روشی ساده و ارزان برای ارزش‌گذاری پتنت؛ ادعای پتنت کوتاه‌تر، ارزش پتنت بالاتر؟!
۲۷ فروردین ۱۳۹۸

روشی ساده و ارزان برای ارزش‌گذاری پتنت؛ ادعای پتنت کوتاه‌تر، ارزش پتنت بالاتر؟!

امروزه سیستم ثبت اختراع، به ابزاری کارآمد برای حفاظت از دارایی‌های فکری مخترعین و شرکت‌های فناور بدل شده و آمارها حاکی از صعود مستمر و قابل‌توجه ثبت اختراع از سوی صنایع و کسب‌وکارهای مختلف است. در میان این همه اختراع به ثبت رسیده که همچون اقیانوسی بزرگ از دانسته‌ها و اطلاعات فنی است، تشخیص این‌که کدام یک ارزشمند خواهند بود، بسیار دشوار است.

برای درک پیچیدگی ارزش‌گذاری پتنت‌ها، به این نکته توجه داشته باشید که ما با دانش و فناوری‌هایی سر و کار داریم که عمدتاً ماهیتی مبهم و سرشار از عدم قطعیت دارند. علاوه بر این، بسیاری از این پتنت‌ها، به معرفی ایده‌هایی می‌پردازند که شاید در حال حاضر، تجاری‌سازی آن‌ها دور از ذهن بوده و طبعاً از ارزش تجاری چندانی برخوردار نباشند؛ اما با توسعه فناوری و فراگیر شدن آن، ارزشی بسیار زیاد می‌یابند. فناوری اینترنت و یا هوش مصنوعی، مثال‌هایی از این ایده‌ها هستند که امروزه زندگی بدون آن‌ها تقریباً غیرممکن است؛ در حالی که در گذشته، به‌عنوان یک ایده انتزاعی محسوب شده و کاربردهای وسیع فعلی آن‌ها، اصلاً  به ذهن خطور نمی‌کرد.

اما پرسش اینجا است که چگونه می‌توان ارزش پتنت‌ها را برآورد نمود؟ در میان خیل عظیمی از پتنت‌های موجود در سبد دارایی‌های فکری یک شرکت بزرگ فناور، کدام یک از آن‌ها از ارزش بالقوه بیشتری برخوردار خواهد بود؟ این‌ها پرسش‌هایی است که در وهله نخست، پاسخ به آن‌ها بسیار دشوار است. یک جنبه از پیچیدگی موضوع، روند فناوری و مسیر پیشرفت آن در آینده است که با ابزارهایی مانند آینده‌نگاری فناوری، می‌توان کمی از پیچیدگی موضوع فروکاست. اما جنبه دیگر، ارزش‌گذاری بر اساس محتوای پتنت است. یک پتنت را در نظر بگیرید که با توجه به انحصار ناشی از آن و موقعیت مطلوب در بازار رقابتی، بسیار ارزشمند است، اما اگر رقبا راهی برای کپی‌برداری از ایده محصول بدون نقض پتنت‌های مرتبط با آن بیابند، پتنت فوق عملاً هیچ ارزشی نخواهد داشت. پس فناوری باید به گونه‌ای در سیستم پتنت به ثبت برسد که امکان کپی‌برداری از آن، تا حد امکان کم گردد. همین اصل، پایه و اساس روشی جدید برای برآورد ارزش پتنت شده است.

در خصوص مسئله ارزش‌گذاری ثبت اختراعات، ادعاهای فراوانی از سوی محققین مختلف ارائه شده است، اگرچه همه آن‌ها بر کوتاهی‌ها و ضعف‌های موجود در روش‌های خود اعتراف دارند. در همین راستا، «نیل تامپسون»، پژوهشگر دانشگاه «MIT»، در تحقیق خود، فرمولی ساده و ارزان معرفی می‌کند: «هر چقدر که کلمات موجود در ادعای نخست پتنت، کمتر باشد، حفاظت از فناوری قوی‌تر خواهد بود». برای نشان دادن این اصل، مثال دوچرخه را در نظر بگیرید؛ پتنتی که یک «دوچرخه» را پوشش می‌دهد، بسیار وسیع است. اگر «دوچرخه قرمز» مدنظر باشد، محدوده فوق کمی تنگ‌تر خواهد شد. «دوچرخه قرمز با چرخ‌های آموزشی اضافی»، باز هم محدوده را تنگ‌تر نموده و افزودن هر کلمه اضافی، می‌تواند آن را باز هم تنگ و تنگ‌تر نماید. بدیهی است، یک محدوده وسیع، به معنای ارزش بیشتر پتنت خواهد بود؛ چرا که انحصار وسیع‌تری برای بهره‌برداری از فناوری فراهم نموده و عملاً هر فعالیتی در آن حوزه، می‌تواند مصداق نقض پتنت تلقی شود.

تامپسون در خصوص مدل پیشنهادی خود می‌گوید که: «روش شمارش کلمات ادعای پتنت، یک راهکار بسیار ساده و کارآ برای ارزش‌گذاری پتنت است که در مقایسه با روش‌های پر هزینه و زمان‌بر فعلی، می‌تواند یک برآورد نسبتاً صحیح از تعداد پتنت‌های ارزشمند شرکت‌های فناور و محاسبه حق امتیاز در قراردادهای صدور مجوز پتنت، ارائه نماید. این روش، همچنین برای شرکت‌های بیمه فعال در حوزه مالکیت فکری که نیاز به ارزش‌گذاری تقریبی پتنت‌ها برای حق بیمه نقض پتنت دارند، مفید خواهد بود.»

لازم به ذکر است که این روش پیشنهادی، می‌تواند چالشی بزرگ را به دنبال داشته باشد و آن این است که با یک ادعای کوتاه، ممکن است به سادگی تمرکز بر اختراع صورت گرفته از دست رفته و در نتیجه، چیزی ادعا شده باشد که بتواند به راحتی از سوی دادگاه‌ها، رد اعتبار شود. مثال‌های متعددی وجود دارد که در دعاوی قضایی، یکی از طرفین مدعی است که پتنت‌های ارائه شده از سوی شاکی، همگی بدیهی بوده و به هیچ وجه، بر اصولی خاص که در انحصار آن شرکت باشد، مبتنی نیست. لذا بایستی توجه داشت که در مسئله نگارش ادعاها، بایستی کمال دقت را به خرج داده و همه جوانب مسئله را به خوبی در نظر داشت؛ چراکه یک کوتاهی ساده، می‌تواند همه دستاوردها و هزینه‌های انجام شده از سوی شرکت را، از بین ببرد. در همین راستا است که عمدتاً شرکت‌ها و دانشگاه‌های بزرگ دنیا، این مسئله را به افرادی خبره واگذار نموده تا در تعامل با مخترع، نگارشی صحیح و جامع و در عین حال با دامنه حفاظتی بیشتر را، فراهم نمایند.

کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

مخالفت اروپا با لغو موقت حقوق پتنت‌های واکسن کووید-۱۹
۳ خرداد ۱۴۰۰

مخالفت اروپا با لغو موقت حقوق پتنت‌های واکسن کووید-۱۹

در واکنش به تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر حمایت از لغو پتنت‌های مرتبط با واکسن کووید-۱۹، کمیسیون اروپا این اقدام را یک «ترفند رسانه‌ای» نامیده و با تأکید بر نقش کلیدی پتنت در افزایش نوآوری و سرمایه‌گذاری‌های تحقیق و توسعه‌ای، استفاده از مجوزهای اجباری را به‌عنوان راهکاری جایگزین پیشنهاد داده است.

شناسایی بیماری‌های پوستی به کمک تلفن همراه
۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۰

شناسایی بیماری‌های پوستی به کمک تلفن همراه

یک شرکت کانادایی فعال در حوزه سلامت دیجیتال، اپلیکیشنی توسعه داده که انقلابی در مواجهه با بیماری‌های پوستی پدید می‌آورد. «Skinopathy»، اپلیکیشن خود را که مبتنی بر فناوری هوش مصنوعی است، به زودی به بازار عرضه نموده و بدین وسیله، مدیریت بیماری‌های پوستی را به‌ویژه برای افراد مستقر در مناطق دورافتاده و محروم از خدمات پزشکی ممکن می‌سازد.

دیالیز سیار با استفاده از کلیه مصنوعی یک کیلوگرمی
۴ خرداد ۱۴۰۰

دیالیز سیار با استفاده از کلیه مصنوعی یک کیلوگرمی

یک متخصص بیماری‌های کلیوی، موفق به طراحی و ساخت نوعی تجهیز پوشیدنی شده که می‌تواند به‌عنوان یک کلیه مصنوعی، فرآیند تکراری و ناخوشایند دیالیز در مراکز درمانی را به کلی حذف نماید. «ویکتور گورا»، استادیار دانشگاه «UCLA»، پس از دریافت گواهی ثبت اختراع از دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، در تلاش است تا اواخر سال جاری میلادی، آزمایشات نهایی مرتبط با دستگاه جدید خود را آغاز نماید.

روند صعودی ثبت اختراع در حوزه مواد غذایی پروبیوتیک
۱۲ خرداد ۱۴۰۰

روند صعودی ثبت اختراع در حوزه مواد غذایی پروبیوتیک

تجزیه و تحلیل داده‌های ثبت اختراع، حاکی از آن است که طی یک دهه گذشته، تحقیقات در حوزه مواد غذایی و میکروب‌شناسی، از حوزه‌های مورد توجه شرکت‌های فناور و سیاست‌گذاران بسیاری از کشورها بوده است. شواهد حاکی از آن است که در یک دهه اخیر، روند کلی پتنت‌های این حوزه رو به افزایش بوده و بخش عمده این افزایش، به لطف مخترعین و فناوران چینی بوده است.

صدور مجوز باز، ابتکار جدید سیستم مالکیت فکری چین
۸ خرداد ۱۴۰۰

صدور مجوز باز، ابتکار جدید سیستم مالکیت فکری چین

بنا بر قانون جدید ثبت اختراع چین، صاحبان پتنت می‌توانند برای تسریع در فرآیند صدور مجوز بهره‌برداری از پتنت، از طرح ابتکاری «صدور مجوز باز» استفاده نمایند. بر اساس این طرح، دارندگان پتنت در یک بیانیه کتبی اعلام می‌کنند که علاقه‌مندان به بهره‌برداری از فناوری پتنت شده، با مراجعه به دفتر مالکیت فکری چین و پرداخت هزینه‌های مشخص شده برای حق امتیاز، می‌توانند مجوز بهره‌برداری را دریافت نماید. این سیستم، با تسهیل گردش اطلاعات پتنت، به کاهش هزینه‌های معاملات، بهبود کارایی فرآیند صدور مجوز و نیز ارتقاء کیفیت بهره‌برداری از پتنت کمک می‌کند.

ولخرجی تسلا: خرید ۳ پتنت در ازای ۳ دلار!
۱ خرداد ۱۴۰۰

ولخرجی تسلا: خرید ۳ پتنت در ازای ۳ دلار!

تسلا در ادامه تلاش‌های خود برای توسعه باتری‌های خودروهای الکتریکی، تعدادی از پتنت‌های یک استارت‌آپ کوچک کانادایی را خریداری نموده است. نکته جالب در این مبادله دارایی‌های فکری، واگذاری پتنت‌های مذکور در ازای مبلغ ناچیز ۳ دلار است. البته شواهد حاکی از آن است که این معامله، بسیار گسترده‌تر بوده و احتمالاً «اسپرینگ‌پاور اینترنشنال» تحت تملک تسلا قرار گرفته است.