نرخ شگفت‌انگیز تجاری‌سازی اختراعات دانشگاهی در اروپا
۱۶ آذر ۱۳۹۹ نرخ شگفت‌انگیز تجاری‌سازی اختراعات دانشگاهی در اروپا

مطالعه جدید دفتر ثبت اختراع اروپا (EPO) نشان می‌دهد که دانشگاه‌ها و سازمان‌های تحقیقات عمومی، به‌منظور تجاری‌سازی اختراعات و نوآوری‌هایشان، توجه ویژه‌ای به استفاده از سیستم پتنت و صدور مجوز بهره‌برداری دارند. بر اساس اطلاعات ارائه شده، در حال حاضر بیش از یک‌سوم اختراعات توسعه‌یافته توسط این نهادها، به مرحله تجاری‌سازی رسیده و در این میان، صدور مجوز با سهمی ۷۰ درصدی، کانال اصلی تجاری‌سازی اختراعات تلقی می‌شود.

یکی از بازیگران اصلی اکوسیستم نوآوری، دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی هستند که به همراه نهادهای دولتی و صنعت، سه ضلع اصلی مارپیچ سه‌گانه نوآوری را شکل داده‌اند. با این حال، همه چیز را نمی‌توان در پتانسیل دانشی و تحقیقاتی دانشگاه‌ها به‌عنوان منبع اولیه نوآوری خلاصه نمود. عدم دسترسی این نهادها به سایر ملزومات تجاری‌سازی و بهره‌برداری از فناوری، اعم از قابلیت‌های مدیریتی، مالی، تولید و بازاریابی، موجب گردیده تا ورود مستقیم به بحث بهره‌برداری از اختراعات، با مشکلات جدی مواجه شود. کلید اصلی این چالش، در سیستم پتنت نهفته است؛ ابزار صدور مجوز بهره‌برداری از اختراعات، درآمدزایی و تولید ارزش‌افزوده را برای دانشگاه‌ها تضمین نموده و با تسهیل تجاری‌سازی اختراعات از سوی صنایع توانمند، دسترسی عمومی به این اختراعات را ممکن می‌سازد. این چیزی است که طی دهه‌های اخیر، در قالب پارادایم کارآفرینی دانشگاهی و دانشگاه‌های نوآور، به یکی از موتورهای اصلی محرک نوآوری تبدیل شده است. مطالعه جدید دفتر ثبت اختراع اروپا، دقیقاً به همین موضوع پرداخته و در تلاش است تا میزان اثرگذاری سیستم پتنت برای تجاری‌سازی دستاوردهای دانشگاهی را به‌ نمایش بگذارد.

این گزارش که تحت عنوان «ارزش‌گذاری نتایج علمی- رتبه‌بندی تجاری‌سازی پتنت: دانشگاه‌های اروپایی و سازمان‌های تحقیقاتی» منتشر شده، نشان می‌دهد که این مراکز، از پتنت‌های ثبت شده در «EPO»، به‌عنوان ابزار اصلی بهره‌برداری از اختراعاتشان استفاده می‌کنند. اطلاعات حاکی از آن است که در حال حاضر، بیش از یک‌سوم اختراعات ثبت‌‌شده در سیستم پتنت اروپا (۳۶ درصد)، مورد بهره‌برداری قرار گرفته و ۴۲ درصد آن‌ها نیز، در حال برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری‌های آتی قرار دارند. نکته جالب‌تر این‌که صدور مجوز با ۷۰ درصد، در صدر مسیرهای تجاری‌سازی اختراعات قرار داشته و به دنبال آن، همکاری‌های تحقیق و توسعه‌ای با ۱۴ درصد و فروش پتنت با ۹ درصد، در رده‌های بعدی جای گرفته‌اند.

آنتونیو کامپینوس (António Campinos)، رئیس دفتر ثبت اختراع اروپا، در خصوص نقش پتنت در تجاری‌سازی اختراعات دانشگاهی می‌گوید: «دانشگاه‌ها و سازمان‌های تحقیقات عمومی اروپا، قدرت زیادی در امر تحقیقات علمی داشته و در پشت بسیاری از اختراعات قرار دارند. این گزارش، به خوبی نشان داده که آن‌ها برای خارج ساختن فناوری از آزمایشگاه و ورود آن به بازار، از پتنت‌های اروپایی استفاده می‌کنند. البته هنوز هم موانع فراوانی در زمینه تجاری‌سازی و انتقال دانش و فناوری به صنعت وجود دارد».

نکته مهمی که باید به آن توجه داشت، لزوم همکاری تنگاتنگ شرکت‌ها، صنایع و نهادهای مختلف برای دستیابی به اختراعات دانشگاهی و تلاش برای تجاری‌سازی آن‌ها است. اگر دانشگاه‌ها بر روی موضوعاتی فعالیت کنند که نیاز روز صنعت یا بازار نبوده و در آینده نزدیک هم نتواند یک نیاز بالقوه را شناسایی و مرتفع کند، بالتبع با هیچ نتیجه مثبتی برای تجاری‌سازی روبرو نمی‌شوند. در طرف مقابل، اگر صنایع نیز رابطه مثبت و خوبی با دانشگاه‌ها برقرار نکنند، خروجی آن‌چنان که باید و شاید مثبت نخواهد بود. بنابر گزارش دفتر ثبت اختراع اروپا، در تجاری‌سازی اختراعات دانشگاهی ثبت شده در این دفتر، «SME»ها و شرکت‌های بزرگ، هر یک با سهمی ۴۰ درصدی، همکاری خوبی از خود نشان داده‌اند. نکته جالب‌تر این‌که بیشتر همکاری‌های موفق (۷۴ درصد)، با شرکایی از همان کشور مبدأ صورت گرفته است. با این وجود، مؤسسات مستقر در کشورهای جنوب و شرق اروپا، در مقایسه با سایر مناطق اروپایی، شرکای محلی کافی نداشته و به همین دلیل، بیشتر به دنبال یافتن شرکای تجاری در سایر کشورهای این منطقه بوده‌اند.

یکی دیگر از محورهای اصلی گزارش «EPO»، چالش‌های پیش روی دانشگاه‌ها و سازمان‌های تحقیقاتی عمومی در تجاری‌سازی اختراعات است. بنا بر بررسی‌های صورت گرفته، دلیل اصلی تجاری نشدن دو سوم اختراعات، عدم عبور از مرحله اثبات مفهومی است. مهم‌ترین موانع تجاری‌سازی اختراع دانشگاهی که در نظرسنجی‌ها از آن‌ها یاد شده است، عبارتند از: در دست توسعه بودن فناوری (۶۳ درصد)، عدم قابلیت شناسایی فرصت‌های تجاری (۵۵ درصد)، عدم موفقیت در یافتن شرکای علاقه‌مند (۳۸ درصد) و کمبود منابع (۲۵ درصد).

پربازدید‌ترین‌ها

دعوت به همکاری در حوزه‌های مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی برق و کامپیوتر
۱۴ مهر ۱۴۰۰

دعوت به همکاری در حوزه‌های مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی برق و کامپیوتر

کانون پتنت ایران جهت توسعه تیم جستجوی نوآوری خود، از فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد یا دکتری در رشته‌های مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی برق و کامپیوتر از دانشگاه‌های برتر کشور دعوت به همکاری به‌ عمل می‌آورد.

مدرسه پاییزه مالکیت فکری وزارت بهداشت
۲۵ مهر ۱۴۰۰

مدرسه پاییزه مالکیت فکری وزارت بهداشت

آکادمی کانون پتنت ایران، با همکاری مرکز مالکیت فکری دفتر توسعه فناوری سلامت وزارت بهداشت، اقدام به برگزاری یک مدرسه پاییزه مالکیت فکری ویژه محققین دانشگاه‌ها و مراکز وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نموده است. این مدرسه که متشکل از هفت وبینار با عناوین مختلف مالکیت فکری و با تمرکز ویژه بر ثبت اختراع است، ترغیب برای استفاده از سیستم پتنت، هم برای حفاظت از دستاوردهای فناورانه و هم برای انجام پژوهش‌های کاربردی و خلق ثروت از آن‌ها را هدف قرار می‌دهد.

شناسایی خودروهای فورد به کمک هولوگرام‌های نورانی
۷ مهر ۱۴۰۰

شناسایی خودروهای فورد به کمک هولوگرام‌های نورانی

شرکت خودروسازی فورد، در یک همکاری فناورانه با شرکت لینکلن، فناوری جدیدی برای ایجاد نوعی هولوگرام سفارشی بر روی کاپوت خودرو توسعه داده‌اند. این هولوگرام که از ذرات بسیار ریز آب معلق در هوا تشکیل شده که توسط یک نورافکن روشن می‌شود، امکان تشخیص وسیله نقلیه را در شرایط خاص، از جمله انبوه خودروهای پارک شده در یک پارکینگ، آب و هوای ابری و یا تاریکی شب فراهم می‌نماید.

قرارگیری یک نوجوان ۱۷ ساله در جایگاه یک مخترع سریالی
۱۰ مهر ۱۴۰۰

قرارگیری یک نوجوان ۱۷ ساله در جایگاه یک مخترع سریالی

نوجوان ۱۷ ساله اهل «گوام»، موفق به دریافت چهار گواهی ثبت اختراع از دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا شده است. «سونگو کانگ» که از کودکی علاقه خاصی به ساختن وسایل و چیزهای جدید داشت، عمده تمرکزش را بر شناسایی مشکلات پیرامون خود و حل آن‌ها گذاشته و همین رویکرد خلاقانه، تاکنون چهار اختراع کاملاً متفاوت را برایش به ارمغان آورده است.

جستجوگر دارایی فکری دارکوب؛ ابزاری برای جستجوی پتنت‌های داخلی
۲۸ مهر ۱۴۰۰

جستجوگر دارایی فکری دارکوب؛ ابزاری برای جستجوی پتنت‌های داخلی

پایگاه جستجوی «دارکوب»، با هدف تجمیع و رصد دارایی‌های فکری ثبت شده در ایران شروع به کار نموده و امکان جستجوی دقیق، سریع و راحت در میان این داده‌های ارزشمند مالکیت صنعتی را برای کاربران فراهم نموده است.

تعبیه یک سیستم کامل فیلم‌برداری و عکاسی در قلم هوشمند سامسونگ
۱۱ مهر ۱۴۰۰

تعبیه یک سیستم کامل فیلم‌برداری و عکاسی در قلم هوشمند سامسونگ

رصد فعالیت‌های ثبت اختراع سامسونگ نشان می‌دهد که این شرکت فناور، ایده‌های جدید و متنوعی را برای قلم هوشمند خود در سر دارد. در ثبت اختراع جدید این شرکت، قابلیت تصویربرداری و ضبط صدا هم برای قلم هوشمند توصیف شده که استقلال نسبی قابل قبولی را برای این ابزار جانبی ایجاد می‌نماید. در طراحی سامسونگ، سنسورهای دوربین در انتهای قلم تعبیه شده‌ و با بیرون کشیدن نسبی آن از داخل گوشی، امکان تغییر زاویه و ارتفاع دوربین وجود دارد.