آیا هوش مصنوعی می‌تواند مخترع یک پتنت باشد؟
۲۳ مرداد ۱۳۹۸

آیا هوش مصنوعی می‌تواند مخترع یک پتنت باشد؟

سال‌ها پس از آن‌که یک میمون در پارک حیات وحش ماکائو، با استفاده از دوربین یکی از عکاسان حاضر در پارک، عکسی از خود گرفت و یک جنجال بزرگ حقوقی، مبنی بر ارائه حق کپی‌رایت این عکس سلفی برای میمون یاد شده ایجاد شد، حالا تیمی از محققین، در درخواست ثبت اختراع خود، نام یک سیستم هوش مصنوعی را به‌عنوان مخترع درج نموده‌اند. در آن زمان، دادگاه با این استدلال که طبق قانون کپی‌رایت آمریکا، حیوانات نمی‌توانند حقوق این‌چنینی داشته باشند، عکس گرفته شده توسط میمون را از جمله مصادیق خارج از حفاظت‌های کپی‌رایت دانست. باید منتظر ماند و دید که آیا سرانجام مشابه در انتظار پتنت ثبت شده و هوش مصنوعی مخترع آن خواهد بود؟

یک تیم بین‌المللی از محققین به سرپرستی رایان آبوت «Ryan Abbott»، استاد حقوق دانشگاه «Surrey» و فعال حوزه هوش مصنوعی، نخستین درخواست‌های ثبت اختراع کاملاً مستقل و بدون مخترع انسانی را برای دو اختراع «محفظه‌ها و ظروف مواد غذایی» و «چراغ هشدار» به ثبت رسانیده‌اند. سیستم هوش مصنوعی ابداعی پروفسور آبوت، دابوس «Dabus» نام دارد که برخلاف سیستم‌های رایج یادگیری ماشین، برای حل مسائل خاص آموزش ندیده است. این سیستم، به دنبال خلق و توسعه ایده‌های جدید است؛ همان چیزی که به‌طور سنتی، به‌عنوان بخش ذهنی اقدامات مبتکرانه تلقی می‌شود. نخستین اختراع دابوس، نوعی طراحی جدید برای ظروف مواد غذایی را توصیف نموده که به دلیل فرورفتگی‌ها و برآمدگی‌های موجود در طرفین آن، قابلیت کنار هم قرار دادن چند ظرف را میسر می‌سازد. این امر، علاوه بر حمل ایمن‌تر آن‌ها، جابه‌جا کردن توسط بازوهای رباتیک را نیز، ساده‌تر می‌سازد. دومین اختراع نیز، به یک لامپ چشمک‌زن ریتمیک پرداخته که الگوی چشمک زدن آن، مبتنی بر فعالیت‌های عصبی و سازگار با شکل‌گیری ایده‌های جدید بوده و نادیده گرفتن این چشمک‌ها، عملاً دشوار خواهد بود.

گفتنی است که دفاتر ثبت اختراع، عمدتاً بر این نکته تأکید دارند که نوآوری‌ها، به انسان‌ها نسبت داده می‌شوند و حالا این تیم دانشگاهی، رویکرد فوق را زیر سؤال برده و اعتقاد دارند که این نگاه، می‌بایست تغییر یابد. آبوت در این خصوص می‌گوید: «این روزها، از فناوری هوش مصنوعی برای نوشتن کتاب و گرفتن عکس استفاده می‌شود؛ اما اگر یک نویسنده معمول نداشته باشید، نمی‌توانید از حفاظت‌های کپی‌رایت در آمریکا استفاده نمایید. شاید دفتر ثبت اختراع هم، همین را برای پتنت‌ها بگوید: اگر شما فردی را به‌عنوان مخترع و خالق ایده نداشته باشید، چیزی برای ثبت اختراع وجود ندارد». وی اذعان نمود که قانون‌گذاران ممکن است برای حل این مسئله، ورود نموده و تا اواسط ۲۰۲۰ میلادی، این قضیه را حل نمایند. آبوت پیشنهاد می‌کند که هوش مصنوعی، به‌عنوان مخترع پتنت به رسمیت شناخته شده و هر کسی که سیستم هوش مصنوعی به وی تعلق دارد، مالک پتنت محسوب شده، مگر آن‌که سیستم را به فرد یا نهاد دیگری فروخته باشد.

در این میان، سخنگوی دفتر ثبت اختراع اروپا، با تأکید بر پیچیدگی این موضوع اظهار داشت: «این یک اجماع جهانی است که یک مخترع، تنها می‌تواند فردی باشد که نوآوری را ارائه نموده و به صورت ابداع یک ایده یا برنامه ذهنی، در آن مشارکت داشته است. هر گونه تغییر، می‌تواند پیامدهایی فراتر از قانون ثبت اختراع، برای حقوق کپی‌رایت، مسئولیت‌های مدنی و حفاظت داده‌ها داشته باشد».

نظر به این‌که درخواست‌های مذکور ثبت اختراع، از مسیر «PCT» و در دفاتر ثبت اختراع اروپا، آمریکا و انگلیس به ثبت رسیده است، باید منتظر تصمیم هر یک از این دفاتر، در خصوص تأیید و یا عدم تأیید آن‌ها بود. گفتنی است، قانون ثبت اختراع انگلیس مصوب سال ۱۹۷۷ میلادی، بر لزوم درج افراد به‌عنوان مخترعین پتنت تأکید داشته و دفتر مالکیت فکری این کشور هم، از این موضوع آگاه است. سخنگوی این نهاد، پیرامون درخواست‌های ثبت شده اظهار داشته: «دولت معتقد است که فناوری هوش مصنوعی، می‌تواند طی یک دهه آینده، تولید ناخالص داخلی انگلیس را در حدود ۱۰ درصد افزایش دهد. از همین رو، IPO بر پاسخگویی به چالش‌های فزاینده پیش رو متمرکز است.»

کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

برگزاری دومین آزمون برخط مالکیت فکری
۸ مهر ۱۳۹۹

برگزاری دومین آزمون برخط مالکیت فکری

پیرو برگزاری موفق نخستین آزمون بر خط مالکیت فکری و استقبال قابل توجه مخاطبین، برنامه‌ریزی‌های لازم برای برگزاری دومین دوره این آزمون در مهرماه سال جاری، انجام شده است. این آزمون، در راستای اهداف آموزشی و ترویجی کانون پتنت در حوزه مالکیت فکری و به‌طور خاص ثبت اختراع، روز یکشنبه مورخ ۲۰ مهرماه، از ساعت ۱۰ الی ۱۲ برگزار می‌گردد.

امضای تفاهم‌نامه همکاری کانون پتنت ایران و وزارت بهداشت
۱۹ مهر ۱۳۹۹

امضای تفاهم‌نامه همکاری کانون پتنت ایران و وزارت بهداشت

در راستای حمایت از دارایی‌های فکری فناوران حوزه سلامت و با عنایت به ظرفیت‌های موجود در کانون پتنت ایران، تفاهم‌نامه‌ای بین معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به امضا رسید.

معرفی هفت مخترع پیشگام در مبارزه با ویروس کرونا
۳۱ شهریور ۱۳۹۹

معرفی هفت مخترع پیشگام در مبارزه با ویروس کرونا

دفتر ثبت اختراع اروپا، هفت تن از مخترعین حاضر در خط مقدم مبارزه با ویروس کرونا را در قالب یک سری فایل ویدئویی، معرفی نموده است. این مخترعین که در حال تلاش برای توسعه راهکارهای مختلف مبارزه با این اپیدمی وحشتناک و حرکت به سوی آینده‌ای امن، سالم و پایدار هستند، همگی از کاندیدهای نهایی جایزه مخترع برتر اروپا محسوب می‌شوند.

برگزاری کارگاه سه روزه آموزش جامع ثبت اختراع در وزارت دادگستری
۱ مهر ۱۳۹۹

برگزاری کارگاه سه روزه آموزش جامع ثبت اختراع در وزارت دادگستری

به همت دفتر برنامه‌ریزی، هماهنگی و حمایت از حقوق مالکیت صنعتی، دانش سنتی و منابع ژنتیک وزارت دادگستری و همکاری کانون پتنت ایران، در شهریور‌ماه سال جاری، کارگاهی سه روزه با عنوان «آموزش جامع پتنت»، در محل وزارت دادگستری برگزار گردید. در این کارگاه سه روزه، بیش از دوازده نفر از مدیران و کارکنان معاونت حقوق مالکیت فکری وزارت دادگستری و همچنین نمایندگان ۹ دستگاه عضو شورای سیاست‌گذاری ملی و هماهنگی دستگاه‌های اجرایی در زمینه مالکیت فکری، حضور داشتند.

نوآوری مخترع ۱۴ ساله ایرلندی برای کمک به کشاورزان
۱۴ مهر ۱۳۹۹

نوآوری مخترع ۱۴ ساله ایرلندی برای کمک به کشاورزان

یک نوجوان ایرلندی، با ایده هوشمندانه و جالب خود، موفق به دریافت جایزه «نوآور جوان»، گردیده است. «آلانا مک‌کیب» چهارده ساله، با اختراع دستگاه عبور ایمن از حصارهای الکتریکی در مزارع کشاورزی، کمک شایان ذکری به کشاورزان نموده تا تجربه وحشتناک لمس این حصارها را برای همیشه حذف نماید. استفاده از این وسیله ساده، به کاربران امکان می‌دهد تا بدون ترس از شوک الکتریکی حصارها، آن‌ها را به پایین فشار داده و از رویشان رد شوند.

در سری اول وبینارهای وزارت بهداشت چه گذشت؟!
۳۰ شهریور ۱۳۹۹

در سری اول وبینارهای وزارت بهداشت چه گذشت؟!

در دور اول از سلسله وبینارهای آموزشی مالکیت فکری وزارت بهداشت، ۱۰ عنوان وبینار قرار داشت که آشنایی کلی با مالکیت فکری، ثبت اختراع، جستجو در میان بانک‌های اطلاعاتی پتنت، مسیرهای حفاظت از اختراعات در داخل و خارج از کشور، رسیدگی به دعاوی قضایی و سازمان‌های دخیل در این موضوع و حتی گیاهان دارویی و دانش سنتی مربوط به آن‌ها را هم پوشش داده بود.