روشی ساده و ارزان برای ارزش‌گذاری پتنت؛ ادعای پتنت کوتاه‌تر، ارزش پتنت بالاتر؟!
۲۷ فروردین ۱۳۹۸

روشی ساده و ارزان برای ارزش‌گذاری پتنت؛ ادعای پتنت کوتاه‌تر، ارزش پتنت بالاتر؟!

امروزه سیستم ثبت اختراع، به ابزاری کارآمد برای حفاظت از دارایی‌های فکری مخترعین و شرکت‌های فناور بدل شده و آمارها حاکی از صعود مستمر و قابل‌توجه ثبت اختراع از سوی صنایع و کسب‌وکارهای مختلف است. در میان این همه اختراع به ثبت رسیده که همچون اقیانوسی بزرگ از دانسته‌ها و اطلاعات فنی است، تشخیص این‌که کدام یک ارزشمند خواهند بود، بسیار دشوار است.

برای درک پیچیدگی ارزش‌گذاری پتنت‌ها، به این نکته توجه داشته باشید که ما با دانش و فناوری‌هایی سر و کار داریم که عمدتاً ماهیتی مبهم و سرشار از عدم قطعیت دارند. علاوه بر این، بسیاری از این پتنت‌ها، به معرفی ایده‌هایی می‌پردازند که شاید در حال حاضر، تجاری‌سازی آن‌ها دور از ذهن بوده و طبعاً از ارزش تجاری چندانی برخوردار نباشند؛ اما با توسعه فناوری و فراگیر شدن آن، ارزشی بسیار زیاد می‌یابند. فناوری اینترنت و یا هوش مصنوعی، مثال‌هایی از این ایده‌ها هستند که امروزه زندگی بدون آن‌ها تقریباً غیرممکن است؛ در حالی که در گذشته، به‌عنوان یک ایده انتزاعی محسوب شده و کاربردهای وسیع فعلی آن‌ها، اصلاً  به ذهن خطور نمی‌کرد.

اما پرسش اینجا است که چگونه می‌توان ارزش پتنت‌ها را برآورد نمود؟ در میان خیل عظیمی از پتنت‌های موجود در سبد دارایی‌های فکری یک شرکت بزرگ فناور، کدام یک از آن‌ها از ارزش بالقوه بیشتری برخوردار خواهد بود؟ این‌ها پرسش‌هایی است که در وهله نخست، پاسخ به آن‌ها بسیار دشوار است. یک جنبه از پیچیدگی موضوع، روند فناوری و مسیر پیشرفت آن در آینده است که با ابزارهایی مانند آینده‌نگاری فناوری، می‌توان کمی از پیچیدگی موضوع فروکاست. اما جنبه دیگر، ارزش‌گذاری بر اساس محتوای پتنت است. یک پتنت را در نظر بگیرید که با توجه به انحصار ناشی از آن و موقعیت مطلوب در بازار رقابتی، بسیار ارزشمند است، اما اگر رقبا راهی برای کپی‌برداری از ایده محصول بدون نقض پتنت‌های مرتبط با آن بیابند، پتنت فوق عملاً هیچ ارزشی نخواهد داشت. پس فناوری باید به گونه‌ای در سیستم پتنت به ثبت برسد که امکان کپی‌برداری از آن، تا حد امکان کم گردد. همین اصل، پایه و اساس روشی جدید برای برآورد ارزش پتنت شده است.

در خصوص مسئله ارزش‌گذاری ثبت اختراعات، ادعاهای فراوانی از سوی محققین مختلف ارائه شده است، اگرچه همه آن‌ها بر کوتاهی‌ها و ضعف‌های موجود در روش‌های خود اعتراف دارند. در همین راستا، «نیل تامپسون»، پژوهشگر دانشگاه «MIT»، در تحقیق خود، فرمولی ساده و ارزان معرفی می‌کند: «هر چقدر که کلمات موجود در ادعای نخست پتنت، کمتر باشد، حفاظت از فناوری قوی‌تر خواهد بود». برای نشان دادن این اصل، مثال دوچرخه را در نظر بگیرید؛ پتنتی که یک «دوچرخه» را پوشش می‌دهد، بسیار وسیع است. اگر «دوچرخه قرمز» مدنظر باشد، محدوده فوق کمی تنگ‌تر خواهد شد. «دوچرخه قرمز با چرخ‌های آموزشی اضافی»، باز هم محدوده را تنگ‌تر نموده و افزودن هر کلمه اضافی، می‌تواند آن را باز هم تنگ و تنگ‌تر نماید. بدیهی است، یک محدوده وسیع، به معنای ارزش بیشتر پتنت خواهد بود؛ چرا که انحصار وسیع‌تری برای بهره‌برداری از فناوری فراهم نموده و عملاً هر فعالیتی در آن حوزه، می‌تواند مصداق نقض پتنت تلقی شود.

تامپسون در خصوص مدل پیشنهادی خود می‌گوید که: «روش شمارش کلمات ادعای پتنت، یک راهکار بسیار ساده و کارآ برای ارزش‌گذاری پتنت است که در مقایسه با روش‌های پر هزینه و زمان‌بر فعلی، می‌تواند یک برآورد نسبتاً صحیح از تعداد پتنت‌های ارزشمند شرکت‌های فناور و محاسبه حق امتیاز در قراردادهای صدور مجوز پتنت، ارائه نماید. این روش، همچنین برای شرکت‌های بیمه فعال در حوزه مالکیت فکری که نیاز به ارزش‌گذاری تقریبی پتنت‌ها برای حق بیمه نقض پتنت دارند، مفید خواهد بود.»

لازم به ذکر است که این روش پیشنهادی، می‌تواند چالشی بزرگ را به دنبال داشته باشد و آن این است که با یک ادعای کوتاه، ممکن است به سادگی تمرکز بر اختراع صورت گرفته از دست رفته و در نتیجه، چیزی ادعا شده باشد که بتواند به راحتی از سوی دادگاه‌ها، رد اعتبار شود. مثال‌های متعددی وجود دارد که در دعاوی قضایی، یکی از طرفین مدعی است که پتنت‌های ارائه شده از سوی شاکی، همگی بدیهی بوده و به هیچ وجه، بر اصولی خاص که در انحصار آن شرکت باشد، مبتنی نیست. لذا بایستی توجه داشت که در مسئله نگارش ادعاها، بایستی کمال دقت را به خرج داده و همه جوانب مسئله را به خوبی در نظر داشت؛ چراکه یک کوتاهی ساده، می‌تواند همه دستاوردها و هزینه‌های انجام شده از سوی شرکت را، از بین ببرد. در همین راستا است که عمدتاً شرکت‌ها و دانشگاه‌های بزرگ دنیا، این مسئله را به افرادی خبره واگذار نموده تا در تعامل با مخترع، نگارشی صحیح و جامع و در عین حال با دامنه حفاظتی بیشتر را، فراهم نمایند.

کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

نتایج سومین آزمون بر خط مالکیت فکری اعلام شد
۲۴ دی ۱۳۹۹

نتایج سومین آزمون بر خط مالکیت فکری اعلام شد

مخاطبین کانون پتنت ایران، رکورد جدیدی را در سومین آزمون بر خط مالکیت فکری بر جای گذاشتند. در این آزمون که ۱۷۱ شرکت‌کننده حضور داشتند، پنج نفر موفق به پاسخ‌دهی صحیح به همه سؤالات شدند.

اعطای عنوان کودک سال مجله تایم به یک مخترع ۱۵ ساله
۱۵ دی ۱۳۹۹

اعطای عنوان کودک سال مجله تایم به یک مخترع ۱۵ ساله

یک مخترع ۱۵ ساله، عنوان اولین کودک سال مجله «Time» را از آن خود نموده و تصویرش بر روی جلد این مجله مشهور قرار گرفت.

اختراع ۲۵۰ هزار دلاری دو نوجوان برای درخت کریسمس
۲۹ دی ۱۳۹۹

اختراع ۲۵۰ هزار دلاری دو نوجوان برای درخت کریسمس

اختراع کریسمسی دو نوجوان ۱۲ ساله، درآمدی ۲۵۰ هزار دلاری نصیب آن‌ها نموده است. «آیان» و «میکی»، راهی برای جلوگیری از زمین خوردن و شکستن تزئینات درخت کریسمس یافتند و همین ایده خلاقانه، آغازی برای کارآفرینی هیجان‌انگیز آن‌ها شد. این ایده ساده و جذاب، زمانی به ذهنشان رسید که یکی از تزئینات مورد علاقه آن‌ها، از درخت کریسمس بر روی زمین افتاد و شکست. آن‌ها به این فکر افتادند که باید برای این چالش راهکاری اندیشید؛ راهکاری که در یک سال، درآمدی ۲۵۰ هزار دلاری برای آن‌ها به دنبال داشته است.

اندازه‌گیری دقیق فشارخون توسط ساعت اپل
۸ دی ۱۳۹۹

اندازه‌گیری دقیق فشارخون توسط ساعت اپل

اپل در ادامه استراتژی ایجاد کاربردهای متنوع در محصولات و حرکت به سمت سلامت دیجیتال، نوآوری جدیدی برای ساعت‌های هوشمند توسعه داده که «Apple Watch»ها به سادگی امکان اندازه‌گیری و کنترل دقیق فشارخون کاربر را خواهند داشت.

بسته‌بندی ویژه برای افزایش طول عمر محصولات کشاورزی
۹ دی ۱۳۹۹

بسته‌بندی ویژه برای افزایش طول عمر محصولات کشاورزی

«وردانت تکنولوژی»، موفق به اخذ گواهی ثبت اختراع جدیدی شده که مرتبط با تنظیم وضعیت محصولات کشاورزی و کنترل شرایط آن‌ها در کل فرایند برداشت تا عرضه به مصرف‌کننده است.

واکسن کووید-۱۹ و هیاهوی دسترسی کشورهای فقیر
۶ دی ۱۳۹۹

واکسن کووید-۱۹ و هیاهوی دسترسی کشورهای فقیر

در حالی‌که پس از یک سال سروکله زدن با کووید-۱۹، کشورها آماده واکسیناسیون گسترده می‌شوند، بحث‌ها پیرامون نحوه دسترسی به واکسن در کشورهای فقیر به اوج خود رسیده است.