سهم نسبتاْ پایین زنان در پرونده‌های ثبت اختراع؛ پتانسیلی که هنوز بالفعل نشده است!
۲۹ مهر ۱۳۹۸

سهم نسبتاْ پایین زنان در پرونده‌های ثبت اختراع؛ پتانسیلی که هنوز بالفعل نشده است!

اگرچه در طول تاریخ زنان نقش بارزی در ارائه اختراعات و فناوری‌های پرکاربردی نظیر ماشین ظرف‌شویی و یا برف پاک‌کن خودرو داشته‌اند و حتی این نقش‌آفرینی در دوران کنونی هم با ارائه اختراعاتی همچون فناوری اصلاح ژنتیکی «CRISPR» ادامه یافته است، اما بدون شک جهان از بهره گرفتن از پتانسیل نیمی از جمعیت خود، غافل مانده و در بهره‌برداری از آن ضعیف عمل نموده است. مسئله عدم استفاده کافی و لازم از پتانسیل ذهنی خلاقانه زنان، یکی از موضوعاتی است که بسیاری از نهادهای معتبر و بین‌المللی مالکیت فکری، اعم از سازمان جهانی مالکیت فکری و دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، بر آن تأکید ویژه‌ای داشته و تلاش فراوانی برای افزایش سهم زنان از اختراعات و نوآوری‌های به ثبت رسیده از خود نشان می‌دهند.

این سؤال از دیرباز مطرح بوده که چرا نام تعداد اندکی از مخترعین زن در میان انبوه پرونده‌های ثبت اختراع به چشم می‌خورد. آیا دلیل این امر، ناتوانی زنان در توسعه فناوری‌های جدید است یا این‌که مشکلات دیگری وجود دارد؟ این پرسشی است که دفتر مالکیت فکری انگلیس «IPO»، در گزارش جدید خود به آن پرداخته است. بنا بر این مطالعه، تقریباً کمتر از ۱۳ درصد از پرونده‌های ثبت اختراع در سرتاسر جهان، از سوی مخترعین زن به ثبت می‌رسد که نشان از اختلاف هفت برابری فعالیت‌های مخترعین مرد و زن دارد. نکته جالب‌تر این‌که اگرچه در طی سال‌های اخیر روند مشارکت زنان مخترع تا حدی افزایشی بوده است، اما بنا بر برآوردها، با نرخ رشد فعلی، تا سال ۲۰۷۰ میلادی امکان پر کردن این شکاف جنسیتی و برابری سهم مخترعین زن و مرد وجود نخواهد داشت. لازم به ذکر است که نسبت مخترعین زن در طی بیست سال گذشته دو برابر شده و از ۶.۸ درصد در سال ۱۹۹۸ میلادی به ۱۲.۷ درصد در سال ۲۰۱۷ افزایش یافته است.

یک علت عمده مشارکت پایین زنان مخترع که در پژوهش‌های پیشین «USPTO» و سایر نهادهای مالکیت فکری نیز به آن اشاره شده است، فقدان زنانی است که در زمینه‌های علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات «STEM» فعالیت دارند. به عبارت بهتر، اگر می‌خواهیم زنان بیشتری را در حال ثبت اختراع ببینیم، باید شاهد این باشیم که تعداد بیشتری از زنان در دانشگاه‌ها مشغول به تحصیل در رشته‌های بنیادین شده و یا به سمت مشاغل تحقیقاتی بروند. برای مثال، در حال حاضر کمتر از یک‌چهارم نیروی کار انگلیس در صنایع بنیادین را زنان تشکیل می‌دهند و همین به شکاف جنسیتی در اختراعات دامن زده است.

بنا بر گزارش «IPO»، روسیه در صدر کشورهای دارای بیشترین مشارکت زنان مخترع قرار دارد. تقریباً ۱۷ درصد از پرونده‌های ثبت اختراع این کشور در طی بیست سال گذشته، حداقل یک مخترع زن داشته‌اند. فرانسه با سهم ۱۶ درصدی و تایوان با سهم ۱۳ درصدی، در رده‌های بعدی کشورهای برتر از نظر مشارکت زنان در فعالیت‌های ثبت اختراع قرار گرفته‌اند. حضور چین در رده چهارم با سهم ۱۳ درصدی و بالاتر از آمریکای رده ششمی با سهم ۱۰  درصدی، از نکات جالب این فهرست است.

گفتنی است که سهم مخترعین زن از کل «US» پتنت‌های گرنت شده در سال ۲۰۱۶ میلادی، برابر با ۲۱ درصد بوده است که در مقایسه با سهم ۸ درصدی در دهه ۱۹۸۰ میلادی، روند صعودی فعالیت‌های زنان را تأیید می‌کند. البته سطح مشارکت زنان در فعالیت‌های نوآورانه آمریکا، به رویکردهای شرکت فناور نیز بستگی دارد که برای مثال، شرکت «3M» در این زمینه به شدت قوی عمل نموده است. با توجه به اثرات نابرابری جنسیتی در فرآیند ارزیابی درخواست‌های ثبت اختراع و در نتیجه، سهم کم زنان و اقلیت‌های نژادی از پتنت‌های گرنت شده، مجموعه‌ای از کمک‌های حقوقی و اداری از سوی دفاتر مختلف ثبت اختراع و شرکت‌های مختلف ارائه شده است که از آن جمله، می‌توان به تسریع بررسی درخواست‌های ثبت اختراع زنان در هند و طرح ابتکاری شرکت گوگل با همکاری دانشگاه «Yeshiva» برای رفع شکاف‌های موجود در سیستم پتنت آمریکا و کمک به زنان و اقلیت‌ها در فرآیند ثبت اختراع، اشاره نمود.

پربازدید‌ترین‌ها

فرار اپل از یک دعوی جالب و پرداخت غرامتی ۳۰۸ میلیون دلاری
۸ شهریور ۱۴۰۰

فرار اپل از یک دعوی جالب و پرداخت غرامتی ۳۰۸ میلیون دلاری

در حالی که اپل پیش‌تر ملزم به پرداخت غرامتی ۳۰۸.۵ میلیون دلاری برای نقض یک پتنت به شرکت «PMC» شده بود، اما حکم جدید دادگاه همه چیز را تغییر داد. بر اساس حکم جدید، نه تنها اپل تبرئه شده، بلکه هزینه‌های ناشی از دعوی هم بر دوش شرکت شاکی افتاده است. داستان این دعوی حقوقی و روش بکارگرفته شده توسط «PMC» بسیار خواندنی و جالب است. این شرکت، فناوران را برای فناوری‌هایی تحت فشار می‌گذارد که در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ ثبت شده‌اند و باید بیش از بیست سال پیش، اعتبار آن‌ها به پایان می‌رسید.

تقویم پاییز آکادمی کانون پتنت ایران
۱ مهر ۱۴۰۰

تقویم پاییز آکادمی کانون پتنت ایران

آکادمی کانون پتنت ایران، در پاییز سال جاری، هشت مورد از پرمخاطب‌ترین رویدادهای خود را در قالب سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری برگزار می‌نماید.

یک گام مهم در دسترسی معلولین به بازی‌های ویدئویی
۱۶ شهریور ۱۴۰۰

یک گام مهم در دسترسی معلولین به بازی‌های ویدئویی

شرکت «الکترونیک آرتز» که همگان آن را با بازی مشهور «فیفا» می‌شناسند، خبر از دسترسی آزادانه رقبا به برخی فناوری‌های پتنت شده خود داده است. هدف اصلی این به اشتراک‌گذاری، تشویق توسعه‌دهندگان بازی‌ها برای طراحی و توسعه بازی‌هایی است که متناسب با شرایط خاص معلولان و افراد ناتوان باشد. فناوری‌های یاد شده، شامل پنج پتنت بوده که دسترسی کاربرانی با مشکلات گفتاری، شنیداری و بینایی به بازی‌های ویدیویی را ممکن می‌سازد.

استقلال پیل‌های سوختی مورد استفاده در زیردریایی‌ها
۹ شهریور ۱۴۰۰

استقلال پیل‌های سوختی مورد استفاده در زیردریایی‌ها

یکی از مهندسین نیروی دریایی ارتش آمریکا، موفق به توسعه فناوری منحصربه‌فردی برای استفاده از پیل‌های سوختی در زیر آب شده است. بنا بر اعلام مرکز مهندسی تأسیسات دریایی ارتش، برای فناوری «بنجامین ویلکاکس»، دو گواهی ثبت اختراع از دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا دریافت شده است. این فناوری، دو مزیت بزرگ را به همراه دارد: ۱) فناوری توسعه یافته امکان تولید و مدیریت همزمان گازهای هیدروژن و اکسیژن در فشارهای بالا را دارا می‌باشد و ۲) این فناوری، یک گام مهم برای پاسخ به نیاز حیاتی پلتفرم‌های پیل سوختی زیر آبی نیروی دریایی به یک سیستم سوخت‌رسانی کامل است.

رشد ۲۳ درصدی گواهی‌های ثبت اختراع بانک آمریکا
۱۴ شهریور ۱۴۰۰

رشد ۲۳ درصدی گواهی‌های ثبت اختراع بانک آمریکا

بانک آمریکایی «BoA»، موفق به ثبت رکورد جدیدی در زمینه گواهی‌های ثبت اختراع شده است. این بانک پیشرو و نوآور، در شش ماهه نخست سال جاری میلادی، ۲۲۷ پتنت گرنت شده به خود اختصاص داده که در مقایسه با ۱۸۴ گواهی ثبت اختراع بازه زمانی مشابه در سال گذشته، رشد ۲۳ درصدی را نشان می‌دهد. هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، با سهم تقریباً ۴۰ درصدی از کل گواهی‌های اخذ شده، بیشترین سهم را در سبد فناوری‌های این بانک به خود اختصاص داده است.

رشد عجیب فناوری‌های مرتبط با انرژی هوشمند
۷ شهریور ۱۴۰۰

رشد عجیب فناوری‌های مرتبط با انرژی هوشمند

بررسی فعالیت‌های ثبت اختراع در خصوص فناوری‌های مرتبط با‌ انرژی هوشمند، حکایت از سرمایه‌گذاری‌های گسترده شرکت‌های فناور مختلف در سراسر جهان دارد. شاهد این مسئله، افزایش بی‌سابقه ۴۶۹ درصدی آمار پتنت فامیلی‌های به ثبت رسیده طی سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۲۰ میلادی است. در این بین، «کوالکام» با اختلاف زیادی نسبت به سایر رقبا در این حوزه پیشی داشته و پس از آن، شرکت‌های «LG»، «مینگ یانگ»، «هوآوی» و «اریکسون» نقش‌آفرینی می‌کنند.