نرخ شگفت‌انگیز تجاری‌سازی اختراعات دانشگاهی در اروپا
۱۶ آذر ۱۳۹۹

نرخ شگفت‌انگیز تجاری‌سازی اختراعات دانشگاهی در اروپا

مطالعه جدید دفتر ثبت اختراع اروپا (EPO) نشان می‌دهد که دانشگاه‌ها و سازمان‌های تحقیقات عمومی، به‌منظور تجاری‌سازی اختراعات و نوآوری‌هایشان، توجه ویژه‌ای به استفاده از سیستم پتنت و صدور مجوز بهره‌برداری دارند. بر اساس اطلاعات ارائه شده، در حال حاضر بیش از یک‌سوم اختراعات توسعه‌یافته توسط این نهادها، به مرحله تجاری‌سازی رسیده و در این میان، صدور مجوز با سهمی ۷۰ درصدی، کانال اصلی تجاری‌سازی اختراعات تلقی می‌شود.

یکی از بازیگران اصلی اکوسیستم نوآوری، دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی هستند که به همراه نهادهای دولتی و صنعت، سه ضلع اصلی مارپیچ سه‌گانه نوآوری را شکل داده‌اند. با این حال، همه چیز را نمی‌توان در پتانسیل دانشی و تحقیقاتی دانشگاه‌ها به‌عنوان منبع اولیه نوآوری خلاصه نمود. عدم دسترسی این نهادها به سایر ملزومات تجاری‌سازی و بهره‌برداری از فناوری، اعم از قابلیت‌های مدیریتی، مالی، تولید و بازاریابی، موجب گردیده تا ورود مستقیم به بحث بهره‌برداری از اختراعات، با مشکلات جدی مواجه شود. کلید اصلی این چالش، در سیستم پتنت نهفته است؛ ابزار صدور مجوز بهره‌برداری از اختراعات، درآمدزایی و تولید ارزش‌افزوده را برای دانشگاه‌ها تضمین نموده و با تسهیل تجاری‌سازی اختراعات از سوی صنایع توانمند، دسترسی عمومی به این اختراعات را ممکن می‌سازد. این چیزی است که طی دهه‌های اخیر، در قالب پارادایم کارآفرینی دانشگاهی و دانشگاه‌های نوآور، به یکی از موتورهای اصلی محرک نوآوری تبدیل شده است. مطالعه جدید دفتر ثبت اختراع اروپا، دقیقاً به همین موضوع پرداخته و در تلاش است تا میزان اثرگذاری سیستم پتنت برای تجاری‌سازی دستاوردهای دانشگاهی را به‌ نمایش بگذارد.

این گزارش که تحت عنوان «ارزش‌گذاری نتایج علمی- رتبه‌بندی تجاری‌سازی پتنت: دانشگاه‌های اروپایی و سازمان‌های تحقیقاتی» منتشر شده، نشان می‌دهد که این مراکز، از پتنت‌های ثبت شده در «EPO»، به‌عنوان ابزار اصلی بهره‌برداری از اختراعاتشان استفاده می‌کنند. اطلاعات حاکی از آن است که در حال حاضر، بیش از یک‌سوم اختراعات ثبت‌‌شده در سیستم پتنت اروپا (۳۶ درصد)، مورد بهره‌برداری قرار گرفته و ۴۲ درصد آن‌ها نیز، در حال برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری‌های آتی قرار دارند. نکته جالب‌تر این‌که صدور مجوز با ۷۰ درصد، در صدر مسیرهای تجاری‌سازی اختراعات قرار داشته و به دنبال آن، همکاری‌های تحقیق و توسعه‌ای با ۱۴ درصد و فروش پتنت با ۹ درصد، در رده‌های بعدی جای گرفته‌اند.

آنتونیو کامپینوس (António Campinos)، رئیس دفتر ثبت اختراع اروپا، در خصوص نقش پتنت در تجاری‌سازی اختراعات دانشگاهی می‌گوید: «دانشگاه‌ها و سازمان‌های تحقیقات عمومی اروپا، قدرت زیادی در امر تحقیقات علمی داشته و در پشت بسیاری از اختراعات قرار دارند. این گزارش، به خوبی نشان داده که آن‌ها برای خارج ساختن فناوری از آزمایشگاه و ورود آن به بازار، از پتنت‌های اروپایی استفاده می‌کنند. البته هنوز هم موانع فراوانی در زمینه تجاری‌سازی و انتقال دانش و فناوری به صنعت وجود دارد».

نکته مهمی که باید به آن توجه داشت، لزوم همکاری تنگاتنگ شرکت‌ها، صنایع و نهادهای مختلف برای دستیابی به اختراعات دانشگاهی و تلاش برای تجاری‌سازی آن‌ها است. اگر دانشگاه‌ها بر روی موضوعاتی فعالیت کنند که نیاز روز صنعت یا بازار نبوده و در آینده نزدیک هم نتواند یک نیاز بالقوه را شناسایی و مرتفع کند، بالتبع با هیچ نتیجه مثبتی برای تجاری‌سازی روبرو نمی‌شوند. در طرف مقابل، اگر صنایع نیز رابطه مثبت و خوبی با دانشگاه‌ها برقرار نکنند، خروجی آن‌چنان که باید و شاید مثبت نخواهد بود. بنابر گزارش دفتر ثبت اختراع اروپا، در تجاری‌سازی اختراعات دانشگاهی ثبت شده در این دفتر، «SME»ها و شرکت‌های بزرگ، هر یک با سهمی ۴۰ درصدی، همکاری خوبی از خود نشان داده‌اند. نکته جالب‌تر این‌که بیشتر همکاری‌های موفق (۷۴ درصد)، با شرکایی از همان کشور مبدأ صورت گرفته است. با این وجود، مؤسسات مستقر در کشورهای جنوب و شرق اروپا، در مقایسه با سایر مناطق اروپایی، شرکای محلی کافی نداشته و به همین دلیل، بیشتر به دنبال یافتن شرکای تجاری در سایر کشورهای این منطقه بوده‌اند.

یکی دیگر از محورهای اصلی گزارش «EPO»، چالش‌های پیش روی دانشگاه‌ها و سازمان‌های تحقیقاتی عمومی در تجاری‌سازی اختراعات است. بنا بر بررسی‌های صورت گرفته، دلیل اصلی تجاری نشدن دو سوم اختراعات، عدم عبور از مرحله اثبات مفهومی است. مهم‌ترین موانع تجاری‌سازی اختراع دانشگاهی که در نظرسنجی‌ها از آن‌ها یاد شده است، عبارتند از: در دست توسعه بودن فناوری (۶۳ درصد)، عدم قابلیت شناسایی فرصت‌های تجاری (۵۵ درصد)، عدم موفقیت در یافتن شرکای علاقه‌مند (۳۸ درصد) و کمبود منابع (۲۵ درصد).

پربازدید‌ترین‌ها

انتشار تقویم تابستان ۱۴۰۰ آکادمی کانون پتنت ایران
۵ تیر ۱۴۰۰

انتشار تقویم تابستان ۱۴۰۰ آکادمی کانون پتنت ایران

تقویم تابستانه آکادمی کانون پتنت ایران، از ۱۰ رویداد آموزشی- ترویجی تشکیل شده که حوزه‌های مختلف مالکیت فکری و ثبت اختراع را در بر می‌گیرد. از نقاط قابل توجه تقویم تابستان، عناوین جدید «آناتومی پتنت» و «سینما مالکیت فکری» بوده که جذابیت ویژه‌ای ایجاد نموده‌اند.

دعوت به همکاری در تیم جستجوی نوآوری کانون با تخصص مهندسی مکانیک
۹ تیر ۱۴۰۰

دعوت به همکاری در تیم جستجوی نوآوری کانون با تخصص مهندسی مکانیک

کانون پتنت ایران جهت توسعه تیم جستجوی نوآوری خود، از فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد یا دکتری در رشته مهندسی مکانیک از دانشگاه‌های برتر کشور، دعوت به همکاری به عمل می‌آورد.

بررسی آناتومی پتنت در سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری
۱۲ تیر ۱۴۰۰

بررسی آناتومی پتنت در سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری

با توجه به اهمیت اسناد ثبت اختراع و اطلاعات ارزشمند موجود در آن‌ها، عنوان جدیدی در وبینارهای آکادمی کانون پتنت ایران قرار گرفته که به شناخت اجزا و بخش‌های مختلف یک پتنت اختصاص دارد. این دوره آموزشی که تحت عنوان «آناتومی پتنت» در تقویم تابستانه آکادمی گنجانیده شده، در تاریخ پنجم مرداد ماه و در قالب برنامه سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری برگزار می‌گردد.

تجاری‌سازی اختراع یک کودک ۹ ساله
۱۶ تیر ۱۴۰۰

تجاری‌سازی اختراع یک کودک ۹ ساله

ایده یک کودک ۹ ساله که حاضر نبود حتی برای دقایقی از عروسکش جدا شود، منجر به شکل‌گیری یک کسب‌وکار خانوادگی شد. «آدل فولتون»، با مطرح نمودن ایده قرار گرفتن یک جیب شفاف بر روی کوله‌پشتی به منظور قرار گرفتن عروسک در آن، نه تنها مشکل کودکانه خود را حل نمود، بلکه با اخذ گواهی ثبت اختراع و ثبت ایده در یک پلتفرم سرمایه‌گذاری جمعی، تولید و فروش محصول را هم آغاز نموده است.

پیشگامی چینی‌ها در ثبت اختراعات حوزه انرژی خورشیدی
۱۳ تیر ۱۴۰۰

پیشگامی چینی‌ها در ثبت اختراعات حوزه انرژی خورشیدی

با وجود رقابت کشورهای پیشرفته در زمینه استفاده از انرژی خورشیدی، به نظر می‌رسد که کشورهای آسیایی، گوی سبقت را از دیگر رقبا ربوده‌اند. در میان ده متقاضی برتر ثبت اختراع در این حوزه، نه مورد آسیایی بوده و فقط یک شرکت کانادایی در این بین حضور دارد. در این بین، چین با بیش از ۲۳۳ هزار پتنت فامیلی، فاصله‌ای زیاد با رقبا ایجاد نموده و عملاً خود را به‌عنوان رهبر اصلی این حوزه شناسانده است.

جمع‌آوری استخری از پتنت‌های مرتبط با فناوری صدای سه بعدی
۱۴ تیر ۱۴۰۰

جمع‌آوری استخری از پتنت‌های مرتبط با فناوری صدای سه بعدی

سونی با همکاری چند شرکت فعال در حوزه فناوری‌های صوتی، استخری از پتنت‌های متنوع‌ جمع‌آوری نموده که برای پیاده‌سازی استاندارد جدید صدای سه بعدی، الزامی و البته کافی می‌باشند. متقاضیان فعالیت در این حوزه، با اخذ مجوز بهره‌برداری از این مجموعه، بدون نگرانی از هر گونه دادرسی و نقض پتنت، می‌توانند به فعالیت‌های خود ادامه داده و نسل بعدی فناوری‌های صوتی را ارتقاء دهند.