چالش‌ها و فرصت‌های «IP» در حوزه انرژی
۰۷ اسفند ۱۳۹۸

چالش‌ها و فرصت‌های «IP» در حوزه انرژی

یکی از چالش‌های بزرگ پیش روی بشر، انتشار گازهای گلخانه‌ای و لزوم جایگزینی منابع انرژی از سوخت‌های فسیلی به سمت انرژی‌های پاک است. این امر، در کنار روند دیجیتال شدن امور مختلف، اعم از اقتصاد و غیره، چالش‌ها و فرصت‌های مختلفی را مرتبط با مالکیت فکری در بخش انرژی پدید آورده است. این موضوع، از آنچنان اهمیتی برخوردار است که گزارش شاخص جهانی نوآوری سازمان جهانی مالکیت فکری در سال ۲۰۱۸ میلادی، با شعار «انرژی برای همه» انتشار یافت؛ گزارشی که با تمرکز بر موضوع انرژی، به رصد فعالیت‌های نوآورانه و وضعیت «IP» در هر یک از کشورها و مناطق جهان می‌پردازد.

همان‌طور که اشاره گردید، یکی از عمده تغییرات جهان حاضر، روند دیجیتال‌سازی است که در حوزه انرژی هم نمود یافته است. پلتفرم دیجیتالی جدید «OGA» (سازمان نفت و گاز انگلیس) که از آن به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های اصلی دیجیتال در این کشور یاد می‌شود، امکان دسترسی به اطلاعات نفتی را برای علاقه‌مندان فراهم می‌سازد. استراتژی دیجیتال این سازمان برای سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ میلادی که اواخر سال گذشته انتشار یافت، نمونه‌ای دیگر از این روند بوده که به داده‌های دیجیتال و تجزیه‌وتحلیل آن‌ها از منظر هوش تجاری و پشتیبانی حداکثری از بهبود اقتصادی و انتقال انرژی می‌پردازد.

بنا بر پیش‌بینی‌های مؤسسه مک‌کینزی (McKinsey) این داده‌های باز در صنعت نفت و گاز، ارزشی بالغ بر ۲۴۰ تا ۵۲۰ میلیارد دلار در سال خواهند داشت و ابزارهای مالکیت فکری به‌ویژه ثبت اختراع، کپی‌رایت و اسرار تجاری، می‌توانند سبدی قدرتمند از حقوق «IP» را برای محافظت از نوآوری‌ها، از جمله الگوریتم‌ها و نرم‌افزارهای مرتبط فراهم سازند. البته چالش‌هایی هم در این میان وجود دارد که از آن جمله، می‌توان به پیشرفت‌های خیره‌کننده فناوری هوش مصنوعی و ابهامات پیرامون این مسئله در سیستم ثبت اختراع اشاره نمود. خبرهای اخیر پیرامون ثبت اختراعاتی با مخترع هوش مصنوعی و بحث‌های در گرفته بر سر اعتبار این پتنت‌ها، مثالی از این موضوع است.

دومین چالش و در عین حال فرصت مرتبط با «IP» در بخش انرژی، مجوزهای ثبت اختراع است. همگرایی فناورانه و موضوعاتی نظیر اینترنت اشیاء (IoT)، این پرسش را پدید می‌آورد که چگونه می‌توان پتنت‌های ضروری استاندارد (SEPs) حاکم بر ارتباطات بی‌سیم و سنسورهای هوشمند انرژی را مدیریت نمود. اگرچه مجوزهای مرتبط با این پتنت‌ها، باید «FRAND» (عادلانه، منطقی و معقول و غیر تبعیض‌آمیز) باشند، اما با وجود تلاش‌های برخی از مؤسسات استاندارد برای انتشار بهترین شیوه‌های پیشنهادی برای صدور مجوز این پتنت‌ها، هنوز هم هیچ تراز جهانی در این حوزه وجود ندارد.

حفاظت و تجاری‌سازی داده‌ها هم، یکی دیگر از موضوعات مطرح در بخش انرژی است. آیا مجموعه داده‌های بزرگ (Big Data)، باید به صورت آزادانه در اختیار همگان قرار گیرند؟ تولید این اطلاعات از طریق توسعه فناوری یادگیری ماشین، بسیار پرهزینه است و بدیهی است که حفاظت از آن‌ها برای مقاصد تجاری، یک اولویت مهم برای فعالان این عرصه باشد. چه سیستم‌های مالکیت فکری می‌توانند این مهم را برآورده سازند؟

در نهایت، باید به موضوع علائم تجاری اشاره نمود. اعتبار شرکت‌های فعال در حوزه انرژی که به دنبال ترسیم مسیری موفقیت‌آمیز برای انتقال انرژی هستند، در گرو اعتبار اجتماعی آن‌ها یا به عبارتی اعتبار سبز است. بدیهی است که باید نام‌ها، علائم، آرم‌ها، بسته‌بندی‌ها و این قبیل دارایی‌های فکری، مورد استفاده قرار گرفته و در کنار آن، تلاشی هماهنگ برای مبارزه با جعل و سرقت دارایی‌های فکری در بخش انرژی انجام گیرد. در این میان، نقش رسانه‌های اجتماعی برای هماهنگ‌سازی این تلاش‌ها، بسیار کلیدی خواهد بود.

پربازدید‌ترین‌ها

دعوت به همکاری در تیم جستجوی نوآوری کانون با تخصص مهندسی مکانیک
۹ تیر ۱۴۰۰

دعوت به همکاری در تیم جستجوی نوآوری کانون با تخصص مهندسی مکانیک

کانون پتنت ایران جهت توسعه تیم جستجوی نوآوری خود، از فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد یا دکتری در رشته مهندسی مکانیک از دانشگاه‌های برتر کشور، دعوت به همکاری به عمل می‌آورد.

بررسی آناتومی پتنت در سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری
۱۲ تیر ۱۴۰۰

بررسی آناتومی پتنت در سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری

با توجه به اهمیت اسناد ثبت اختراع و اطلاعات ارزشمند موجود در آن‌ها، عنوان جدیدی در وبینارهای آکادمی کانون پتنت ایران قرار گرفته که به شناخت اجزا و بخش‌های مختلف یک پتنت اختصاص دارد. این دوره آموزشی که تحت عنوان «آناتومی پتنت» در تقویم تابستانه آکادمی گنجانیده شده، در تاریخ پنجم مرداد ماه و در قالب برنامه سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری برگزار می‌گردد.

تجاری‌سازی اختراع یک کودک ۹ ساله
۱۶ تیر ۱۴۰۰

تجاری‌سازی اختراع یک کودک ۹ ساله

ایده یک کودک ۹ ساله که حاضر نبود حتی برای دقایقی از عروسکش جدا شود، منجر به شکل‌گیری یک کسب‌وکار خانوادگی شد. «آدل فولتون»، با مطرح نمودن ایده قرار گرفتن یک جیب شفاف بر روی کوله‌پشتی به منظور قرار گرفتن عروسک در آن، نه تنها مشکل کودکانه خود را حل نمود، بلکه با اخذ گواهی ثبت اختراع و ثبت ایده در یک پلتفرم سرمایه‌گذاری جمعی، تولید و فروش محصول را هم آغاز نموده است.

پیشگامی چینی‌ها در ثبت اختراعات حوزه انرژی خورشیدی
۱۳ تیر ۱۴۰۰

پیشگامی چینی‌ها در ثبت اختراعات حوزه انرژی خورشیدی

با وجود رقابت کشورهای پیشرفته در زمینه استفاده از انرژی خورشیدی، به نظر می‌رسد که کشورهای آسیایی، گوی سبقت را از دیگر رقبا ربوده‌اند. در میان ده متقاضی برتر ثبت اختراع در این حوزه، نه مورد آسیایی بوده و فقط یک شرکت کانادایی در این بین حضور دارد. در این بین، چین با بیش از ۲۳۳ هزار پتنت فامیلی، فاصله‌ای زیاد با رقبا ایجاد نموده و عملاً خود را به‌عنوان رهبر اصلی این حوزه شناسانده است.

جمع‌آوری استخری از پتنت‌های مرتبط با فناوری صدای سه بعدی
۱۴ تیر ۱۴۰۰

جمع‌آوری استخری از پتنت‌های مرتبط با فناوری صدای سه بعدی

سونی با همکاری چند شرکت فعال در حوزه فناوری‌های صوتی، استخری از پتنت‌های متنوع‌ جمع‌آوری نموده که برای پیاده‌سازی استاندارد جدید صدای سه بعدی، الزامی و البته کافی می‌باشند. متقاضیان فعالیت در این حوزه، با اخذ مجوز بهره‌برداری از این مجموعه، بدون نگرانی از هر گونه دادرسی و نقض پتنت، می‌توانند به فعالیت‌های خود ادامه داده و نسل بعدی فناوری‌های صوتی را ارتقاء دهند.

واگذاری ۱۰ هزار پتنت «LG» به یک شرکت نوپای چینی
۶ تیر ۱۴۰۰

واگذاری ۱۰ هزار پتنت «LG» به یک شرکت نوپای چینی

شرکت کره‌ای «LG InnoTek» که در سال ۲۰۲۰ میلادی رسماً از بازار «LED» خارج شده بود، طی توافقنامه‌ای حدود ۱۰ هزار پتنت خود را به یک شرکت نوپای چینی واگذار نمود. واگذاری این تعداد پتنت به «سوژو لکین» که در ماه مارس سال جاری میلادی تأسیس شده، سؤالات زیادی را در خصوص این توافقنامه و استراتژی‌های این شرکت چینی ایجاد نموده است. برخی معتقدند که این شرکت، نه با تأکید بر بهره‌برداری از پتنت‌ها، بلکه در راستای استراتژی تملک فناوری در بازار آمریکا و سایر کشورها، اقدام به این خرید گسترده نموده است.