توافقنامه اتحادیه اروپا و انگلیس در خصوص مالکیت فکری
۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۹ توافقنامه اتحادیه اروپا و انگلیس در خصوص مالکیت فکری

در پی همه‌پرسی جدایی انگلیس از اتحادیه اروپا و نتیجه دور از انتظار آن، نگرانی‌ها بابت ادامه همکاری‌ها به‌ویژه در حوزه فناوری و مالکیت فکری، با افزایش قابل توجهی همراه گردید. با این وجود، پیش‌نویس توافقنامه جدید کمیسیون اروپا و دولت انگلیس، پیرامون همکاری‌های تجاری و جنبه‌های مالکیت فکری این همکاری‌ها، می‌تواند به بخشی از این نگرانی‌های فزاینده پایان دهد.

شرکت‌های فعال در سطح اتحادیه اروپا، عمدتاً به منظور محافظت از دستاوردها و دارایی‌های فکری خود، اقدام به ثبت پتنت در دفتر ثبت اختراعات اروپا (EPO) می‌نمایند. یکی از سؤالات کلیدی پس از خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، نحوه تعامل با این نهاد و تأثیرات ناشی از برگزیت است. از مهم‌ترین ابهامات موجود، آینده دادگاه واحد ثبت اختراع (Unified Patent Court-UPC) است که البته با تصویب دولت انگلیس، گام بلندی در حل این معظل برداشته شد. جالب اینجا است که تغییر و تحولات ناشی از خروج انگلیس از اتحادیه اروپا، موجب شده تا ایرلند نیز، خود را به‌عنوان مرکزی برای شکایات و دعوی‌های حقوقی پتنت، به‌ویژه در حوزه علوم و فناوری‌های زیستی مطرح نماید.

به نظر می‌رسد که با گذر زمان و طفره رفتن‌های متوالی برای خروج از اتحادیه اروپا پس از پایان رأی‌گیری و تمدیدهای متوالی تأخیر در خروج، ابهامات موجود به‌ویژه در حوزه مالکیت فکری و سایر ابعاد همکاری‌های تجاری اتحادیه اروپا و انگلیس، با کاهش قابل توجهی همراه شده است. کمیسیون اروپا، اخیراً اقدام به انتشار پیش‌نویس توافقنامه جدیدی با دولت انگلیس نموده که در آن، جزئیات همکاری‌های تجاری طرفین ذکر شده است. این پیش‌نویس، موضوعات گسترده‌ای از جمله حقوق مالکیت فکری را پوشش می‌دهد. از این منظر، سه راهکار اساسی پیش‌بینی شده در زمینه حقوق «IP»، به شرح زیر می‌باشند:

۱) گواهینامه‌های حفاظت تکمیلی (Supplementary Protection Certificates-SPCs): گواهینامه‌های حفاظت تکمیلی، حقوقی از مالکیت فکری هستند که امکان بسط و گسترش بازه حمایت از یک پتنت را فراهم می‌نماید. البته این حق، منحصر به برخی محصولات دارویی و گیاهی خاص است. بر اساس توافقنامه مذکور، سیستم پتنت انگلیس ملزم شده که همچنان به حمایت‌های تکمیلی برای محصولات دارویی و گیاهان ادامه دهد. این حفاظت‌ها، مشابه با تعاریف فعلی، نباید از پنج سال تجاوز نموده و واجد شرایط بودن نوآوری‌های دارویی و گیاهی، می‌بایست به‌صورت دقیق تعریف شوند. نکته جالب‌توجه، در نظر گرفتن انعطاف‌پذیری بسیار بالا در این خصوص و قائل شدن اختیار کافی برای متولیان انگلیسی است که می‌تواند اصلاحات لازم در این کشور را تسریع نماید.

۲) انحصار داده‌های اطلاعاتی (Data exclusivity): بنا بر پیش‌نویس جدید، دارندگان اختراعات دارویی، گیاهی و محصولات زیستی که مجوز بازاریابی نوآوری‌های خود را به دست آورده‌اند، برای یک دوره محدود، می‌توانند حق انحصار داده‌های مرتبط را در دست داشته باشند. در طی این مدت، محصولات عمومی نمی‌توانند بر اساس آزمایشات پیش بالینی، بالینی و گزارشات مطالعاتی ارائه شده توسط دارنده ثبت اختراع، اجازه بازاریابی دریافت نمایند، مگر اینکه رضایت مالک اختراع را اخذ کنند. البته باز هم انعطاف‌پذیری قابل‌توجهی در این خصوص اندیشیده شده و برای مثال، تصمیم‌گیری پیرامون مدت‌زمان این دوره انحصاری، در اختیار انگلیس خواهد بود.

۳) تجارت موازی پس از برگزیت (Parallel trade): "صاحبان حقوق مالکیت فکری، می‌توانند فروش محصولات خود را در بازارهای اروپایی محدود نموده و جلوی سوءاستفاده دیگران را بگیرند." این امر، تا پیش از جدایی انگلیس از اتحادیه اروپا صادق بود، اما خروج انگلیس می‌تواند محدوده این اعمال حق انحصاری را با تغییر روبرو نماید. در این خصوص باید در نظر داشت که سه گزینه فعلی، شامل نوعی نظام ملی، منطقه‌ای و یا بین‌المللی است:

  • در حالت نخست یعنی نظام ملی: صاحبان حقوق می‌توانند از ورود و فروش محصولات که پیش از این در خارج از انگلیس فروخته شده‌اند، جلوگیری نمایند و عملاً واردات کالا از اتحادیه اروپا به انگلیس، نیازمند نوعی موافقت اصولی با صاحب حق می‌باشد.
  • دومین گزینه یعنی نظام منطقه‌ای: یک سیستم منطقه‌ای است که برای دوران انتقالی (تا ۳۱ دسامبر ۲۰۲۰) کاربرد داشته و مشابه آن چیزی است که در حال حاضر در اتحادیه اروپا حاکم است. بر این اساس، صاحبان حقوق پس از آن‌که محصول برای اولین بار در بازار توسط آن‌ها یا با رضایتشان در اروپا عرضه شده، نمی‌توانند با فروش مجدد کالاها در انگلیس مخالفتی نماید.
  • گزینه آخر یعنی نظام بین‌المللی: صاحب حق، در کل جهان، اجازه توقف واردات یا فروش مجدد محصولاتی که قبلاً با کسب اجازه عرضه شده‌اند را نخواهند داشت.

پیش‌نویس توافق صورت گرفته، این موضوع را به این شکل در نظر گرفته است: انگلیس از انتخاب گزینه بین‌المللی بایستی پرهیز نموده اما اجازه خواهد داشت که شرایط را منطبق بر یکی از گزینه‌های ملی یا منطقه‌ای تدارک ببیند.

با توجه به مطالعه امکان‌سنجی که پیش از این در انگلیس انجام شده و در سال ۲۰۱۹ منتشر شده است، انتخاب گزینه ملی، می‌تواند منجر به ایجاد حساسیت‌ها و مشکلاتی در خصوص دسترسی مصرف‌کنندگان به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند داروها گردد. لذا به نظر می‌رسد که ادامه گزینه منطقه‌ای، بهترین گزینه خواهد بود.

پربازدید‌ترین‌ها

تقویم پاییز آکادمی کانون پتنت ایران
۱ مهر ۱۴۰۰

تقویم پاییز آکادمی کانون پتنت ایران

آکادمی کانون پتنت ایران، در پاییز سال جاری، هشت مورد از پرمخاطب‌ترین رویدادهای خود را در قالب سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری برگزار می‌نماید.

دعوت به همکاری در حوزه‌های مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی برق و کامپیوتر
۱۴ مهر ۱۴۰۰

دعوت به همکاری در حوزه‌های مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی برق و کامپیوتر

کانون پتنت ایران جهت توسعه تیم جستجوی نوآوری خود، از فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد یا دکتری در رشته‌های مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی برق و کامپیوتر از دانشگاه‌های برتر کشور دعوت به همکاری به‌ عمل می‌آورد.

رکورد جدید ایران در شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۱
۳۰ شهریور ۱۴۰۰

رکورد جدید ایران در شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۱

سوئیس برای چندمین سال متوالی، در صدر فهرست نوآورترین کشورهای جهان قرار گرفت. پس از سوئیس هم، کشورهای سوئد و آمریکا، رده‌های دوم و سوم بهترین عملکرد نوآوری را از آن خود نموده‌اند. بر اساس گزارش شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۱ که توسط سازمان جهانی مالکیت فکری منتشر شده، ایران هم با عملکردی بهتر نسبت به سال گذشته میلادی، صعود هفت پله‌ای را تجربه نموده و در جایگاه ۶۰ام کشورهای نوآور جهان قرار گرفته است.

ربات‌های خدماتی در یک قدمی ورود به منازل
۲۹ شهریور ۱۴۰۰

ربات‌های خدماتی در یک قدمی ورود به منازل

ثبت اختراعات جدید «دایسون»، حکایت از تمرکز جدی این شرکت بر روی مدل‌های جدیدی از ربات‌های خدماتی دارد. ربات‌های دایسون، قادر به پایین و بالا رفتن از پله‌ها بوده و می‌توانند آن‌ها را تمیز نمایند. در کنار طراحی نوآورانه و منحصربه‌فرد در نظر گرفته شده برای این ربات‌ها، قابلیت تعامل آن‌ها با سایر لوازم خانه، جابجایی لوازم، باز و بسته کردن کشوها و حتی قابلیت در دست گرفتن لیوان و خودکار، حکایت از ربات‌های همه فن حریفی دارد که تا پیش از این، فقط در فیلم‌های تخیلی هالیوودی دیده می‌شد.

شناسایی خودروهای فورد به کمک هولوگرام‌های نورانی
۷ مهر ۱۴۰۰

شناسایی خودروهای فورد به کمک هولوگرام‌های نورانی

شرکت خودروسازی فورد، در یک همکاری فناورانه با شرکت لینکلن، فناوری جدیدی برای ایجاد نوعی هولوگرام سفارشی بر روی کاپوت خودرو توسعه داده‌اند. این هولوگرام که از ذرات بسیار ریز آب معلق در هوا تشکیل شده که توسط یک نورافکن روشن می‌شود، امکان تشخیص وسیله نقلیه را در شرایط خاص، از جمله انبوه خودروهای پارک شده در یک پارکینگ، آب و هوای ابری و یا تاریکی شب فراهم می‌نماید.

ادامه روند صعودی معاملات پتنت در آمریکا
۲۷ شهریور ۱۴۰۰

ادامه روند صعودی معاملات پتنت در آمریکا

بررسی مبادلات پتنت در آمریکا، حکایت از روند صعودی استقبال شرکت‌های مختلف برای دسترسی قانونی به حقوق مالکیت فکری دیگران دارد. در سه ماهه دوم سال جاری میلادی، ۳۸۳ مبادله جدید انجام گرفته که نسبت به ۳۴۹ مورد ثبت شده در بازه مشابه سال گذشته، افزایشی ۱۱.۵ درصدی را نشان می‌دهد. جالب‌تر این‌که بیش از ۷۰ درصد از این معاملات، با مشارکت شرکت‌های تولیدی و عملیاتی و در راستای توسعه و عرضه محصولات جدید صورت گرفته است.