چالش‌ها و فرصت‌های «IP» در حوزه انرژی
۰۷ اسفند ۱۳۹۸ چالش‌ها و فرصت‌های «IP» در حوزه انرژی

یکی از چالش‌های بزرگ پیش روی بشر، انتشار گازهای گلخانه‌ای و لزوم جایگزینی منابع انرژی از سوخت‌های فسیلی به سمت انرژی‌های پاک است. این امر، در کنار روند دیجیتال شدن امور مختلف، اعم از اقتصاد و غیره، چالش‌ها و فرصت‌های مختلفی را مرتبط با مالکیت فکری در بخش انرژی پدید آورده است. این موضوع، از آنچنان اهمیتی برخوردار است که گزارش شاخص جهانی نوآوری سازمان جهانی مالکیت فکری در سال ۲۰۱۸ میلادی، با شعار «انرژی برای همه» انتشار یافت؛ گزارشی که با تمرکز بر موضوع انرژی، به رصد فعالیت‌های نوآورانه و وضعیت «IP» در هر یک از کشورها و مناطق جهان می‌پردازد.

همان‌طور که اشاره گردید، یکی از عمده تغییرات جهان حاضر، روند دیجیتال‌سازی است که در حوزه انرژی هم نمود یافته است. پلتفرم دیجیتالی جدید «OGA» (سازمان نفت و گاز انگلیس) که از آن به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های اصلی دیجیتال در این کشور یاد می‌شود، امکان دسترسی به اطلاعات نفتی را برای علاقه‌مندان فراهم می‌سازد. استراتژی دیجیتال این سازمان برای سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ میلادی که اواخر سال گذشته انتشار یافت، نمونه‌ای دیگر از این روند بوده که به داده‌های دیجیتال و تجزیه‌وتحلیل آن‌ها از منظر هوش تجاری و پشتیبانی حداکثری از بهبود اقتصادی و انتقال انرژی می‌پردازد.

بنا بر پیش‌بینی‌های مؤسسه مک‌کینزی (McKinsey) این داده‌های باز در صنعت نفت و گاز، ارزشی بالغ بر ۲۴۰ تا ۵۲۰ میلیارد دلار در سال خواهند داشت و ابزارهای مالکیت فکری به‌ویژه ثبت اختراع، کپی‌رایت و اسرار تجاری، می‌توانند سبدی قدرتمند از حقوق «IP» را برای محافظت از نوآوری‌ها، از جمله الگوریتم‌ها و نرم‌افزارهای مرتبط فراهم سازند. البته چالش‌هایی هم در این میان وجود دارد که از آن جمله، می‌توان به پیشرفت‌های خیره‌کننده فناوری هوش مصنوعی و ابهامات پیرامون این مسئله در سیستم ثبت اختراع اشاره نمود. خبرهای اخیر پیرامون ثبت اختراعاتی با مخترع هوش مصنوعی و بحث‌های در گرفته بر سر اعتبار این پتنت‌ها، مثالی از این موضوع است.

دومین چالش و در عین حال فرصت مرتبط با «IP» در بخش انرژی، مجوزهای ثبت اختراع است. همگرایی فناورانه و موضوعاتی نظیر اینترنت اشیاء (IoT)، این پرسش را پدید می‌آورد که چگونه می‌توان پتنت‌های ضروری استاندارد (SEPs) حاکم بر ارتباطات بی‌سیم و سنسورهای هوشمند انرژی را مدیریت نمود. اگرچه مجوزهای مرتبط با این پتنت‌ها، باید «FRAND» (عادلانه، منطقی و معقول و غیر تبعیض‌آمیز) باشند، اما با وجود تلاش‌های برخی از مؤسسات استاندارد برای انتشار بهترین شیوه‌های پیشنهادی برای صدور مجوز این پتنت‌ها، هنوز هم هیچ تراز جهانی در این حوزه وجود ندارد.

حفاظت و تجاری‌سازی داده‌ها هم، یکی دیگر از موضوعات مطرح در بخش انرژی است. آیا مجموعه داده‌های بزرگ (Big Data)، باید به صورت آزادانه در اختیار همگان قرار گیرند؟ تولید این اطلاعات از طریق توسعه فناوری یادگیری ماشین، بسیار پرهزینه است و بدیهی است که حفاظت از آن‌ها برای مقاصد تجاری، یک اولویت مهم برای فعالان این عرصه باشد. چه سیستم‌های مالکیت فکری می‌توانند این مهم را برآورده سازند؟

در نهایت، باید به موضوع علائم تجاری اشاره نمود. اعتبار شرکت‌های فعال در حوزه انرژی که به دنبال ترسیم مسیری موفقیت‌آمیز برای انتقال انرژی هستند، در گرو اعتبار اجتماعی آن‌ها یا به عبارتی اعتبار سبز است. بدیهی است که باید نام‌ها، علائم، آرم‌ها، بسته‌بندی‌ها و این قبیل دارایی‌های فکری، مورد استفاده قرار گرفته و در کنار آن، تلاشی هماهنگ برای مبارزه با جعل و سرقت دارایی‌های فکری در بخش انرژی انجام گیرد. در این میان، نقش رسانه‌های اجتماعی برای هماهنگ‌سازی این تلاش‌ها، بسیار کلیدی خواهد بود.

پربازدید‌ترین‌ها

دعوت به همکاری در حوزه‌های مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی برق و کامپیوتر
۱۴ مهر ۱۴۰۰

دعوت به همکاری در حوزه‌های مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی برق و کامپیوتر

کانون پتنت ایران جهت توسعه تیم جستجوی نوآوری خود، از فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد یا دکتری در رشته‌های مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی برق و کامپیوتر از دانشگاه‌های برتر کشور دعوت به همکاری به‌ عمل می‌آورد.

مدرسه پاییزه مالکیت فکری وزارت بهداشت
۲۵ مهر ۱۴۰۰

مدرسه پاییزه مالکیت فکری وزارت بهداشت

آکادمی کانون پتنت ایران، با همکاری مرکز مالکیت فکری دفتر توسعه فناوری سلامت وزارت بهداشت، اقدام به برگزاری یک مدرسه پاییزه مالکیت فکری ویژه محققین دانشگاه‌ها و مراکز وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نموده است. این مدرسه که متشکل از هفت وبینار با عناوین مختلف مالکیت فکری و با تمرکز ویژه بر ثبت اختراع است، ترغیب برای استفاده از سیستم پتنت، هم برای حفاظت از دستاوردهای فناورانه و هم برای انجام پژوهش‌های کاربردی و خلق ثروت از آن‌ها را هدف قرار می‌دهد.

شناسایی خودروهای فورد به کمک هولوگرام‌های نورانی
۷ مهر ۱۴۰۰

شناسایی خودروهای فورد به کمک هولوگرام‌های نورانی

شرکت خودروسازی فورد، در یک همکاری فناورانه با شرکت لینکلن، فناوری جدیدی برای ایجاد نوعی هولوگرام سفارشی بر روی کاپوت خودرو توسعه داده‌اند. این هولوگرام که از ذرات بسیار ریز آب معلق در هوا تشکیل شده که توسط یک نورافکن روشن می‌شود، امکان تشخیص وسیله نقلیه را در شرایط خاص، از جمله انبوه خودروهای پارک شده در یک پارکینگ، آب و هوای ابری و یا تاریکی شب فراهم می‌نماید.

قرارگیری یک نوجوان ۱۷ ساله در جایگاه یک مخترع سریالی
۱۰ مهر ۱۴۰۰

قرارگیری یک نوجوان ۱۷ ساله در جایگاه یک مخترع سریالی

نوجوان ۱۷ ساله اهل «گوام»، موفق به دریافت چهار گواهی ثبت اختراع از دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا شده است. «سونگو کانگ» که از کودکی علاقه خاصی به ساختن وسایل و چیزهای جدید داشت، عمده تمرکزش را بر شناسایی مشکلات پیرامون خود و حل آن‌ها گذاشته و همین رویکرد خلاقانه، تاکنون چهار اختراع کاملاً متفاوت را برایش به ارمغان آورده است.

جستجوگر دارایی فکری دارکوب؛ ابزاری برای جستجوی پتنت‌های داخلی
۲۸ مهر ۱۴۰۰

جستجوگر دارایی فکری دارکوب؛ ابزاری برای جستجوی پتنت‌های داخلی

پایگاه جستجوی «دارکوب»، با هدف تجمیع و رصد دارایی‌های فکری ثبت شده در ایران شروع به کار نموده و امکان جستجوی دقیق، سریع و راحت در میان این داده‌های ارزشمند مالکیت صنعتی را برای کاربران فراهم نموده است.

تعبیه یک سیستم کامل فیلم‌برداری و عکاسی در قلم هوشمند سامسونگ
۱۱ مهر ۱۴۰۰

تعبیه یک سیستم کامل فیلم‌برداری و عکاسی در قلم هوشمند سامسونگ

رصد فعالیت‌های ثبت اختراع سامسونگ نشان می‌دهد که این شرکت فناور، ایده‌های جدید و متنوعی را برای قلم هوشمند خود در سر دارد. در ثبت اختراع جدید این شرکت، قابلیت تصویربرداری و ضبط صدا هم برای قلم هوشمند توصیف شده که استقلال نسبی قابل قبولی را برای این ابزار جانبی ایجاد می‌نماید. در طراحی سامسونگ، سنسورهای دوربین در انتهای قلم تعبیه شده‌ و با بیرون کشیدن نسبی آن از داخل گوشی، امکان تغییر زاویه و ارتفاع دوربین وجود دارد.