آیا هوش مصنوعی می‌تواند مخترع یک پتنت باشد؟
۲۳ مرداد ۱۳۹۸

آیا هوش مصنوعی می‌تواند مخترع یک پتنت باشد؟

سال‌ها پس از آن‌که یک میمون در پارک حیات وحش ماکائو، با استفاده از دوربین یکی از عکاسان حاضر در پارک، عکسی از خود گرفت و یک جنجال بزرگ حقوقی، مبنی بر ارائه حق کپی‌رایت این عکس سلفی برای میمون یاد شده ایجاد شد، حالا تیمی از محققین، در درخواست ثبت اختراع خود، نام یک سیستم هوش مصنوعی را به‌عنوان مخترع درج نموده‌اند. در آن زمان، دادگاه با این استدلال که طبق قانون کپی‌رایت آمریکا، حیوانات نمی‌توانند حقوق این‌چنینی داشته باشند، عکس گرفته شده توسط میمون را از جمله مصادیق خارج از حفاظت‌های کپی‌رایت دانست. باید منتظر ماند و دید که آیا سرانجام مشابه در انتظار پتنت ثبت شده و هوش مصنوعی مخترع آن خواهد بود؟

یک تیم بین‌المللی از محققین به سرپرستی رایان آبوت «Ryan Abbott»، استاد حقوق دانشگاه «Surrey» و فعال حوزه هوش مصنوعی، نخستین درخواست‌های ثبت اختراع کاملاً مستقل و بدون مخترع انسانی را برای دو اختراع «محفظه‌ها و ظروف مواد غذایی» و «چراغ هشدار» به ثبت رسانیده‌اند. سیستم هوش مصنوعی ابداعی پروفسور آبوت، دابوس «Dabus» نام دارد که برخلاف سیستم‌های رایج یادگیری ماشین، برای حل مسائل خاص آموزش ندیده است. این سیستم، به دنبال خلق و توسعه ایده‌های جدید است؛ همان چیزی که به‌طور سنتی، به‌عنوان بخش ذهنی اقدامات مبتکرانه تلقی می‌شود. نخستین اختراع دابوس، نوعی طراحی جدید برای ظروف مواد غذایی را توصیف نموده که به دلیل فرورفتگی‌ها و برآمدگی‌های موجود در طرفین آن، قابلیت کنار هم قرار دادن چند ظرف را میسر می‌سازد. این امر، علاوه بر حمل ایمن‌تر آن‌ها، جابه‌جا کردن توسط بازوهای رباتیک را نیز، ساده‌تر می‌سازد. دومین اختراع نیز، به یک لامپ چشمک‌زن ریتمیک پرداخته که الگوی چشمک زدن آن، مبتنی بر فعالیت‌های عصبی و سازگار با شکل‌گیری ایده‌های جدید بوده و نادیده گرفتن این چشمک‌ها، عملاً دشوار خواهد بود.

گفتنی است که دفاتر ثبت اختراع، عمدتاً بر این نکته تأکید دارند که نوآوری‌ها، به انسان‌ها نسبت داده می‌شوند و حالا این تیم دانشگاهی، رویکرد فوق را زیر سؤال برده و اعتقاد دارند که این نگاه، می‌بایست تغییر یابد. آبوت در این خصوص می‌گوید: «این روزها، از فناوری هوش مصنوعی برای نوشتن کتاب و گرفتن عکس استفاده می‌شود؛ اما اگر یک نویسنده معمول نداشته باشید، نمی‌توانید از حفاظت‌های کپی‌رایت در آمریکا استفاده نمایید. شاید دفتر ثبت اختراع هم، همین را برای پتنت‌ها بگوید: اگر شما فردی را به‌عنوان مخترع و خالق ایده نداشته باشید، چیزی برای ثبت اختراع وجود ندارد». وی اذعان نمود که قانون‌گذاران ممکن است برای حل این مسئله، ورود نموده و تا اواسط ۲۰۲۰ میلادی، این قضیه را حل نمایند. آبوت پیشنهاد می‌کند که هوش مصنوعی، به‌عنوان مخترع پتنت به رسمیت شناخته شده و هر کسی که سیستم هوش مصنوعی به وی تعلق دارد، مالک پتنت محسوب شده، مگر آن‌که سیستم را به فرد یا نهاد دیگری فروخته باشد.

در این میان، سخنگوی دفتر ثبت اختراع اروپا، با تأکید بر پیچیدگی این موضوع اظهار داشت: «این یک اجماع جهانی است که یک مخترع، تنها می‌تواند فردی باشد که نوآوری را ارائه نموده و به صورت ابداع یک ایده یا برنامه ذهنی، در آن مشارکت داشته است. هر گونه تغییر، می‌تواند پیامدهایی فراتر از قانون ثبت اختراع، برای حقوق کپی‌رایت، مسئولیت‌های مدنی و حفاظت داده‌ها داشته باشد».

نظر به این‌که درخواست‌های مذکور ثبت اختراع، از مسیر «PCT» و در دفاتر ثبت اختراع اروپا، آمریکا و انگلیس به ثبت رسیده است، باید منتظر تصمیم هر یک از این دفاتر، در خصوص تأیید و یا عدم تأیید آن‌ها بود. گفتنی است، قانون ثبت اختراع انگلیس مصوب سال ۱۹۷۷ میلادی، بر لزوم درج افراد به‌عنوان مخترعین پتنت تأکید داشته و دفتر مالکیت فکری این کشور هم، از این موضوع آگاه است. سخنگوی این نهاد، پیرامون درخواست‌های ثبت شده اظهار داشته: «دولت معتقد است که فناوری هوش مصنوعی، می‌تواند طی یک دهه آینده، تولید ناخالص داخلی انگلیس را در حدود ۱۰ درصد افزایش دهد. از همین رو، IPO بر پاسخگویی به چالش‌های فزاینده پیش رو متمرکز است.»

کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

محکومیت ۳۲ میلیون دلاری برای کم‌ارزش نشان دادن یک پتنت
۲۱ آبان ۱۳۹۹

محکومیت ۳۲ میلیون دلاری برای کم‌ارزش نشان دادن یک پتنت

رفتار عامدانه دانشگاه ویسکانسین در کم‌ارزش نشان دادن یکی از پتنت‌های مشترکی که با دانشگاه واشنگتن به ثبت رسانیده است، جریمه‌ای ۳۱.۶ میلیون دلاری را برای این دانشگاه مشهور به همراه داشت. دانشگاه ویسکانسین، مجوز بهره‌برداری از این پتنت را به شرکت «Zemplar AbbVie» واگذار نمود و در حالی‌که ویسکانسین در ازای این اعطای مجوز، نزدیک به ۴۲۶.۵ میلیون دلار دریافت نمود، تنها مبلغی در حدود یک میلیون دلار به دانشگاه واشنگتن پرداخت کرد.

نگاهی به دومین سری وبینارهای مالکیت فکری وزارت بهداشت!
۱۱ آبان ۱۳۹۹

نگاهی به دومین سری وبینارهای مالکیت فکری وزارت بهداشت!

در راستای تفاهم کانون پتنت ایران و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی کشور، دور دوم وبینارهای مالکیت فکری ویژه اعضای هیئت‌علمی، دانشجویان و پژوهشگران وزارت بهداشت، در ده عنوان برگزار گردید. در مجموع ۱۰ وبینار یاد شده، ۸۰۲ نفر حضور داشته که بیانگر میانگین ۸۰ نفری حاضرین در هر وبینار می‌باشد. بر این اساس، در مجموع وبینارهای دور دوم که در بردارنده حوزه‌های مختلف مالکیت فکری و به‌ویژه پتنت بود، ۱۷۹۳ نفرساعت آموزش ارائه گردید.

برگزاری نخستین وبینار آشنایی با پایگاه داده «Lens»
۱۰ آبان ۱۳۹۹

برگزاری نخستین وبینار آشنایی با پایگاه داده «Lens»

در ادامه وبینارهای آموزشی آکادمی کانون پتنت ایران، نخستین دوره آشنایی با پایگاه اطلاعاتی «Lens»، در آبان ماه سال جاری برگزار می‌گردد. این رویداد که از سلسله وبینارهای تقویم پاییز ۹۹ محسوب می‌شود، امکان جستجوی بهتر در میان اسناد ثبت اختراع را فراهم ساخته و در نتیجه، دسترسی به خیل عظیمی از اطلاعات مندرج در پتنت‌ها را تسهیل می‌کند. گفتنی است که این وبینار، در روز سه‌شنبه مورخ بیستم آبان‌ماه و از ساعت ۱۶ الی ۱۸ برگزار می‌گردد.

برگزاری رویداد آموزشی و ترویجی «چرخ» به مناسبت هفته پژوهش
۱ آذر ۱۳۹۹

برگزاری رویداد آموزشی و ترویجی «چرخ» به مناسبت هفته پژوهش

آکادمی کانون پتنت ایران، در ادامه فعالیت‌های آموزشی و ترویجی خود در حوزه مالکیت فکری و با هدف ارج نهادن به هفته پژوهش و استفاده از سیستم ثبت اختراع برای ارتقاء و انجام پژوهش‌های کاربردی، اقدام به برگزاری رویداد جدیدی تحت عنوان «رویداد چرخ» نموده است. رویداد چرخ، شامل سلسله وبینارهای آموزشی و ترویجی است که در خدمت پژوهش‌های کاربردی خواهد بود. در این رویداد، پنج وبینار با عناوین جذاب گنجانیده شده که در مورخ ۲۲ لغایت ۲۶ آذرماه سال جاری برگزار می‌گردد.

افزایش قابل توجه درخواست‌های ثبت اختراع در حوزه هوش مصنوعی
۱۸ آبان ۱۳۹۹

افزایش قابل توجه درخواست‌های ثبت اختراع در حوزه هوش مصنوعی

طی سال‌های اخیر، شاهد توسعه و تجاری‌سازی کاربردهای مختلف فناوری هوش مصنوعی در طیف وسیعی از صنایع و حوزه‌های کسب‌وکار هستیم. مطالعه جدید دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، گواهی بر این موضوع بوده و نشان می‌دهد که از سال ۲۰۰۲ میلادی به این‌سو، تعداد پتنت‌هایی که با موضوع هوش مصنوعی در این دفتر به ثبت رسیده، با افزایش قریب به ۱۰۰ درصدی همراه بوده است. همچنین نفوذ هوش مصنوعی در حوزه‌های مختلف فناوری، به نحوی بوده که از ۹ درصد در سال ۱۹۷۶ میلادی، به ۴۲ درصد از فناوری‌ها در سال ۲۰۱۸ گسترش یافته است.

جابجایی فرمان برای واگذاری هدایت خودرو به سرنشینان
۱۲ آبان ۱۳۹۹

جابجایی فرمان برای واگذاری هدایت خودرو به سرنشینان

همه ما تجربه سفرهای طولانی دسته‌جمعی با ماشین را داریم. از قبل، برای طول سفر برنامه‌ریزی نموده تا هر بخشی از زمان را یک نفر رانندگی کند و پس از خسته شدن، جای خود را با دیگری عوض کند. اما با ایده جدید ولوو، دیگر نیازی نیست که جای خود را عوض کنید، بلکه کافی است که جای فرمان را تغییر داده و دیگر سرنشینان کنترل را بدست بگیرند. این ایده نوآورانه ولوو که در پتنت جدید این شرکت جلوه نموده، حکایت از یک سیستم کنترلی خلاقانه دارد که امکان جابجایی سریع فرمان، ترمز و سیستم کنترل سرعت را در خودرو فراهم می‌کند.