جایگاه ایران در شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۰
۲۳ شهریور ۱۳۹۹

جایگاه ایران در شاخص جهانی نوآوری ۲۰۲۰

واقعیت این روزها این است که ما در قرن نوآوری و فناوری زندگی می‌کنیم. هر روز، دستاوردهای جدیدی رونمایی شده و آرزوهایی تجلی می‌یابند که بشر، سال‌ها در فیلم‌های تخیلی به دنبال آن‌ها بود. در چنین شرایطی، آنچه تمایز بین شرکت‌ها (در سطح بنگاه) و کشورها (در سطح ملی) را رقم می‌زند، قابلیت ایده‌پردازی خلاقانه و توسعه نوآوری‌های متمایز است. بدیهی است که این توانمندی، در شبکه وسیعی از عوامل مختلف، از جمله سیستم‌های مالکیت فکری، نظام تأمین مالی کارآمد و منابع انسانی ماهر عمل نموده و می‌تواند افزایش نرخ نوآوری‌های ملی و بنگاهی را به دنبال داشته باشد.

نکته مهم اینجا است که نوآوری به کشورهای پیشرفته یا شرکت‌های فناور بزرگ و مشهور خلاصه نمی‌شود. کشورهای مختلف، اعم از درحال‌توسعه یا کمتر توسعه یافته و با سطوح درآمدی متفاوت، در تلاش برای توسعه نوآوری در جوامع خود هستند. ایران نیز، به‌عنوان یکی از کشورهای درحال‌توسعه که سخت در پی رشد اقتصادی و صنعتی شدن است، اهمیت نوآوری را به خوبی درک نموده و طی سال‌های اخیر، حرکتی رو به جلو داشته است. این کشور که در گزارش‌های سالیانه شاخص جهانی نوآوری (GII)، روندی نسبتاً صعودی را از خود نشان داده بود، در آخرین گزارش سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO)، با افتی نسبی روبرو شده است.

ایران از سال ۲۰۱۱ میلادی، به جمع کشورهای مورد ارزیابی سازمان جهانی مالکیت فکری پیوست و طی سال‌های اخیر، توانست گام‌به‌گام موقعیت خود را بهبود داده و در گزارش «GII 2019»، در رده ۶۱ کشورهای نوآور قرار گرفت. این در حالی است که در گزارش «GII 2020»، با نزولی شش پله‌ای، در رده ۶۷ قرار گرفته است. جدول زیر، جایگاه ایران در رده‌بندی شاخص جهانی نوآوری در سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۰ را نشان می‌دهد.

 

جدول ۱- جایگاه ایران در رده‌بندی شاخص جهانی نوآوری در سال‌های اخیر

جایگاه ایران در رده‌بندی شاخص جهانی نوآوری در سال‌های اخیر

 

شاخص جهانی نوآوری، متشکل از ۸۰ شاخص مختلف است که در دو گروه کلی زیر قرار می‌گیرند:

  • شاخص‌های ورودی نوآوری (Innovation Input Sub-Index): شامل مؤسسات و نهادها، سرمایه انسانی و پژوهش، زیرساخت، پیچیدگی بازار و پیچیدگی کسب‌وکار
  • شاخص‌های خروجی نوآوری (Innovation Output Sub-Index): شامل دانش و فناوری و خروجی‌های خلاقانه

مطابق جدول ۱، ایران هم از منظر شاخص‌های ورودی نوآوری و هم شاخص‌های خروجی نوآوری، نسبت به سال قبل با افت نسبی مواجه بوده است. با این وجود در شاخص‌های ورودی نوآوری، هنوز هم در مقایسه با سال ۲۰۱۸، وضعیت بهتری دارد. این در حالی است که در شاخص‌های خروجی نوآوری، ایران یک روند کاملاً نزولی را پیموده و در گزارش جدید، با سه پله سقوط، در رده پنجاهم قرار گرفته است. تفاوت قابل‌ملاحظه بین جایگاه شاخص‌های ورودی و خروجی نوآوری، بیانگر کارایی نسبی سرمایه‌گذاری‌های نوآورانه و خروجی مطلوب این سرمایه‌گذاری‌ها در ایران است. بررسی دقیق‌تر زیرشاخص‌های هفت‌گانه هم، نشان می‌دهد که بهترین عملکرد در زمینه سرمایه انسانی و پژوهش بوده و ضعیف‌ترین عملکرد، به مؤسسات و نهادها اختصاص دارد.

 

رده‌بندی ایران در زیرشاخص‌های هفت‌گانه

شکل ۱- رده‌بندی ایران در زیرشاخص‌های هفت‌گانه

 

لازم به تأکید است که ایران در میان کشورهای با درآمد متوسط رو به بالا (مجموعاً ۳۷ کشور)، رده نوزدهم را به خود اختصاص داده است. جالب‌تر آن‌که در میان ۱۰ اقتصاد آسیای مرکزی و جنوبی هم، پس از هند، رده دوم را از آن خود نموده است. روند نزولی ایران در گزارش اخیر، موجب شده تا کشورهایی مانند عربستان و آفریقای جنوبی که در سال گذشته پایین‌تر از ایران قرار داشتند، این کشور را پشت سر گذاشته و در رده‌های بالاتری قرار گیرند.

کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

مخالفت اروپا با لغو موقت حقوق پتنت‌های واکسن کووید-۱۹
۳ خرداد ۱۴۰۰

مخالفت اروپا با لغو موقت حقوق پتنت‌های واکسن کووید-۱۹

در واکنش به تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر حمایت از لغو پتنت‌های مرتبط با واکسن کووید-۱۹، کمیسیون اروپا این اقدام را یک «ترفند رسانه‌ای» نامیده و با تأکید بر نقش کلیدی پتنت در افزایش نوآوری و سرمایه‌گذاری‌های تحقیق و توسعه‌ای، استفاده از مجوزهای اجباری را به‌عنوان راهکاری جایگزین پیشنهاد داده است.

شناسایی بیماری‌های پوستی به کمک تلفن همراه
۲۹ اردیبهشت ۱۴۰۰

شناسایی بیماری‌های پوستی به کمک تلفن همراه

یک شرکت کانادایی فعال در حوزه سلامت دیجیتال، اپلیکیشنی توسعه داده که انقلابی در مواجهه با بیماری‌های پوستی پدید می‌آورد. «Skinopathy»، اپلیکیشن خود را که مبتنی بر فناوری هوش مصنوعی است، به زودی به بازار عرضه نموده و بدین وسیله، مدیریت بیماری‌های پوستی را به‌ویژه برای افراد مستقر در مناطق دورافتاده و محروم از خدمات پزشکی ممکن می‌سازد.

دیالیز سیار با استفاده از کلیه مصنوعی یک کیلوگرمی
۴ خرداد ۱۴۰۰

دیالیز سیار با استفاده از کلیه مصنوعی یک کیلوگرمی

یک متخصص بیماری‌های کلیوی، موفق به طراحی و ساخت نوعی تجهیز پوشیدنی شده که می‌تواند به‌عنوان یک کلیه مصنوعی، فرآیند تکراری و ناخوشایند دیالیز در مراکز درمانی را به کلی حذف نماید. «ویکتور گورا»، استادیار دانشگاه «UCLA»، پس از دریافت گواهی ثبت اختراع از دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، در تلاش است تا اواخر سال جاری میلادی، آزمایشات نهایی مرتبط با دستگاه جدید خود را آغاز نماید.

روند صعودی ثبت اختراع در حوزه مواد غذایی پروبیوتیک
۱۲ خرداد ۱۴۰۰

روند صعودی ثبت اختراع در حوزه مواد غذایی پروبیوتیک

تجزیه و تحلیل داده‌های ثبت اختراع، حاکی از آن است که طی یک دهه گذشته، تحقیقات در حوزه مواد غذایی و میکروب‌شناسی، از حوزه‌های مورد توجه شرکت‌های فناور و سیاست‌گذاران بسیاری از کشورها بوده است. شواهد حاکی از آن است که در یک دهه اخیر، روند کلی پتنت‌های این حوزه رو به افزایش بوده و بخش عمده این افزایش، به لطف مخترعین و فناوران چینی بوده است.

صدور مجوز باز، ابتکار جدید سیستم مالکیت فکری چین
۸ خرداد ۱۴۰۰

صدور مجوز باز، ابتکار جدید سیستم مالکیت فکری چین

بنا بر قانون جدید ثبت اختراع چین، صاحبان پتنت می‌توانند برای تسریع در فرآیند صدور مجوز بهره‌برداری از پتنت، از طرح ابتکاری «صدور مجوز باز» استفاده نمایند. بر اساس این طرح، دارندگان پتنت در یک بیانیه کتبی اعلام می‌کنند که علاقه‌مندان به بهره‌برداری از فناوری پتنت شده، با مراجعه به دفتر مالکیت فکری چین و پرداخت هزینه‌های مشخص شده برای حق امتیاز، می‌توانند مجوز بهره‌برداری را دریافت نماید. این سیستم، با تسهیل گردش اطلاعات پتنت، به کاهش هزینه‌های معاملات، بهبود کارایی فرآیند صدور مجوز و نیز ارتقاء کیفیت بهره‌برداری از پتنت کمک می‌کند.

ولخرجی تسلا: خرید ۳ پتنت در ازای ۳ دلار!
۱ خرداد ۱۴۰۰

ولخرجی تسلا: خرید ۳ پتنت در ازای ۳ دلار!

تسلا در ادامه تلاش‌های خود برای توسعه باتری‌های خودروهای الکتریکی، تعدادی از پتنت‌های یک استارت‌آپ کوچک کانادایی را خریداری نموده است. نکته جالب در این مبادله دارایی‌های فکری، واگذاری پتنت‌های مذکور در ازای مبلغ ناچیز ۳ دلار است. البته شواهد حاکی از آن است که این معامله، بسیار گسترده‌تر بوده و احتمالاً «اسپرینگ‌پاور اینترنشنال» تحت تملک تسلا قرار گرفته است.