«مالکیت علمی»؛ طرحی شکست‌خورده که پس از یک قرن، مجدداً مطرح شده است!
۰۷ فروردین ۱۳۹۸

«مالکیت علمی»؛ طرحی شکست‌خورده که پس از یک قرن، مجدداً مطرح شده است!

در سال ۱۹۲۳ میلادی، یک سناتور ایتالیایی به نام «فرانچسکو روفینی»، با هدف نجات علم و توسعه هر چه بیشتر آن، طرحی ساده و در عین حال عجیب را معرفی نمود. وی پیشنهاد داد تا بر مبنای سهم در اکتشافات علمی، به دانشمندان نیز نوعی حق مالکیت اعطا گردد. این نوع مالکیت را می‌توان نوعی از ثبت اختراع دانست که در زمینه قوانین طبیعی کشف شده اعطا می‌شود. روفینی بر طرح خود اصرار داشت و حتی سعی نمود تا از طریق مجمع اتفاق ملل «League of Nations» که تازه شکل گرفته بود، برای حمایت و پشتیبانی از کارشناسان و متخصصین برجسته علمی و حقوقی، کمک گیرد. اما تنها چند سال به طول انجامید تا با مخالفت محققین و قانون‌گذاران در سرتاسر جهان، این طرح بلندپروازانه به شکست انجامید.

پس از گذشت تقریباً صد سال از آن زمان، این پرونده بلندپروازانه مجدداً مورد توجهات برخی افراد خاص قرار گرفته است و افرادی مانند «تام تیلیس» و «کریس کنز»، تصمیم به احیای مجدد این طرح دارند. با این وجود، احتمالاً پیشنهادات آن‌ها نیز که به‌طور قابل‌توجهی به طرح روفینی شباهت دارد، با استقبال سرد محققین و سیاست‌گذاران مواجه خواهد شد.

لازم به ذکر است که کمیته همکاری‌های فکری که آن را می‌توان نهاد پیشین یونسکوی فعلی دانست، متشکل از اعضایی مانند «آلبرت انیشتین»، «ماری کوری»، «رابرت میلیکان» و «لورنتز» بود که وظیفه داشتند تا پس از تخریب اقتصادی اروپا در جنگ جهانی اول، وضعیت علمی را بهبود بخشند. این کمیته، در دوران فعالیت خود، ایده‌های جالب‌توجهی داشت که از مهم‌ترین آن‌ها، می‌توان به ایجاد دانشگاه بین‌المللی و برنامه‌های تبادل دانش در محیط‌های آکادمیک، اشاره نمود. روفینی به‌عنوان یکی از اعضای این کمیته، ایده‌های مختلفی برای افزایش تحقیقات علمی مطرح می‌نمود. او معتقد بود که دانشمندان نیز، می‌بایست مشابه با حق کپی‌رایت هنرمندان و حق پتنت مخترعان، حق مالکیتی بر اکتشاف خود داشته باشند. وی این حق مالکیت را «مالکیت علمی» یا «Scientific Property» می‌نامید. مثال وی، کشف امواج هرتزی بود که منجر به صدها محصول مفید شده بود. روفینی در گزارش خود، بر این تأکید داشت که بخشی از سود این محصولات، باید به این اکتشاف علمی تخصیص یابد. پیشنهاد این سیاستمدار ایتالیایی، تغییری بزرگ در قوانین مالکیت فکری محسوب می‌شد؛ چرا که امکان استفاده از سیستم پتنت، تنها برای ابداعات و اختراعات ساخته دست بشر فراهم بوده و عملاً اکتشافات علمی و طبیعی را شامل نمی‌شود.

گفتنی است، در آن سال‌ها با مطرح شدن پیشنهاد روفینی، برخی از متخصصین و صاحب‌نظران حوزه مالکیت فکری، جذب این ایده شده و حتی اقداماتی نیز برای عملیاتی شدن آن انجام دادند. در سال ۲۰۱۷ میلادی نیز، سازمان‌های «AIPLA» و بخش مالکیت فکری «ABA»، در درخواست‌هایی جداگانه، مجدداً پیشنهادی برای تغییر قوانین ثبت اختراع و امکان ثبت اکتشافات علمی ذیل بخش ۱۰۱ قانون پتنت آمریکا را مطرح نمودند و همین مسئله، نگاه سناتورهای آمریکایی را به خود جلب نمود. در واقع، تیلیس و کنز امیدوارند که به کمک سناتورهای مجلس قانون‌گذاری، پیشنهادات این دو نهاد را به یک قانون جدید بدل نمایند. اما باید توجه داشت که طرح روفینی نیز، در ابتدا بسیار جذاب و کاربردی به نظر می‌رسید، با این وجود، در ادامه مشخص شد که اصلاً عملی نیست. «راجرز»، یک وکیل حقوقی که در مسیر اجرایی کردن طرح روفینی با وی همگام بود و در ادامه به عملی نبودن آن پی برد، در اظهاری نظری عبرت‌آموز می‌گوید: «این طرح، در وهله اول خوب به نظر می‌رسد، اما در نهایت، امکان عملی شدن آن وجود ندارد.»

شاید یکی از ساده‌ترین مشکلات ایده روفینی و طرح فعلی تیلیس و کنز، اکتشافات مبتنی بر تلاش چند محقق و دانشمند مختلف است. الکتریسیته را در نظر بگیرید؛ «بنجامین فرانکلین»، «آندره ماری آمپر»، «جرج سیمون اهم» و بسیاری دیگر از دانشمندان، در این اکتشاف بزرگ سهیم بوده‌اند و اعطای چنین حق مالکیت‌هایی، می‌تواند دادرسی‌های پیچیده و بسیار گسترده‌ای را به دنبال داشته باشد.

نـام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر شما
کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

تقویم آموزشی پاییز ۹۸ آکادمی کانون پتنت منتشر شد.
۱ آبان ۱۳۹۸

تقویم آموزشی پاییز ۹۸ آکادمی کانون پتنت منتشر شد.

آکادمی کانون پتنت ایران که در سال ۹۷، با هدف آموزش مخاطب محور در حوزه مالکیت فکری فعالیت خود را آغاز نموده است، اولین تقویم آموزشی خود را در پاییز امسال منتشر کرد.

نسل جدیدی از رآکتورهای هسته‌ای با توان تولید بسیار بالا
۲۸ مهر ۱۳۹۸

نسل جدیدی از رآکتورهای هسته‌ای با توان تولید بسیار بالا

نیروی دریایی ارتش آمریکا، موفق به طراحی و ساخت رآکتور هسته‌ای جدیدی شده که می‌تواند تحولی عظیم برای آینده فناوری‌های هسته‌ای و تولید انرژی به ارمغان آورد. این رآکتور بدون اینکه با مشکلات و چالش‌های مرسوم تولید انرژی هسته‌ای مبتنی بر شکافت، نظیر تولید پسماندها و ضایعات جانبی مضر همراه باشد، قابلیت تولید مقادیر عظیمی از انرژی را دارا می‌باشد.

Extreme Tech
اختراع حوله‌ای جدید از سوی مخترع هفت ساله فنلاندی
۱۱ آبان ۱۳۹۸

اختراع حوله‌ای جدید از سوی مخترع هفت ساله فنلاندی

یک کودک هفت ساله فنلاندی، ایده‌ای جدید و خلاقانه ارائه نموده که تسهیل فرایند خشک کردن بدن پس از استحمام را به همراه دارد. در حوله جدید طراحی شده توسط این مخترع خردسال، نوارهایی جانبی در نظر گرفته شده که با قرار گرفتن بر روی شانه کاربر، از افتادن حوله جلوگیری می‌کند؛ ایده‌ای بسیار ساده که مبتنی بر نیاز طراحی گردیده و می‌تواند آینده‌ای پردرآمد را نیز برای وی و خانواده‌اش به ارمغان آورد.

yle
گزارش برگزاری کارگاه پیشرفته آموزش مالکیت فکری در پارک علم و فناوری کرمانشاه
۶ آبان ۱۳۹۸

گزارش برگزاری کارگاه پیشرفته آموزش مالکیت فکری در پارک علم و فناوری کرمانشاه

به همت پارک علم و فناوری کرمانشاه و همکاری کانون پتنت ایران، در روزهای اول و دوم آبان ‌ماه سال جاری، کارگاهی آموزشی با عنوان «کارگاه پیشرفته مالکیت فکری»، با حضور اعضای هیئت‌علمی, کارشناسان و دانشجویان مراکز مختلف استان، برگزار گردید.

سهم نسبتاْ پایین زنان در پرونده‌های ثبت اختراع؛ پتانسیلی که هنوز بالفعل نشده است!
۲۹ مهر ۱۳۹۸

سهم نسبتاْ پایین زنان در پرونده‌های ثبت اختراع؛ پتانسیلی که هنوز بالفعل نشده است!

بنا بر گزارش جدید دفتر مالکیت فکری انگلیس، تقریباً کمتر از ۱۳ درصد از پرونده‌های ثبت اختراع در سرتاسر جهان، از سوی مخترعین زن به ثبت می‌رسد که نشان از اختلاف هفت برابری فعالیت‌های مخترعین مرد و زن دارد. نکته جالب‌تر این‌که اگرچه در طی سال‌های اخیر روند مشارکت زنان مخترع تا حدی افزایشی بوده است، اما بنا بر برآوردها، با نرخ رشد فعلی، تا سال ۲۰۷۰ میلادی امکان پر کردن این شکاف جنسیتی و برابری سهم مخترعین زن و مرد وجود نخواهد داشت.

BBC
تلاش‌های ادامه‌دار دفتر ثبت اختراع آمریکا برای به‌کارگیری گسترده هوش مصنوعی
۲۳ مهر ۱۳۹۸

تلاش‌های ادامه‌دار دفتر ثبت اختراع آمریکا برای به‌کارگیری گسترده هوش مصنوعی

دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا «USPTO»، در راستای راهبردهای خاص خود برای ارتقای هرچه بیشتر سیستم‌های ثبت اختراع و علائم تجاری در این کشور، به دنبال متخصصین هوش مصنوعی بوده تا با بهره‌برداری از فرصت‌های ناشی از این فناوری نوظهور و باارزش، تغییر بازی رقابتی را در درون و بیرون این سازمان، به بهترین نحو مدیریت نماید.

Iam-Media