سهم نسبتاْ پایین زنان در پرونده‌های ثبت اختراع؛ پتانسیلی که هنوز بالفعل نشده است!
۲۹ مهر ۱۳۹۸

سهم نسبتاْ پایین زنان در پرونده‌های ثبت اختراع؛ پتانسیلی که هنوز بالفعل نشده است!

اگرچه در طول تاریخ زنان نقش بارزی در ارائه اختراعات و فناوری‌های پرکاربردی نظیر ماشین ظرف‌شویی و یا برف پاک‌کن خودرو داشته‌اند و حتی این نقش‌آفرینی در دوران کنونی هم با ارائه اختراعاتی همچون فناوری اصلاح ژنتیکی «CRISPR» ادامه یافته است، اما بدون شک جهان از بهره گرفتن از پتانسیل نیمی از جمعیت خود، غافل مانده و در بهره‌برداری از آن ضعیف عمل نموده است. مسئله عدم استفاده کافی و لازم از پتانسیل ذهنی خلاقانه زنان، یکی از موضوعاتی است که بسیاری از نهادهای معتبر و بین‌المللی مالکیت فکری، اعم از سازمان جهانی مالکیت فکری و دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، بر آن تأکید ویژه‌ای داشته و تلاش فراوانی برای افزایش سهم زنان از اختراعات و نوآوری‌های به ثبت رسیده از خود نشان می‌دهند.

این سؤال از دیرباز مطرح بوده که چرا نام تعداد اندکی از مخترعین زن در میان انبوه پرونده‌های ثبت اختراع به چشم می‌خورد. آیا دلیل این امر، ناتوانی زنان در توسعه فناوری‌های جدید است یا این‌که مشکلات دیگری وجود دارد؟ این پرسشی است که دفتر مالکیت فکری انگلیس «IPO»، در گزارش جدید خود به آن پرداخته است. بنا بر این مطالعه، تقریباً کمتر از ۱۳ درصد از پرونده‌های ثبت اختراع در سرتاسر جهان، از سوی مخترعین زن به ثبت می‌رسد که نشان از اختلاف هفت برابری فعالیت‌های مخترعین مرد و زن دارد. نکته جالب‌تر این‌که اگرچه در طی سال‌های اخیر روند مشارکت زنان مخترع تا حدی افزایشی بوده است، اما بنا بر برآوردها، با نرخ رشد فعلی، تا سال ۲۰۷۰ میلادی امکان پر کردن این شکاف جنسیتی و برابری سهم مخترعین زن و مرد وجود نخواهد داشت. لازم به ذکر است که نسبت مخترعین زن در طی بیست سال گذشته دو برابر شده و از ۶.۸ درصد در سال ۱۹۹۸ میلادی به ۱۲.۷ درصد در سال ۲۰۱۷ افزایش یافته است.

یک علت عمده مشارکت پایین زنان مخترع که در پژوهش‌های پیشین «USPTO» و سایر نهادهای مالکیت فکری نیز به آن اشاره شده است، فقدان زنانی است که در زمینه‌های علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات «STEM» فعالیت دارند. به عبارت بهتر، اگر می‌خواهیم زنان بیشتری را در حال ثبت اختراع ببینیم، باید شاهد این باشیم که تعداد بیشتری از زنان در دانشگاه‌ها مشغول به تحصیل در رشته‌های بنیادین شده و یا به سمت مشاغل تحقیقاتی بروند. برای مثال، در حال حاضر کمتر از یک‌چهارم نیروی کار انگلیس در صنایع بنیادین را زنان تشکیل می‌دهند و همین به شکاف جنسیتی در اختراعات دامن زده است.

بنا بر گزارش «IPO»، روسیه در صدر کشورهای دارای بیشترین مشارکت زنان مخترع قرار دارد. تقریباً ۱۷ درصد از پرونده‌های ثبت اختراع این کشور در طی بیست سال گذشته، حداقل یک مخترع زن داشته‌اند. فرانسه با سهم ۱۶ درصدی و تایوان با سهم ۱۳ درصدی، در رده‌های بعدی کشورهای برتر از نظر مشارکت زنان در فعالیت‌های ثبت اختراع قرار گرفته‌اند. حضور چین در رده چهارم با سهم ۱۳ درصدی و بالاتر از آمریکای رده ششمی با سهم ۱۰  درصدی، از نکات جالب این فهرست است.

گفتنی است که سهم مخترعین زن از کل «US» پتنت‌های گرنت شده در سال ۲۰۱۶ میلادی، برابر با ۲۱ درصد بوده است که در مقایسه با سهم ۸ درصدی در دهه ۱۹۸۰ میلادی، روند صعودی فعالیت‌های زنان را تأیید می‌کند. البته سطح مشارکت زنان در فعالیت‌های نوآورانه آمریکا، به رویکردهای شرکت فناور نیز بستگی دارد که برای مثال، شرکت «3M» در این زمینه به شدت قوی عمل نموده است. با توجه به اثرات نابرابری جنسیتی در فرآیند ارزیابی درخواست‌های ثبت اختراع و در نتیجه، سهم کم زنان و اقلیت‌های نژادی از پتنت‌های گرنت شده، مجموعه‌ای از کمک‌های حقوقی و اداری از سوی دفاتر مختلف ثبت اختراع و شرکت‌های مختلف ارائه شده است که از آن جمله، می‌توان به تسریع بررسی درخواست‌های ثبت اختراع زنان در هند و طرح ابتکاری شرکت گوگل با همکاری دانشگاه «Yeshiva» برای رفع شکاف‌های موجود در سیستم پتنت آمریکا و کمک به زنان و اقلیت‌ها در فرآیند ثبت اختراع، اشاره نمود.

کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

مخالفت اروپا با لغو موقت حقوق پتنت‌های واکسن کووید-۱۹
۳ خرداد ۱۴۰۰

مخالفت اروپا با لغو موقت حقوق پتنت‌های واکسن کووید-۱۹

در واکنش به تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر حمایت از لغو پتنت‌های مرتبط با واکسن کووید-۱۹، کمیسیون اروپا این اقدام را یک «ترفند رسانه‌ای» نامیده و با تأکید بر نقش کلیدی پتنت در افزایش نوآوری و سرمایه‌گذاری‌های تحقیق و توسعه‌ای، استفاده از مجوزهای اجباری را به‌عنوان راهکاری جایگزین پیشنهاد داده است.

شناسایی بیماری‌های پوستی به کمک تلفن همراه
۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۰

شناسایی بیماری‌های پوستی به کمک تلفن همراه

یک شرکت کانادایی فعال در حوزه سلامت دیجیتال، اپلیکیشنی توسعه داده که انقلابی در مواجهه با بیماری‌های پوستی پدید می‌آورد. «Skinopathy»، اپلیکیشن خود را که مبتنی بر فناوری هوش مصنوعی است، به زودی به بازار عرضه نموده و بدین وسیله، مدیریت بیماری‌های پوستی را به‌ویژه برای افراد مستقر در مناطق دورافتاده و محروم از خدمات پزشکی ممکن می‌سازد.

دیالیز سیار با استفاده از کلیه مصنوعی یک کیلوگرمی
۴ خرداد ۱۴۰۰

دیالیز سیار با استفاده از کلیه مصنوعی یک کیلوگرمی

یک متخصص بیماری‌های کلیوی، موفق به طراحی و ساخت نوعی تجهیز پوشیدنی شده که می‌تواند به‌عنوان یک کلیه مصنوعی، فرآیند تکراری و ناخوشایند دیالیز در مراکز درمانی را به کلی حذف نماید. «ویکتور گورا»، استادیار دانشگاه «UCLA»، پس از دریافت گواهی ثبت اختراع از دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، در تلاش است تا اواخر سال جاری میلادی، آزمایشات نهایی مرتبط با دستگاه جدید خود را آغاز نماید.

روند صعودی ثبت اختراع در حوزه مواد غذایی پروبیوتیک
۱۲ خرداد ۱۴۰۰

روند صعودی ثبت اختراع در حوزه مواد غذایی پروبیوتیک

تجزیه و تحلیل داده‌های ثبت اختراع، حاکی از آن است که طی یک دهه گذشته، تحقیقات در حوزه مواد غذایی و میکروب‌شناسی، از حوزه‌های مورد توجه شرکت‌های فناور و سیاست‌گذاران بسیاری از کشورها بوده است. شواهد حاکی از آن است که در یک دهه اخیر، روند کلی پتنت‌های این حوزه رو به افزایش بوده و بخش عمده این افزایش، به لطف مخترعین و فناوران چینی بوده است.

صدور مجوز باز، ابتکار جدید سیستم مالکیت فکری چین
۸ خرداد ۱۴۰۰

صدور مجوز باز، ابتکار جدید سیستم مالکیت فکری چین

بنا بر قانون جدید ثبت اختراع چین، صاحبان پتنت می‌توانند برای تسریع در فرآیند صدور مجوز بهره‌برداری از پتنت، از طرح ابتکاری «صدور مجوز باز» استفاده نمایند. بر اساس این طرح، دارندگان پتنت در یک بیانیه کتبی اعلام می‌کنند که علاقه‌مندان به بهره‌برداری از فناوری پتنت شده، با مراجعه به دفتر مالکیت فکری چین و پرداخت هزینه‌های مشخص شده برای حق امتیاز، می‌توانند مجوز بهره‌برداری را دریافت نماید. این سیستم، با تسهیل گردش اطلاعات پتنت، به کاهش هزینه‌های معاملات، بهبود کارایی فرآیند صدور مجوز و نیز ارتقاء کیفیت بهره‌برداری از پتنت کمک می‌کند.

ولخرجی تسلا: خرید ۳ پتنت در ازای ۳ دلار!
۱ خرداد ۱۴۰۰

ولخرجی تسلا: خرید ۳ پتنت در ازای ۳ دلار!

تسلا در ادامه تلاش‌های خود برای توسعه باتری‌های خودروهای الکتریکی، تعدادی از پتنت‌های یک استارت‌آپ کوچک کانادایی را خریداری نموده است. نکته جالب در این مبادله دارایی‌های فکری، واگذاری پتنت‌های مذکور در ازای مبلغ ناچیز ۳ دلار است. البته شواهد حاکی از آن است که این معامله، بسیار گسترده‌تر بوده و احتمالاً «اسپرینگ‌پاور اینترنشنال» تحت تملک تسلا قرار گرفته است.