آیا هوش مصنوعی می‌تواند مخترع یک پتنت باشد؟
۲۳ مرداد ۱۳۹۸

آیا هوش مصنوعی می‌تواند مخترع یک پتنت باشد؟

سال‌ها پس از آن‌که یک میمون در پارک حیات وحش ماکائو، با استفاده از دوربین یکی از عکاسان حاضر در پارک، عکسی از خود گرفت و یک جنجال بزرگ حقوقی، مبنی بر ارائه حق کپی‌رایت این عکس سلفی برای میمون یاد شده ایجاد شد، حالا تیمی از محققین، در درخواست ثبت اختراع خود، نام یک سیستم هوش مصنوعی را به‌عنوان مخترع درج نموده‌اند. در آن زمان، دادگاه با این استدلال که طبق قانون کپی‌رایت آمریکا، حیوانات نمی‌توانند حقوق این‌چنینی داشته باشند، عکس گرفته شده توسط میمون را از جمله مصادیق خارج از حفاظت‌های کپی‌رایت دانست. باید منتظر ماند و دید که آیا سرانجام مشابه در انتظار پتنت ثبت شده و هوش مصنوعی مخترع آن خواهد بود؟

یک تیم بین‌المللی از محققین به سرپرستی رایان آبوت «Ryan Abbott»، استاد حقوق دانشگاه «Surrey» و فعال حوزه هوش مصنوعی، نخستین درخواست‌های ثبت اختراع کاملاً مستقل و بدون مخترع انسانی را برای دو اختراع «محفظه‌ها و ظروف مواد غذایی» و «چراغ هشدار» به ثبت رسانیده‌اند. سیستم هوش مصنوعی ابداعی پروفسور آبوت، دابوس «Dabus» نام دارد که برخلاف سیستم‌های رایج یادگیری ماشین، برای حل مسائل خاص آموزش ندیده است. این سیستم، به دنبال خلق و توسعه ایده‌های جدید است؛ همان چیزی که به‌طور سنتی، به‌عنوان بخش ذهنی اقدامات مبتکرانه تلقی می‌شود. نخستین اختراع دابوس، نوعی طراحی جدید برای ظروف مواد غذایی را توصیف نموده که به دلیل فرورفتگی‌ها و برآمدگی‌های موجود در طرفین آن، قابلیت کنار هم قرار دادن چند ظرف را میسر می‌سازد. این امر، علاوه بر حمل ایمن‌تر آن‌ها، جابه‌جا کردن توسط بازوهای رباتیک را نیز، ساده‌تر می‌سازد. دومین اختراع نیز، به یک لامپ چشمک‌زن ریتمیک پرداخته که الگوی چشمک زدن آن، مبتنی بر فعالیت‌های عصبی و سازگار با شکل‌گیری ایده‌های جدید بوده و نادیده گرفتن این چشمک‌ها، عملاً دشوار خواهد بود.

گفتنی است که دفاتر ثبت اختراع، عمدتاً بر این نکته تأکید دارند که نوآوری‌ها، به انسان‌ها نسبت داده می‌شوند و حالا این تیم دانشگاهی، رویکرد فوق را زیر سؤال برده و اعتقاد دارند که این نگاه، می‌بایست تغییر یابد. آبوت در این خصوص می‌گوید: «این روزها، از فناوری هوش مصنوعی برای نوشتن کتاب و گرفتن عکس استفاده می‌شود؛ اما اگر یک نویسنده معمول نداشته باشید، نمی‌توانید از حفاظت‌های کپی‌رایت در آمریکا استفاده نمایید. شاید دفتر ثبت اختراع هم، همین را برای پتنت‌ها بگوید: اگر شما فردی را به‌عنوان مخترع و خالق ایده نداشته باشید، چیزی برای ثبت اختراع وجود ندارد». وی اذعان نمود که قانون‌گذاران ممکن است برای حل این مسئله، ورود نموده و تا اواسط ۲۰۲۰ میلادی، این قضیه را حل نمایند. آبوت پیشنهاد می‌کند که هوش مصنوعی، به‌عنوان مخترع پتنت به رسمیت شناخته شده و هر کسی که سیستم هوش مصنوعی به وی تعلق دارد، مالک پتنت محسوب شده، مگر آن‌که سیستم را به فرد یا نهاد دیگری فروخته باشد.

در این میان، سخنگوی دفتر ثبت اختراع اروپا، با تأکید بر پیچیدگی این موضوع اظهار داشت: «این یک اجماع جهانی است که یک مخترع، تنها می‌تواند فردی باشد که نوآوری را ارائه نموده و به صورت ابداع یک ایده یا برنامه ذهنی، در آن مشارکت داشته است. هر گونه تغییر، می‌تواند پیامدهایی فراتر از قانون ثبت اختراع، برای حقوق کپی‌رایت، مسئولیت‌های مدنی و حفاظت داده‌ها داشته باشد».

نظر به این‌که درخواست‌های مذکور ثبت اختراع، از مسیر «PCT» و در دفاتر ثبت اختراع اروپا، آمریکا و انگلیس به ثبت رسیده است، باید منتظر تصمیم هر یک از این دفاتر، در خصوص تأیید و یا عدم تأیید آن‌ها بود. گفتنی است، قانون ثبت اختراع انگلیس مصوب سال ۱۹۷۷ میلادی، بر لزوم درج افراد به‌عنوان مخترعین پتنت تأکید داشته و دفتر مالکیت فکری این کشور هم، از این موضوع آگاه است. سخنگوی این نهاد، پیرامون درخواست‌های ثبت شده اظهار داشته: «دولت معتقد است که فناوری هوش مصنوعی، می‌تواند طی یک دهه آینده، تولید ناخالص داخلی انگلیس را در حدود ۱۰ درصد افزایش دهد. از همین رو، IPO بر پاسخگویی به چالش‌های فزاینده پیش رو متمرکز است.»

پربازدید‌ترین‌ها

انتشار تقویم تابستان ۱۴۰۰ آکادمی کانون پتنت ایران
۵ تیر ۱۴۰۰

انتشار تقویم تابستان ۱۴۰۰ آکادمی کانون پتنت ایران

تقویم تابستانه آکادمی کانون پتنت ایران، از ۱۰ رویداد آموزشی- ترویجی تشکیل شده که حوزه‌های مختلف مالکیت فکری و ثبت اختراع را در بر می‌گیرد. از نقاط قابل توجه تقویم تابستان، عناوین جدید «آناتومی پتنت» و «سینما مالکیت فکری» بوده که جذابیت ویژه‌ای ایجاد نموده‌اند.

دعوت به همکاری در تیم جستجوی نوآوری کانون با تخصص مهندسی مکانیک
۹ تیر ۱۴۰۰

دعوت به همکاری در تیم جستجوی نوآوری کانون با تخصص مهندسی مکانیک

کانون پتنت ایران جهت توسعه تیم جستجوی نوآوری خود، از فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد یا دکتری در رشته مهندسی مکانیک از دانشگاه‌های برتر کشور، دعوت به همکاری به عمل می‌آورد.

بررسی آناتومی پتنت در سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری
۱۲ تیر ۱۴۰۰

بررسی آناتومی پتنت در سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری

با توجه به اهمیت اسناد ثبت اختراع و اطلاعات ارزشمند موجود در آن‌ها، عنوان جدیدی در وبینارهای آکادمی کانون پتنت ایران قرار گرفته که به شناخت اجزا و بخش‌های مختلف یک پتنت اختصاص دارد. این دوره آموزشی که تحت عنوان «آناتومی پتنت» در تقویم تابستانه آکادمی گنجانیده شده، در تاریخ پنجم مرداد ماه و در قالب برنامه سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری برگزار می‌گردد.

پیشگامی چینی‌ها در ثبت اختراعات حوزه انرژی خورشیدی
۱۳ تیر ۱۴۰۰

پیشگامی چینی‌ها در ثبت اختراعات حوزه انرژی خورشیدی

با وجود رقابت کشورهای پیشرفته در زمینه استفاده از انرژی خورشیدی، به نظر می‌رسد که کشورهای آسیایی، گوی سبقت را از دیگر رقبا ربوده‌اند. در میان ده متقاضی برتر ثبت اختراع در این حوزه، نه مورد آسیایی بوده و فقط یک شرکت کانادایی در این بین حضور دارد. در این بین، چین با بیش از ۲۳۳ هزار پتنت فامیلی، فاصله‌ای زیاد با رقبا ایجاد نموده و عملاً خود را به‌عنوان رهبر اصلی این حوزه شناسانده است.

تجاری‌سازی اختراع یک کودک ۹ ساله
۱۶ تیر ۱۴۰۰

تجاری‌سازی اختراع یک کودک ۹ ساله

ایده یک کودک ۹ ساله که حاضر نبود حتی برای دقایقی از عروسکش جدا شود، منجر به شکل‌گیری یک کسب‌وکار خانوادگی شد. «آدل فولتون»، با مطرح نمودن ایده قرار گرفتن یک جیب شفاف بر روی کوله‌پشتی به منظور قرار گرفتن عروسک در آن، نه تنها مشکل کودکانه خود را حل نمود، بلکه با اخذ گواهی ثبت اختراع و ثبت ایده در یک پلتفرم سرمایه‌گذاری جمعی، تولید و فروش محصول را هم آغاز نموده است.

جمع‌آوری استخری از پتنت‌های مرتبط با فناوری صدای سه بعدی
۱۴ تیر ۱۴۰۰

جمع‌آوری استخری از پتنت‌های مرتبط با فناوری صدای سه بعدی

سونی با همکاری چند شرکت فعال در حوزه فناوری‌های صوتی، استخری از پتنت‌های متنوع‌ جمع‌آوری نموده که برای پیاده‌سازی استاندارد جدید صدای سه بعدی، الزامی و البته کافی می‌باشند. متقاضیان فعالیت در این حوزه، با اخذ مجوز بهره‌برداری از این مجموعه، بدون نگرانی از هر گونه دادرسی و نقض پتنت، می‌توانند به فعالیت‌های خود ادامه داده و نسل بعدی فناوری‌های صوتی را ارتقاء دهند.