبینارهایی را در نظر گرفته که یکی از آن‌ها در مورخ هفدهم دی‌ماه سال جاری و با عنوان «آشنایی با مالکیت فکری»، برگزار می‌گردد.

برگزاری اولین وبینار از مجموعه سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری
۱۸ دی ۱۳۹۸

برگزاری اولین وبینار از مجموعه سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری

آکادمی کانون پتنت ایران، برگزاری سلسله وبینارهایی با موضوعات متنوع مالکیت فکری را برنامه‌ریزی نموده که تحت عنوان «سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری»، برگزار می‌گردد. در همین راستا، اولین وبینار این مجموعه با موضوع «آشنایی با مالکیت فکری»، سه‌شنبه گذشته مورخ ۲۴ دی ماه برگزار گردید. آموزش‌های مد نظر، در سرفصل‌هایی شامل «اهمیت دارایی‌های فکری»، «تعاریف دارایی‌های فکری و حوزه شمول آن‌ها»، «قلمرو و مصادیق دارایی‌های فکری و نحوه حمایت از آن‌ها»، «مسیرهای حفاظت از دارایی‌های فکری» و همچنین «مثال‌هایی از مصادیق دارایی‌های فکری»، ارائه گردید.

برگزاری دومین کارگاه «علامت تجاری» توسط کانون پتنت ایران
۱۹ دی ۱۳۹۸

برگزاری دومین کارگاه «علامت تجاری» توسط کانون پتنت ایران

آکادمی کانون پتنت ایران، در راستای برنامه‌های مدون خود به منظور آموزش مخاطب‌محور در حوزه‌های مختلف مالکیت فکری، اقدام به برگزاری کارگاه جدیدی با عنوان «علامت تجاری» نموده که در مورخ ۲۶ دی‌ماه سال جاری، از ساعت ۹ الی ۱۲ برگزار می‌نماید.

اخبار مهم بازار دارایی‌های فکری در سال ۲۰۱۹
۲۲ دی ۱۳۹۸

اخبار مهم بازار دارایی‌های فکری در سال ۲۰۱۹

در سال گذشته میلادی، دنیای مالکیت فکری با تغییر و تحولات مختلفی روبرو شد، روند فزاینده ثبت انواع حقوق مالکیت فکری در سطح جهان ادامه یافت، چین سلطه خود به‌عنوان کشور پیشگام در حوزه «IP» را گسترده‌تر نمود و برخی از شرکت‌های فناور بزرگ، به دعاوی حقوقی گسترده و جنجالی خود پایان دادند. در این نوشتار، بنا به اعلام پایگاه تحلیلی «IAM»، داستان‌های مهم و منتخب مالکیت فکری در سال ۲۰۱۹ میلادی، با تمرکز بر تحولات بازار و مبادلات دارایی‌های فکری مرور شده است.

IAM