سهم نسبتاْ پایین زنان در پرونده‌های ثبت اختراع؛ پتانسیلی که هنوز بالفعل نشده است!
۲۹ مهر ۱۳۹۸

سهم نسبتاْ پایین زنان در پرونده‌های ثبت اختراع؛ پتانسیلی که هنوز بالفعل نشده است!

اگرچه در طول تاریخ زنان نقش بارزی در ارائه اختراعات و فناوری‌های پرکاربردی نظیر ماشین ظرف‌شویی و یا برف پاک‌کن خودرو داشته‌اند و حتی این نقش‌آفرینی در دوران کنونی هم با ارائه اختراعاتی همچون فناوری اصلاح ژنتیکی «CRISPR» ادامه یافته است، اما بدون شک جهان از بهره گرفتن از پتانسیل نیمی از جمعیت خود، غافل مانده و در بهره‌برداری از آن ضعیف عمل نموده است. مسئله عدم استفاده کافی و لازم از پتانسیل ذهنی خلاقانه زنان، یکی از موضوعاتی است که بسیاری از نهادهای معتبر و بین‌المللی مالکیت فکری، اعم از سازمان جهانی مالکیت فکری و دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، بر آن تأکید ویژه‌ای داشته و تلاش فراوانی برای افزایش سهم زنان از اختراعات و نوآوری‌های به ثبت رسیده از خود نشان می‌دهند.

این سؤال از دیرباز مطرح بوده که چرا نام تعداد اندکی از مخترعین زن در میان انبوه پرونده‌های ثبت اختراع به چشم می‌خورد. آیا دلیل این امر، ناتوانی زنان در توسعه فناوری‌های جدید است یا این‌که مشکلات دیگری وجود دارد؟ این پرسشی است که دفتر مالکیت فکری انگلیس «IPO»، در گزارش جدید خود به آن پرداخته است. بنا بر این مطالعه، تقریباً کمتر از ۱۳ درصد از پرونده‌های ثبت اختراع در سرتاسر جهان، از سوی مخترعین زن به ثبت می‌رسد که نشان از اختلاف هفت برابری فعالیت‌های مخترعین مرد و زن دارد. نکته جالب‌تر این‌که اگرچه در طی سال‌های اخیر روند مشارکت زنان مخترع تا حدی افزایشی بوده است، اما بنا بر برآوردها، با نرخ رشد فعلی، تا سال ۲۰۷۰ میلادی امکان پر کردن این شکاف جنسیتی و برابری سهم مخترعین زن و مرد وجود نخواهد داشت. لازم به ذکر است که نسبت مخترعین زن در طی بیست سال گذشته دو برابر شده و از ۶.۸ درصد در سال ۱۹۹۸ میلادی به ۱۲.۷ درصد در سال ۲۰۱۷ افزایش یافته است.

یک علت عمده مشارکت پایین زنان مخترع که در پژوهش‌های پیشین «USPTO» و سایر نهادهای مالکیت فکری نیز به آن اشاره شده است، فقدان زنانی است که در زمینه‌های علوم، فناوری، مهندسی و ریاضیات «STEM» فعالیت دارند. به عبارت بهتر، اگر می‌خواهیم زنان بیشتری را در حال ثبت اختراع ببینیم، باید شاهد این باشیم که تعداد بیشتری از زنان در دانشگاه‌ها مشغول به تحصیل در رشته‌های بنیادین شده و یا به سمت مشاغل تحقیقاتی بروند. برای مثال، در حال حاضر کمتر از یک‌چهارم نیروی کار انگلیس در صنایع بنیادین را زنان تشکیل می‌دهند و همین به شکاف جنسیتی در اختراعات دامن زده است.

بنا بر گزارش «IPO»، روسیه در صدر کشورهای دارای بیشترین مشارکت زنان مخترع قرار دارد. تقریباً ۱۷ درصد از پرونده‌های ثبت اختراع این کشور در طی بیست سال گذشته، حداقل یک مخترع زن داشته‌اند. فرانسه با سهم ۱۶ درصدی و تایوان با سهم ۱۳ درصدی، در رده‌های بعدی کشورهای برتر از نظر مشارکت زنان در فعالیت‌های ثبت اختراع قرار گرفته‌اند. حضور چین در رده چهارم با سهم ۱۳ درصدی و بالاتر از آمریکای رده ششمی با سهم ۱۰  درصدی، از نکات جالب این فهرست است.

گفتنی است که سهم مخترعین زن از کل «US» پتنت‌های گرنت شده در سال ۲۰۱۶ میلادی، برابر با ۲۱ درصد بوده است که در مقایسه با سهم ۸ درصدی در دهه ۱۹۸۰ میلادی، روند صعودی فعالیت‌های زنان را تأیید می‌کند. البته سطح مشارکت زنان در فعالیت‌های نوآورانه آمریکا، به رویکردهای شرکت فناور نیز بستگی دارد که برای مثال، شرکت «3M» در این زمینه به شدت قوی عمل نموده است. با توجه به اثرات نابرابری جنسیتی در فرآیند ارزیابی درخواست‌های ثبت اختراع و در نتیجه، سهم کم زنان و اقلیت‌های نژادی از پتنت‌های گرنت شده، مجموعه‌ای از کمک‌های حقوقی و اداری از سوی دفاتر مختلف ثبت اختراع و شرکت‌های مختلف ارائه شده است که از آن جمله، می‌توان به تسریع بررسی درخواست‌های ثبت اختراع زنان در هند و طرح ابتکاری شرکت گوگل با همکاری دانشگاه «Yeshiva» برای رفع شکاف‌های موجود در سیستم پتنت آمریکا و کمک به زنان و اقلیت‌ها در فرآیند ثبت اختراع، اشاره نمود.

کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

پوشش انواع مالکیت فکری در تقویم زمستانه آکادمی کانون پتنت
۱ دی ۱۳۹۹

پوشش انواع مالکیت فکری در تقویم زمستانه آکادمی کانون پتنت

تقویم زمستانه آکادمی کانون پتنت ایران، علاوه بر پوشش مسائل آموزشی مرتبط با ثبت اختراع، سایر انواع حقوق مالکیت فکری را نیز هدف قرار داده است. در این تقویم آموزشی که اولین دوره آن در مورخ شانزدهم دی‌ماه برگزار می‌گردد، ۱۰ عنوان جذاب گنجانیده شده که از علامت تجاری تا کپی‌رایت، اسرار تجاری و نشان‌های تجاری را در بر می‌گیرد. از آنجاکه ظرفیت وبینارها محدود می‌باشد، لذا به فناوران محترم توصیه می‌شود که برای حضور در وبینارهای مد نظر برنامه‌ریزی نموده و هرچه سریع‌تر نسبت به ثبت‌نام اقدام کنند.

نتایج سومین آزمون بر خط مالکیت فکری اعلام شد
۲۴ دی ۱۳۹۹

نتایج سومین آزمون بر خط مالکیت فکری اعلام شد

مخاطبین کانون پتنت ایران، رکورد جدیدی را در سومین آزمون بر خط مالکیت فکری بر جای گذاشتند. در این آزمون که ۱۷۱ شرکت‌کننده حضور داشتند، پنج نفر موفق به پاسخ‌دهی صحیح به همه سؤالات شدند.

بسته‌بندی ویژه برای افزایش طول عمر محصولات کشاورزی
۹ دی ۱۳۹۹

بسته‌بندی ویژه برای افزایش طول عمر محصولات کشاورزی

«وردانت تکنولوژی»، موفق به اخذ گواهی ثبت اختراع جدیدی شده که مرتبط با تنظیم وضعیت محصولات کشاورزی و کنترل شرایط آن‌ها در کل فرایند برداشت تا عرضه به مصرف‌کننده است.

اندازه‌گیری دقیق فشارخون توسط ساعت اپل
۸ دی ۱۳۹۹

اندازه‌گیری دقیق فشارخون توسط ساعت اپل

اپل در ادامه استراتژی ایجاد کاربردهای متنوع در محصولات و حرکت به سمت سلامت دیجیتال، نوآوری جدیدی برای ساعت‌های هوشمند توسعه داده که «Apple Watch»ها به سادگی امکان اندازه‌گیری و کنترل دقیق فشارخون کاربر را خواهند داشت.

اعطای عنوان کودک سال مجله تایم به یک مخترع ۱۵ ساله
۱۵ دی ۱۳۹۹

اعطای عنوان کودک سال مجله تایم به یک مخترع ۱۵ ساله

یک مخترع ۱۵ ساله، عنوان اولین کودک سال مجله «Time» را از آن خود نموده و تصویرش بر روی جلد این مجله مشهور قرار گرفت.

رشد ۲۰ درصدی ثبت اختراع در فناوری‌های انقلاب صنعتی چهارم
۳۰ آذر ۱۳۹۹

رشد ۲۰ درصدی ثبت اختراع در فناوری‌های انقلاب صنعتی چهارم

مطالعه دفتر ثبت اختراع اروپا، نشان می‌دهد که نوآوری‌های مرتبط با اشیای هوشمند، به‌عنوان نمادی از فناوری‌های انقلاب صنعتی چهارم (4IR)، با سرعتی چشمگیر در حال گسترش می‌باشند. بررسی روندهای ثبت اختراع در طی سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۸ میلادی، حاکی از آن است که حوزه‌های اینترنت اشیاء، داده‌های بزرگ، «5G» و هوش مصنوعی، رشد میانگین سالانه ۲۰ درصدی را تجربه نموده‌‌اند که تقریباً پنج برابر سریع‌تر از نرخ رشد میانگین تمامی حوزه‌های فناوری است. بر اساس داده‌های ارائه شده، فقط در سال ۲۰۱۸ میلادی، تقریباً ۴۰ هزار پتنت فامیلی جدید برای این فناوری‌ها به ثبت رسیده که عدد قابل‌توجهی است.