‌محدوده جغرافیایی برای اختراعات مورد استفاده در فضا به چه شکل خواهد بود؟!
۲۳ اسفند ۱۳۹۷ ‌محدوده جغرافیایی برای اختراعات مورد استفاده در فضا به چه شکل خواهد بود؟!

یکی از حوزه‌های فناوری که در سال‌های اخیر با پیشرفت‌های چشمگیری مواجه شده است، حوزه هوافضا است. امروزه انبوهی از ماهواره‌ها با کاربری‌های گوناگون، مانند رصد تغییرات آب‌و‌هوایی، انتقال داده‌های مخابراتی و ... در مدار زمین قرار گرفته و ایستگاه‌های فضایی با قابلیت زندگی فضانوردان نیز وجود دارند. حتی زمزمه‌هایی از تورهای گردشگری فضایی شنیده می‌شود و برخی شرکت‌های فعال در حال بررسی و آماده‌سازی زیرساخت‌های لازم برای ارائه خدمات در این زمینه هستند. این تحولات تا حدی است که حتی محققین به دنبال رفع چالش‌هایی مانند تأمین آب در فضا هستند. این تغییر و تحولات و تلاش‌های کشورهای مختلف برای ورود به این حوزه، ممکن است اثراتی جدی بر سیستم‌های مالکیت فکری به‌ویژه سیستم ثبت اختراع داشته باشند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های سیستم ثبت اختراع، قلمرو جغرافیایی به‌عنوان محدوده اعمال حقوق انحصاری اعطا شده است. حال تصور کنید که هوافضا به‌عنوان یکی از حوزه‌های فناوری با بیشترین نرخ رشد نوآوری، این مرزهای سرزمینی را با تغییر مواجه سازد. در این صورت، سیستم پتنت چگونه عمل خواهد کرد؟ اجازه دهید تا با ذکر یک مثال ساده، وضعیت پیچیده فوق را بررسی نماییم. تصور کنید که یک شرکت فناور چینی، یک برنامه کامپیوتری توسعه داده که بسیاری از پتنت‌های ثبت شده در دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا «USPTO» را نقض می‌کند. این محصول، از طریق یک ماهواره روسی، به ایستگاه بین‌المللی «ISS» فرستاده می‌شود. آیا نقض پتنت در این حالت، قابل پیگیری است؟ آیا می‌توان یک اختراع را در مرزهای فضایی، یا به عبارت بهتر، محدوده فضایی به ثبت رسانید؟ این‌ها سؤالاتی است که به نظر می‌رسد در آینده نزدیک، باید توسط سیاست‌گذاران و صاحب‌نظران سیستم‌های مالکیت فکری، به بحث و بررسی گذاشته شده و در قوانین ثبت اختراع، تمهیدات لازم برای آن‌ها اندیشیده شود.

لازم به ذکر است، دو رویکرد در مواجهه با این مسئله وجود دارد که هر یک از آن‌ها، طرفدارانی دارند. اولین پیشنهاد این است که مجموعه‌ای از قوانین بین‌المللی در این زمینه تدوین شده و حتی با گسترش معاهدات بین‌المللی در زمینه ثبت اختراع، بحث محدودیت‌های سرزمینی تا حدی کم‌رنگ شود. پیشنهاد دوم، توسعه سیستم‌های پتنت ملی در زمینه ابهاماتی مانند وضعیت پتنت در فضا است. این رویکرد، توسط آمریکا دنبال شده و این کشور در طی سال‌های اخیر، به دنبال گسترش مرزهای جغرافیایی سیستم پتنت خود به مرزها و محدوده‌های فضایی متناظر است. البته هنوز در گام‌های ابتدایی این پدیده قرار داریم و هیچ‌گونه حفاظت از ثبت اختراعات برای نقض‌های صورت گرفته در فضا، وجود ندارد.

پربازدید‌ترین‌ها

برگزاری نخستین وبینار تخصصی مالکیت فکری توسط باشگاه فناوری و نوآوری یونسکو
۱۲ آبان ۱۴۰۰

برگزاری نخستین وبینار تخصصی مالکیت فکری توسط باشگاه فناوری و نوآوری یونسکو

باشگاه فناوری و نوآوری یونسکو، با حمایت کانون پتنت ایران، اقدام به برگزاری یک وبینار تخصصی مالکیت فکری برای کسب‌و‌کارهای نوپا، مراکز دانش‌بنیان و دانشگاهیان نموده است. در پایان این رویداد سه روزه که ۲۲ لغایت ۲۵ آبان ماه برگزار می‌گردد، گواهینامه بین‌المللی باشگاه نوآوری و فناوری یونسکو نیز به شرکت‌کنندگان اعطا می‌گردد.

برگزاری افتتاحیه مدرسه پاییزه وزارت بهداشت با حضور مدیران فناوری و مالکیت فکری
۱۲ آبان ۱۴۰۰

برگزاری افتتاحیه مدرسه پاییزه وزارت بهداشت با حضور مدیران فناوری و مالکیت فکری

اولین رویداد از مدرسه پاییزه مالکیت فکری وزارت بهداشت، روز دوشنبه هفته جاری، مورخ دهم آبان ماه، با حضور ۱۰۳ نفر از مدیران فناوری، کارشناسان دفاتر مالکیت فکری و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های وابسته به این وزارتخانه برگزار گردید. تمرکز ویژه این رویداد که با عنوان «بررسی سیاست‌های مالکیت فکری رایج در دنیا» برگزار شد، بیان سیاست‌های متداول مالکیت فکری در دانشگاه‌های جهان و رویکردهای ممکن برای دانشگاه‌های داخلی بود.

لزوم حمایت از پتنت‌های راهبردی در مسیر ایده تا بازار
۲۳ آبان ۱۴۰۰

لزوم حمایت از پتنت‌های راهبردی در مسیر ایده تا بازار

دومین وبینار «مدرسه پاییزه» با عنوان «مالکیت فکری، بودن یا نبودن مسئله این است!» ویژه مرکز مالکیت فکری دفتر توسعه فناوری سلامت وزارت بهداشت برگزار گردید.  

رده ۶۰ شاخص جهانی نوآوری به ایران رسید
۲۴ آبان ۱۴۰۰

رده ۶۰ شاخص جهانی نوآوری به ایران رسید

بر اساس آمار منتشر شده، ایران در شاخص‌های مختلف در مقایسه با ده کشور برتر، کشورهای منطقه و گروه کشورهای با درآمد متوسط رو به بالا در حوزه خروجی‌های فناوری عملکرد مطلوبی داشته تا جایی که به جایگاه 60 در شاخص جهانی نوآوری رسیده است.

محفظه هوشمند تحویل سفارشات پستی
۹ آبان ۱۴۰۰

محفظه هوشمند تحویل سفارشات پستی

یک شرکت فعال در صنعت پهپاد، ایده‌ای جدید و نوآورانه برای نسل آتی صندوق‌های پست خانگی ارائه نموده است. دران‌دک در حال توسعه یک محفظه هوشمند برای دریافت محموله‌های پستی است که مجهز به قابلیت‌های مختلفی نظیر سیستم‌های گرمایش و سرمایش، احراز هویت، امضای از راه دور، رهگیری مرسوله و حتی قابلیت شارژ پهبادها بوده و می‌تواند انقلابی در زمینه خدمات پستی و تحویل سفارشات ایجاد نماید.