«مالکیت علمی»؛ طرحی شکست‌خورده که پس از یک قرن، مجدداً مطرح شده است!
۰۷ فروردین ۱۳۹۸

«مالکیت علمی»؛ طرحی شکست‌خورده که پس از یک قرن، مجدداً مطرح شده است!

در سال ۱۹۲۳ میلادی، یک سناتور ایتالیایی به نام «فرانچسکو روفینی»، با هدف نجات علم و توسعه هر چه بیشتر آن، طرحی ساده و در عین حال عجیب را معرفی نمود. وی پیشنهاد داد تا بر مبنای سهم در اکتشافات علمی، به دانشمندان نیز نوعی حق مالکیت اعطا گردد. این نوع مالکیت را می‌توان نوعی از ثبت اختراع دانست که در زمینه قوانین طبیعی کشف شده اعطا می‌شود. روفینی بر طرح خود اصرار داشت و حتی سعی نمود تا از طریق مجمع اتفاق ملل «League of Nations» که تازه شکل گرفته بود، برای حمایت و پشتیبانی از کارشناسان و متخصصین برجسته علمی و حقوقی، کمک گیرد. اما تنها چند سال به طول انجامید تا با مخالفت محققین و قانون‌گذاران در سرتاسر جهان، این طرح بلندپروازانه به شکست انجامید.

پس از گذشت تقریباً صد سال از آن زمان، این پرونده بلندپروازانه مجدداً مورد توجهات برخی افراد خاص قرار گرفته است و افرادی مانند «تام تیلیس» و «کریس کنز»، تصمیم به احیای مجدد این طرح دارند. با این وجود، احتمالاً پیشنهادات آن‌ها نیز که به‌طور قابل‌توجهی به طرح روفینی شباهت دارد، با استقبال سرد محققین و سیاست‌گذاران مواجه خواهد شد.

لازم به ذکر است که کمیته همکاری‌های فکری که آن را می‌توان نهاد پیشین یونسکوی فعلی دانست، متشکل از اعضایی مانند «آلبرت انیشتین»، «ماری کوری»، «رابرت میلیکان» و «لورنتز» بود که وظیفه داشتند تا پس از تخریب اقتصادی اروپا در جنگ جهانی اول، وضعیت علمی را بهبود بخشند. این کمیته، در دوران فعالیت خود، ایده‌های جالب‌توجهی داشت که از مهم‌ترین آن‌ها، می‌توان به ایجاد دانشگاه بین‌المللی و برنامه‌های تبادل دانش در محیط‌های آکادمیک، اشاره نمود. روفینی به‌عنوان یکی از اعضای این کمیته، ایده‌های مختلفی برای افزایش تحقیقات علمی مطرح می‌نمود. او معتقد بود که دانشمندان نیز، می‌بایست مشابه با حق کپی‌رایت هنرمندان و حق پتنت مخترعان، حق مالکیتی بر اکتشاف خود داشته باشند. وی این حق مالکیت را «مالکیت علمی» یا «Scientific Property» می‌نامید. مثال وی، کشف امواج هرتزی بود که منجر به صدها محصول مفید شده بود. روفینی در گزارش خود، بر این تأکید داشت که بخشی از سود این محصولات، باید به این اکتشاف علمی تخصیص یابد. پیشنهاد این سیاستمدار ایتالیایی، تغییری بزرگ در قوانین مالکیت فکری محسوب می‌شد؛ چرا که امکان استفاده از سیستم پتنت، تنها برای ابداعات و اختراعات ساخته دست بشر فراهم بوده و عملاً اکتشافات علمی و طبیعی را شامل نمی‌شود.

گفتنی است، در آن سال‌ها با مطرح شدن پیشنهاد روفینی، برخی از متخصصین و صاحب‌نظران حوزه مالکیت فکری، جذب این ایده شده و حتی اقداماتی نیز برای عملیاتی شدن آن انجام دادند. در سال ۲۰۱۷ میلادی نیز، سازمان‌های «AIPLA» و بخش مالکیت فکری «ABA»، در درخواست‌هایی جداگانه، مجدداً پیشنهادی برای تغییر قوانین ثبت اختراع و امکان ثبت اکتشافات علمی ذیل بخش ۱۰۱ قانون پتنت آمریکا را مطرح نمودند و همین مسئله، نگاه سناتورهای آمریکایی را به خود جلب نمود. در واقع، تیلیس و کنز امیدوارند که به کمک سناتورهای مجلس قانون‌گذاری، پیشنهادات این دو نهاد را به یک قانون جدید بدل نمایند. اما باید توجه داشت که طرح روفینی نیز، در ابتدا بسیار جذاب و کاربردی به نظر می‌رسید، با این وجود، در ادامه مشخص شد که اصلاً عملی نیست. «راجرز»، یک وکیل حقوقی که در مسیر اجرایی کردن طرح روفینی با وی همگام بود و در ادامه به عملی نبودن آن پی برد، در اظهاری نظری عبرت‌آموز می‌گوید: «این طرح، در وهله اول خوب به نظر می‌رسد، اما در نهایت، امکان عملی شدن آن وجود ندارد.»

شاید یکی از ساده‌ترین مشکلات ایده روفینی و طرح فعلی تیلیس و کنز، اکتشافات مبتنی بر تلاش چند محقق و دانشمند مختلف است. الکتریسیته را در نظر بگیرید؛ «بنجامین فرانکلین»، «آندره ماری آمپر»، «جرج سیمون اهم» و بسیاری دیگر از دانشمندان، در این اکتشاف بزرگ سهیم بوده‌اند و اعطای چنین حق مالکیت‌هایی، می‌تواند دادرسی‌های پیچیده و بسیار گسترده‌ای را به دنبال داشته باشد.

نـام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر شما
کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

در مدرسه زمستانه کانون پتنت ایران چه گذشت؟
۱۳ اسفند ۱۳۹۸

در مدرسه زمستانه کانون پتنت ایران چه گذشت؟

برگزاری مدرسه زمستانه مالکیت فکری، یکی از موارد ویژه‌ای بود که در برنامه آکادمی کانون پتنت ایران در خصوص سال ۱۳۹۸ گنجانده شد. این برنامه سه روزه، از سوم الی پنجم اسفندماه سال جاری و با همکاری انستیتوپاستور ایران برگزار گردید. برنامه مذکور، فرصتی ویژه برای علاقه‌مندان حوزه مالکیت فکری و به ویژه ثبت اختراع و جستجوی پتنت فراهم آورد که اطلاعات شایان ذکری را در اختیار حاضرین قرار می‌داد.

انتشار تقویم آموزشی بهار ۹۹ آکادمی کانون پتنت ایران
۶ فروردین ۱۳۹۹

انتشار تقویم آموزشی بهار ۹۹ آکادمی کانون پتنت ایران

آکادمی کانون پتنت ایران، در راستای سیاست‌های خود مبنی بر تدوین برنامه‌های مدون آموزشی که در ابتدای هر فصل از سال ارائه می‌گردد، اقدام به انتشار تقویم بهار ۹۹ نموده است. بر اساس این تقویم جدید، در سه ماهه ابتدایی سال جاری، کانون پتنت ایران ۹ رویداد را در برنامه‌های آموزشی خود قرار داده است که متقاضیان می‌توانند از فرصت‌های موجود برای شرکت در این رویدادها استفاده نمایند.

همکاری «TSMC» با رقیب اروپایی برای توسعه فناوری «GaN»
۲۱ اسفند ۱۳۹۸

همکاری «TSMC» با رقیب اروپایی برای توسعه فناوری «GaN»

شرکت‌های «TSMC» و «STMicroelectronics»، به عنوان دو غول صنعت نیمه‌هادی جهان، از یک همکاری فناورانه جدید خبر داده‌اند. بر اساس این همکاری، «STMicroelectronics» که یک تولیدکننده فرانسوی-ایتالیایی لوازم الکترونیک و نیمه‌هادی است و در واقع پردرآمدترین شرکت اروپایی در این حوزه به شمار می‌رود، به منظور تسریع در توسعه فناوری‌های مرتبط با «GaN»، به‌ویژه در صنعت خودرو (مبدل و شارژ خودروهای هیبریدی و برقی)، از فناوری‌های پتنت شده شرکت تایوانی «TSMC» کمک خواهد گرفت.

Compound Semiconductor
برتری مطلق چین در فعالیت‌های ثبت اختراع مرتبط با فناوری‌های پیشرفته
۱۷ اسفند ۱۳۹۸

برتری مطلق چین در فعالیت‌های ثبت اختراع مرتبط با فناوری‌های پیشرفته

بررسی‌ها در خصوص فعالیت‌های ثبت اختراع، حاکی از آن است که شرکت‌های فناور چینی، موفق به پیشی گرفتن از رقبای آمریکایی خود شده‌اند. بر اساس آمار منتشر شده، چین در ۹ گروه از مجموع ۱۰ گروه فناوری‌های پیشرفته، از جمله هوش مصنوعی، دارو، خودروهای خودران، بلاک‌چین، امنیت سایبری، واقعیت مجازی، باتری‌های لیتیوم یونی، پهپادها و پلیمرهای هادی، در صدر کشورهای جهان قرار گرفته و تنها در محاسبات کوانتومی از آمریکا عقب مانده است.

RT
سهم  بالای پتنت‌های مرتبط با نرم‌افزار در میان «US» پتنت‌های گرنت شده
۱۲ اسفند ۱۳۹۸

سهم بالای پتنت‌های مرتبط با نرم‌افزار در میان «US» پتنت‌های گرنت شده

بررسی‌های صورت گرفته در سیستم پتنت آمریکا، حاکی از آن است که سهم پتنت‌هایی که به نحوی با نرم‌افزارها در ارتباط می‌باشند، از ۳۴.۲ درصد در سال ۱۹۹۱ میلادی، به ۵۰.۸ درصد در سال ۲۰۱۸ و ۶۱.۸ درصد در سال ۲۰۱۹ افزایش یافته است. رشد ۲۱.۶۴ درصدی (نسبت به سال ۲۰۱۸)، نشان می‌دهد که سال گذشته شاهد یک صعود چشمگیر در تعداد پتنت‌های نرم‌افزاری بوده‌ایم و عملاً روند افزایش این پتنت‌ها، شیب بیشتری به خود گرفته است.

IP Watchdog
ناکامی چین در تصاحب سمت مدیرکلی سازمان جهانی مالکیت فکری
۱۹ اسفند ۱۳۹۸

ناکامی چین در تصاحب سمت مدیرکلی سازمان جهانی مالکیت فکری

کاندیدای سنگاپوری، با شکست رقیب چینی خود، به‌عنوان مدیرکل جدید سازمان جهانی مالکیت فکری انتخاب شد. «دارن تانگ» که در حال حاضر مدیر اجرایی دفتر مالکیت فکری سنگاپور است، با کسب ۵۵ رأی از کمیته هماهنگی وایپو، خانم «بینینگ وانگ» از چین با ۲۸ رأی را شکست داده و به‌عنوان پنجمین مدیرکل این سازمان معرفی گردید.

WIPO