چالش‌ها و فرصت‌های «IP» در حوزه انرژی
۰۷ اسفند ۱۳۹۸

چالش‌ها و فرصت‌های «IP» در حوزه انرژی

یکی از چالش‌های بزرگ پیش روی بشر، انتشار گازهای گلخانه‌ای و لزوم جایگزینی منابع انرژی از سوخت‌های فسیلی به سمت انرژی‌های پاک است. این امر، در کنار روند دیجیتال شدن امور مختلف، اعم از اقتصاد و غیره، چالش‌ها و فرصت‌های مختلفی را مرتبط با مالکیت فکری در بخش انرژی پدید آورده است. این موضوع، از آنچنان اهمیتی برخوردار است که گزارش شاخص جهانی نوآوری سازمان جهانی مالکیت فکری در سال ۲۰۱۸ میلادی، با شعار «انرژی برای همه» انتشار یافت؛ گزارشی که با تمرکز بر موضوع انرژی، به رصد فعالیت‌های نوآورانه و وضعیت «IP» در هر یک از کشورها و مناطق جهان می‌پردازد.

همان‌طور که اشاره گردید، یکی از عمده تغییرات جهان حاضر، روند دیجیتال‌سازی است که در حوزه انرژی هم نمود یافته است. پلتفرم دیجیتالی جدید «OGA» (سازمان نفت و گاز انگلیس) که از آن به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های اصلی دیجیتال در این کشور یاد می‌شود، امکان دسترسی به اطلاعات نفتی را برای علاقه‌مندان فراهم می‌سازد. استراتژی دیجیتال این سازمان برای سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ میلادی که اواخر سال گذشته انتشار یافت، نمونه‌ای دیگر از این روند بوده که به داده‌های دیجیتال و تجزیه‌وتحلیل آن‌ها از منظر هوش تجاری و پشتیبانی حداکثری از بهبود اقتصادی و انتقال انرژی می‌پردازد.

بنا بر پیش‌بینی‌های مؤسسه مک‌کینزی (McKinsey) این داده‌های باز در صنعت نفت و گاز، ارزشی بالغ بر ۲۴۰ تا ۵۲۰ میلیارد دلار در سال خواهند داشت و ابزارهای مالکیت فکری به‌ویژه ثبت اختراع، کپی‌رایت و اسرار تجاری، می‌توانند سبدی قدرتمند از حقوق «IP» را برای محافظت از نوآوری‌ها، از جمله الگوریتم‌ها و نرم‌افزارهای مرتبط فراهم سازند. البته چالش‌هایی هم در این میان وجود دارد که از آن جمله، می‌توان به پیشرفت‌های خیره‌کننده فناوری هوش مصنوعی و ابهامات پیرامون این مسئله در سیستم ثبت اختراع اشاره نمود. خبرهای اخیر پیرامون ثبت اختراعاتی با مخترع هوش مصنوعی و بحث‌های در گرفته بر سر اعتبار این پتنت‌ها، مثالی از این موضوع است.

دومین چالش و در عین حال فرصت مرتبط با «IP» در بخش انرژی، مجوزهای ثبت اختراع است. همگرایی فناورانه و موضوعاتی نظیر اینترنت اشیاء (IoT)، این پرسش را پدید می‌آورد که چگونه می‌توان پتنت‌های ضروری استاندارد (SEPs) حاکم بر ارتباطات بی‌سیم و سنسورهای هوشمند انرژی را مدیریت نمود. اگرچه مجوزهای مرتبط با این پتنت‌ها، باید «FRAND» (عادلانه، منطقی و معقول و غیر تبعیض‌آمیز) باشند، اما با وجود تلاش‌های برخی از مؤسسات استاندارد برای انتشار بهترین شیوه‌های پیشنهادی برای صدور مجوز این پتنت‌ها، هنوز هم هیچ تراز جهانی در این حوزه وجود ندارد.

حفاظت و تجاری‌سازی داده‌ها هم، یکی دیگر از موضوعات مطرح در بخش انرژی است. آیا مجموعه داده‌های بزرگ (Big Data)، باید به صورت آزادانه در اختیار همگان قرار گیرند؟ تولید این اطلاعات از طریق توسعه فناوری یادگیری ماشین، بسیار پرهزینه است و بدیهی است که حفاظت از آن‌ها برای مقاصد تجاری، یک اولویت مهم برای فعالان این عرصه باشد. چه سیستم‌های مالکیت فکری می‌توانند این مهم را برآورده سازند؟

در نهایت، باید به موضوع علائم تجاری اشاره نمود. اعتبار شرکت‌های فعال در حوزه انرژی که به دنبال ترسیم مسیری موفقیت‌آمیز برای انتقال انرژی هستند، در گرو اعتبار اجتماعی آن‌ها یا به عبارتی اعتبار سبز است. بدیهی است که باید نام‌ها، علائم، آرم‌ها، بسته‌بندی‌ها و این قبیل دارایی‌های فکری، مورد استفاده قرار گرفته و در کنار آن، تلاشی هماهنگ برای مبارزه با جعل و سرقت دارایی‌های فکری در بخش انرژی انجام گیرد. در این میان، نقش رسانه‌های اجتماعی برای هماهنگ‌سازی این تلاش‌ها، بسیار کلیدی خواهد بود.

کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

امضای تفاهم‌نامه همکاری کانون پتنت ایران و وزارت بهداشت
۱۹ مهر ۱۳۹۹

امضای تفاهم‌نامه همکاری کانون پتنت ایران و وزارت بهداشت

در راستای حمایت از دارایی‌های فکری فناوران حوزه سلامت و با عنایت به ظرفیت‌های موجود در کانون پتنت ایران، تفاهم‌نامه‌ای بین معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به امضا رسید.

نوآوری مخترع ۱۴ ساله ایرلندی برای کمک به کشاورزان
۱۴ مهر ۱۳۹۹

نوآوری مخترع ۱۴ ساله ایرلندی برای کمک به کشاورزان

یک نوجوان ایرلندی، با ایده هوشمندانه و جالب خود، موفق به دریافت جایزه «نوآور جوان»، گردیده است. «آلانا مک‌کیب» چهارده ساله، با اختراع دستگاه عبور ایمن از حصارهای الکتریکی در مزارع کشاورزی، کمک شایان ذکری به کشاورزان نموده تا تجربه وحشتناک لمس این حصارها را برای همیشه حذف نماید. استفاده از این وسیله ساده، به کاربران امکان می‌دهد تا بدون ترس از شوک الکتریکی حصارها، آن‌ها را به پایین فشار داده و از رویشان رد شوند.

برگزاری وبینار مقدمات نگارش پتنت ویژه کارشناسان پارک‌های علم و فناوری
۲۳ مهر ۱۳۹۹

برگزاری وبینار مقدمات نگارش پتنت ویژه کارشناسان پارک‌های علم و فناوری

در پی همکاری مشترک وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و کانون پتنت ایران، در روزهای یک‌شنبه و دوشنبه، مورخ سیزدهم و چهاردهم مهرماه سال جاری، وبینار آموزشی با عنوان «مقدمات نگارش پتنت»، با حضور بیش از ۳۰ نفر از کارشناسان پارک‌های علم و فناوری برگزار گردید. این کارگاه، با هدف آشنایی کارشناسان پارک‌های علم و فناوری، با ساختار ادعاها، نکات و چالش‌های مربوط به آن و موارد تأثیرگذار بر نگارش اصولی یک متن اختراع برگزار گردید.

برگزاری وبینار آشنایی با پتنت و شرایط احراز آن در دانشگاه تهران
۱۳ مهر ۱۳۹۹

برگزاری وبینار آشنایی با پتنت و شرایط احراز آن در دانشگاه تهران

به همت انجمن علمی مهندسی شیمی دانشگاه تهران و همکاری کانون پتنت ایران، در روز سه‌شنبه مورخ هشتم مهرماه سال جاری، وبیناری با عنوان «آشنایی با پتنت و شرایط احراز آن»، با حضور بیش از ۹۰ نفر از اعضای هیئت‌علمی، کارشناسان و دانشجویان برگزار گردید. در این کارگاه که با توجه به لزوم رعایت پروتکل‌های بهداشتی، به‌صورت آنلاین و غیرحضوری برگزار گردید، مقدماتی در خصوص مالکیت فکری، ضرورت نیاز به ثبت اختراع و اهمیت آن برای محققین و فناوران و شرایط و الزامات لازم برای اخذ یک گواهی ثبت اختراع شرح داده شد.

استفاده از هوش مصنوعی برای جستجوی تصاویر پتنت‌های طراحی
۲۳ مهر ۱۳۹۹

استفاده از هوش مصنوعی برای جستجوی تصاویر پتنت‌های طراحی

از آنجا که ارزیابان پتنت‌های طراحی، زمان محدودی برای جستجو در دریایی از دانش پیشین موجود دارند، دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، درصدد استفاده از فناوری هوش مصنوعی برای تسهیل این کار است. این نهاد پیشرو در حوزه مالکیت فکری، به دنبال یک درخواست عمومی برای دریافت پیشنهادها، این پرسش را مطرح نموده که آیا هوش مصنوعی آن‌قدر بالغ شده که بتواند جستجوی تصاویر مرتبط با پرونده‌های ثبت اختراع را انجام دهد؟

ایده‌های عجیب و غریب ایرباس برای نسل جدید هواپیماها
۱۲ مهر ۱۳۹۹

ایده‌های عجیب و غریب ایرباس برای نسل جدید هواپیماها

در میان هزاران ایده نوآورانه شرکت‌های فناور مشهور، برخی از آن‌ها به دلیل نگاه متفاوت به مسائل، ایده‌های بسیار دور از ذهن و یا راه‌حل‌هایی بسیار خلاقانه، توجهات را بیش از پیش به خود معطوف می‌کنند. ایده پیراشکی یا دونات پرنده که صندلی‌ها به حالت دایره‌ای در وسط هواپیما قرار گرفته‌اند و یا هواپیمای دو طبقه که قابلیت تغییر سریع کاربری به مسافربری و باربری دارد، در زمره همین ایده‌ها است که توسط ایرباس، غول صنعت هوانوردی ارائه شده است.