جایگاه ایران در شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۰
۲۳ شهریور ۱۳۹۹

جایگاه ایران در شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۰

واقعیت این روزها این است که ما در قرن نوآوری و فناوری زندگی می‌کنیم. هر روز، دستاوردهای جدیدی رونمایی شده و آرزوهایی تجلی می‌یابند که بشر، سال‌ها در فیلم‌های تخیلی به دنبال آن‌ها بود. در چنین شرایطی، آنچه تمایز بین شرکت‌ها (در سطح بنگاه) و کشورها (در سطح ملی) را رقم می‌زند، قابلیت ایده‌پردازی خلاقانه و توسعه نوآوری‌های متمایز است. بدیهی است که این توانمندی، در شبکه وسیعی از عوامل مختلف، از جمله سیستم‌های مالکیت فکری، نظام تأمین مالی کارآمد و منابع انسانی ماهر عمل نموده و می‌تواند افزایش نرخ نوآوری‌های ملی و بنگاهی را به دنبال داشته باشد.

نکته مهم اینجا است که نوآوری به کشورهای پیشرفته یا شرکت‌های فناور بزرگ و مشهور خلاصه نمی‌شود. کشورهای مختلف، اعم از درحال‌توسعه یا کمتر توسعه یافته و با سطوح درآمدی متفاوت، در تلاش برای توسعه نوآوری در جوامع خود هستند. ایران نیز، به‌عنوان یکی از کشورهای درحال‌توسعه که سخت در پی رشد اقتصادی و صنعتی شدن است، اهمیت نوآوری را به خوبی درک نموده و طی سال‌های اخیر، حرکتی رو به جلو داشته است. این کشور که در گزارش‌های سالیانه شاخص جهانی نوآوری (GII)، روندی نسبتاً صعودی را از خود نشان داده بود، در آخرین گزارش سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)، با افتی نسبی روبرو شده است.

ایران از سال ۲۰۱۱ میلادی، به جمع کشورهای مورد ارزیابی سازمان جهانی مالکیت فکری پیوست و طی سال‌های اخیر، توانست گام‌به‌گام موقعیت خود را بهبود داده و در گزارش «GII 2019»، در رده ۶۱ کشورهای نوآور قرار گرفت. این در حالی است که در گزارش «GII 2020»، با نزولی شش پله‌ای، در رده ۶۷ قرار گرفته است. جدول زیر، جایگاه ایران در رده‌بندی شاخص جهانی نوآوری در سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ را نشان می‌دهد.

 

جدول ۱- جایگاه ایران در رده‌بندی شاخص جهانی نوآوری در سال‌های اخیر

جایگاه ایران در رده‌بندی شاخص جهانی نوآوری در سال‌های اخیر

 

شاخص جهانی نوآوری، متشکل از ۸۰ شاخص مختلف است که در دو گروه کلی زیر قرار می‌گیرند:

  • شاخص‌های ورودی نوآوری (Innovation Input Sub-Index): شامل مؤسسات و نهادها، سرمایه انسانی و پژوهش، زیرساخت، پیچیدگی بازار و پیچیدگی کسب‌وکار
  • شاخص‌های خروجی نوآوری (Innovation Output Sub-Index): شامل دانش و فناوری و خروجی‌های خلاقانه

مطابق جدول ۱، ایران هم از منظر شاخص‌های ورودی نوآوری و هم شاخص‌های خروجی نوآوری، نسبت به سال قبل با افت نسبی مواجه بوده است. با این وجود در شاخص‌های ورودی نوآوری، هنوز هم در مقایسه با سال ۲۰۱۸، وضعیت بهتری دارد. این در حالی است که در شاخص‌های خروجی نوآوری، ایران یک روند کاملاً نزولی را پیموده و در گزارش جدید، با سه پله سقوط، در رده پنجاهم قرار گرفته است. تفاوت قابل‌ملاحظه بین جایگاه شاخص‌های ورودی و خروجی نوآوری، بیانگر کارایی نسبی سرمایه‌گذاری‌های نوآورانه و خروجی مطلوب این سرمایه‌گذاری‌ها در ایران است. بررسی دقیق‌تر زیرشاخص‌های هفت‌گانه هم، نشان می‌دهد که بهترین عملکرد در زمینه سرمایه انسانی و پژوهش بوده و ضعیف‌ترین عملکرد، به مؤسسات و نهادها اختصاص دارد.

 

رده‌بندی ایران در زیرشاخص‌های هفت‌گانه

شکل ۱- رده‌بندی ایران در زیرشاخص‌های هفت‌گانه

 

لازم به تأکید است که ایران در میان کشورهای با درآمد متوسط رو به بالا (مجموعاً ۳۷ کشور)، رده نوزدهم را به خود اختصاص داده است. جالب‌تر آن‌که در میان ۱۰ اقتصاد آسیای مرکزی و جنوبی هم، پس از هند، رده دوم را از آن خود نموده است. روند نزولی ایران در گزارش اخیر، موجب شده تا کشورهایی مانند عربستان و آفریقای جنوبی که در سال گذشته پایین‌تر از ایران قرار داشتند، این کشور را پشت سر گذاشته و در رده‌های بالاتری قرار گیرند.

پربازدید‌ترین‌ها

فرار اپل از یک دعوی جالب و پرداخت غرامتی ۳۰۸ میلیون دلاری
۸ شهریور ۱۴۰۰

فرار اپل از یک دعوی جالب و پرداخت غرامتی ۳۰۸ میلیون دلاری

در حالی که اپل پیش‌تر ملزم به پرداخت غرامتی ۳۰۸.۵ میلیون دلاری برای نقض یک پتنت به شرکت «PMC» شده بود، اما حکم جدید دادگاه همه چیز را تغییر داد. بر اساس حکم جدید، نه تنها اپل تبرئه شده، بلکه هزینه‌های ناشی از دعوی هم بر دوش شرکت شاکی افتاده است. داستان این دعوی حقوقی و روش بکارگرفته شده توسط «PMC» بسیار خواندنی و جالب است. این شرکت، فناوران را برای فناوری‌هایی تحت فشار می‌گذارد که در دهه‌های ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ ثبت شده‌اند و باید بیش از بیست سال پیش، اعتبار آن‌ها به پایان می‌رسید.

سینما مالکیت فکری
۶ شهریور ۱۴۰۰

سینما مالکیت فکری

آکادمی کانون پتنت ایران، در مورخ ۲۱ شهریورماه و به مناسبت روز جهانی سینما، در صدد نقد و تحلیل یک فیلم از منظر مالکیت فکری و به طور ویژه ثبت اختراع بوده که جایگاه محافظت از این دارایی‌های فکری ارزشمند را در موفقیت کسب‌وکار به تصویر می‌کشد.

استقلال پیل‌های سوختی مورد استفاده در زیردریایی‌ها
۹ شهریور ۱۴۰۰

استقلال پیل‌های سوختی مورد استفاده در زیردریایی‌ها

یکی از مهندسین نیروی دریایی ارتش آمریکا، موفق به توسعه فناوری منحصربه‌فردی برای استفاده از پیل‌های سوختی در زیر آب شده است. بنا بر اعلام مرکز مهندسی تأسیسات دریایی ارتش، برای فناوری «بنجامین ویلکاکس»، دو گواهی ثبت اختراع از دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا دریافت شده است. این فناوری، دو مزیت بزرگ را به همراه دارد: ۱) فناوری توسعه یافته امکان تولید و مدیریت همزمان گازهای هیدروژن و اکسیژن در فشارهای بالا را دارا می‌باشد و ۲) این فناوری، یک گام مهم برای پاسخ به نیاز حیاتی پلتفرم‌های پیل سوختی زیر آبی نیروی دریایی به یک سیستم سوخت‌رسانی کامل است.

یک گام مهم در دسترسی معلولین به بازی‌های ویدئویی
۱۶ شهریور ۱۴۰۰

یک گام مهم در دسترسی معلولین به بازی‌های ویدئویی

شرکت «الکترونیک آرتز» که همگان آن را با بازی مشهور «فیفا» می‌شناسند، خبر از دسترسی آزادانه رقبا به برخی فناوری‌های پتنت شده خود داده است. هدف اصلی این به اشتراک‌گذاری، تشویق توسعه‌دهندگان بازی‌ها برای طراحی و توسعه بازی‌هایی است که متناسب با شرایط خاص معلولان و افراد ناتوان باشد. فناوری‌های یاد شده، شامل پنج پتنت بوده که دسترسی کاربرانی با مشکلات گفتاری، شنیداری و بینایی به بازی‌های ویدیویی را ممکن می‌سازد.

رشد ۲۳ درصدی گواهی‌های ثبت اختراع بانک آمریکا
۱۴ شهریور ۱۴۰۰

رشد ۲۳ درصدی گواهی‌های ثبت اختراع بانک آمریکا

بانک آمریکایی «BoA»، موفق به ثبت رکورد جدیدی در زمینه گواهی‌های ثبت اختراع شده است. این بانک پیشرو و نوآور، در شش ماهه نخست سال جاری میلادی، ۲۲۷ پتنت گرنت شده به خود اختصاص داده که در مقایسه با ۱۸۴ گواهی ثبت اختراع بازه زمانی مشابه در سال گذشته، رشد ۲۳ درصدی را نشان می‌دهد. هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، با سهم تقریباً ۴۰ درصدی از کل گواهی‌های اخذ شده، بیشترین سهم را در سبد فناوری‌های این بانک به خود اختصاص داده است.

پمپ تخلیه جراحی؛ ابتکاری نوآورانه برای جلوگیری از عفونت
۱۵ شهریور ۱۴۰۰

پمپ تخلیه جراحی؛ ابتکاری نوآورانه برای جلوگیری از عفونت

شرکت استارت‌آپی «سوماواک»، موفق به اخذ گواهی ثبت اختراعی برای پمپ تخلیه جراحی خود شده است. این پمپ هوشمند و پلتفرم مرتبط با آن، تنها نمونه دارای تأییدیه سازمان غذا و داروی آمریکا برای جلوگیری از سروما (تجمع مایعات شفاف بدن در محل جراحی) بوده و جلوی عوارض شایعی همچون عفونت، تأخیر در ترمیم زخم و حتی جراحی مجدد را تا حد زیادی می‌گیرد.