واکسن کووید-۱۹ و هیاهوی دسترسی کشورهای فقیر
۰۶ دی ۱۳۹۹

واکسن کووید-۱۹ و هیاهوی دسترسی کشورهای فقیر

در حالی‌که پس از یک سال سروکله زدن با کووید-۱۹، کشورها آماده واکسیناسیون گسترده می‌شوند، بحث‌ها پیرامون نحوه دسترسی به واکسن در کشورهای فقیر به اوج خود رسیده است. نمایندگان ۱۶۴ کشور عضو سازمان تجارت جهانی (WTO)، به تازگی در ژنو حضور یافته تا به‌منظور مبارزه با کرونا، پیشنهاد هند و آفریقای جنوبی در خصوص چشم‌پوشی بر بخش‌های گسترده‌ای از قوانین مالکیت فکری را بررسی نمایند. اگرچه این نشست بدون اجماع به پایان رسید، اما چشم‌اندازها حاکی از آن است که گزینه‌های دیگری هم برای رفع این چالش بزرگ وجود دارد.

با آغاز اپیدمی در ماه‌های پایانی سال ۲۰۱۹ و در حالی‌که شهرها و کشورهای مختلف، یکی پس از دیگری با انبوهی از مبتلایان به این ویروس خطرناک مواجه می‌شدند، صحبت‌های متناقضی پیرامون پایان اپیدمی و تولید واکسن پیشگیری از آن به گوش می‌رسید. در حالی‌که تا پیش از بیماری کرونا، هیچ تجربه مشابهی برای دسترسی سریع به واکسن در تاریخ پزشکی وجود نداشت، سرمایه‌گذاری‌های بسیار گسترده و تلاش بیش از صد شرکت و گروه دارویی از سرتاسر جهان که با حمایت و پشتیبانی دولت‌ها همراه شد، نتیجه‌ای اعجاب‌آور بر جای گذاشت و عملاً در کمتر از یک سال، چندین واکسن با عملکرد بسیار موفق، از سوی شرکت‌های بزرگ دارویی عرضه گردید. واکسن‌های فایزر و مدرنا که هر دو از فناوری «mRNA» استفاده می‌کنند، همراه با واکسن مشترک دانشگاه آکسفورد و شرکت آسترازنکا (AstraZeneca)، از مهم‌ترین این واکسن‌ها محسوب می‌شوند. به نظر می‌رسد که این محصولات ارزشمند، طی ماه‌های آتی، در اختیار میلیون‌ها شهروند، به‌ویژه در کشورهای توسعه‌یافته و ثروتمند قرار خواهد گرفت. اما سؤال اینجا است که دیگر جوامع در کشورهای درحال‌توسعه و کمتر توسعه‌یافته باید چه کنند؟ آیا آن‌ها هم می‌توانند در آینده نزدیک به این واکسن دست یافته و سایه شوم بیماری و مرگ و میر را از خود دور کنند؟

همین نگرانی، باعث شده تا تقاضا برای حذف موقت قوانین مالکیت فکری از سوی کشورهای نسبتاً فقیر مطرح گردد. آن‌ها استدلال می‌کنند که این کار، می‌تواند دسترسی به واکسن را برای آن‌ها تسهیل نماید؛ استدلالی که به نظر می‌رسد با ابهامات زیادی مواجه است. از یک‌سو، شرکت‌های دارویی توسعه‌دهنده واکسن، رسماً از حمایت و پشتیبانی خود از متقاضیان واکسن صحبت کرده‌اند. آسترازنکا، متعهد شده که تا پایان اپیدمی، کسب سود از واکسن خود را کنار گذاشته و مدرنا نیز، گفته است که از اجرای حقوق انحصاری پتنت‌های خود در این دوران صرف‌نظر می‌کند. حتی منتقدان سیستم فعلی صنعت داروسازی و پزشکی نیز، این رویکرد شرکت‌های دارویی را تحسین کرده‌اند. این امر، به معنای صدور مجوزهای بهره‌برداری است که می‌تواند دسترسی به واکسن را تسهیل نماید. از سوی دیگر، قیمت تعیین شده برای واکسن آکسفورد، تنها 5 دلار است که آن را گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه و در دسترس برای بسیاری از جوامع می‌سازد. بر این اساس، چیزی که باید نگرانی کشورها و متولیان بهداشتی آن‌ها را برانگیزد، زیرساخت‌های تولید و توزیع واکسن است و نه دسترسی بی‌قید و شرط به واکسن.

از این منظر، نظام مالکیت فکری، نه تنها یک مانع برای دسترسی به واکسن نبوده، بلکه زیرساختی کلیدی برای تسهیل سرمایه‌گذاری و افزایش انگیزه در تولیدکنندگان دارویی جهت توسعه واکسن محسوب می‌شود. طاهیر امین (Tahir Amin)، مدیر اجرایی طرح ابتکاری «دارو؛ دسترسی و دانش» که به دنبال دسترسی دارویی بهتر در نقاط مختلف جهان است، در این باره می‌گوید: «ما با بزرگ‌ترین بحران بهداشتی که تا به حال تجربه شده، مواجهیم. با این وجود، یافتن راه‌های جایگزین برای مواجهه با مسائل مالکیت فکری کمی دشوار است. ما با کسانی مواجهیم که می‌گویند: بیایید دیوار را به زمین بیندازیم. از آن طرف، سرمایه‌گذارانی هستند که می‌گویند: اگر در را باز کنید، مانند دروازه‌های یک سیل ویرانگر عمل می‌کند. به نظر می‌رسد که باید هوشمندانه‌تر عمل کرد».

گفتنی است که یک راهکار نسبتاً اثرگذار برای توزیع کارآمد واکسن، اتحادیه کواکس (Covax) به‌عنوان یک سازوکار مشترک برای دسترسی به واکسن است. کواکس را می‌توان تلاشی با حمایت بیش از ۹۰ کشور ثروتمند دانست که امکان دسترسی به واکسن برای حدود ۹۰ کشور فقیر را فراهم می‌کند. تا به حال، چیزی حدود ۲ میلیارد دلار برای تأمین و توزیع واکسن جمع‌آوری شده که البته، شاید کافی نباشد، چرا که برای تأمین ۲ میلیارد دوز واکسن در سال آینده، به ۵ میلیارد دلار دیگر نیاز است. در آخرین تغییر و تحولات پیرامون جذب منابع مالی لازم برای واکسیناسیون جهانی، اتحادیه اروپا و بانک سرمایه‌گذاری این نهاد، اعلام نموده که ۵۰۰ میلیون یورو برای کمک به واکسیناسیون یک میلیارد نفر تخصیص داده است. در مجموع، تعریف صورت‌مسئله از انتخاب بین «واکسنی مردمی یا واکسنی برای سودآوری»، می‌بایست تبدیل به «چگونگی تأمین مالی و توزیع عادلانه واکسن» شود. به نظر می‌رسد که در این میان، مطرح نمودن چالش‌های مالکیت فکری کووید- ۱۹، ایجاد هیاهو برای هیچ است. باید این را توجه داشت که فارغ از اپیدمی کووید-۱۹ و چگونگی پایان یافتن آن، فناوری‌های توسعه‌یافته برای مقابله با این ویروس مرموز، توانمندی‌های فراوانی برای توسعه روش‌های درمانی جدید داشته و آنچه موجب ادامه سرمایه‌گذاری و تلاش‌های بیشتر فناوران و نوآوران خواهد شد، چتر حفاظتی مناسب از اختراعات و فناوری‌های توسعه‌یافته خواهد بود.

کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدید‌ترین‌ها

تقویم بهار ۱۴۰۰ آکادمی کانون پتنت ایران
۷ فروردین ۱۴۰۰

تقویم بهار ۱۴۰۰ آکادمی کانون پتنت ایران

تقویم جدید آکادمی کانون پتنت ایران، با هفت رویداد آموزشی-ترویجی در حوزه مالکیت فکری، به استقبال بهار ۱۴۰۰ رفته است. با توجه به تداوم شرایط کرونایی در کشور، این تقویم نیز در برگیرنده دوره‌های غیر حضوری بوده که در قالب سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری، هر سه‌شنبه از ساعت ۱۶ الی ۱۸ برگزار می‌گردد.

اختراعی که موز را به کنترل‌کننده بازی تبدیل می‌کند!
۲۶ اسفند ۱۳۹۹

اختراعی که موز را به کنترل‌کننده بازی تبدیل می‌کند!

به کمک فناوری جدید سونی، حتی اشیاء غیرالکترونیک اطرافمان هم، قابلیت تبدیل به یک ابزار کنترلی برای کنسول‌های بازی را خواهند داشت. بنا بر ثبت اختراع جدید این شرکت که به تازگی از سوی دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا انتشار یافته، اشیای بی‌جان و غیر الکترونیکی اطراف کاربر، می‌توانند به‌عنوان یک کنترل‌کننده دستگاه پلی‌استیشن استفاده شوند. جالب این‌که شیء پیشنهادی سونی در توصیف فناوری مذکور، یک موز است!

محکومیت ۲ میلیارد دلاری اینتل به دلیل نقض پتنت
۲۷ اسفند ۱۳۹۹

محکومیت ۲ میلیارد دلاری اینتل به دلیل نقض پتنت

بنا بر رأی دادگاه منطقه‌ای تگزاس، اینتل دو گواهی ثبت اختراع شرکت «VLSI Technology» را نقض نموده و به دلیل خسارات وارده به این شرکت، ملزم به پرداخت ۲/۱۸ میلیارد دلار شده است. با صدور رأی دادگاه، ارزش سهام اینتل، کاهش تقریباً ۱/۶۳ درصدی را به همراه داشته است. البته اینتل چنین نقض پتنتی را تأیید نکرده و در بیانیه‌ای که به همین مناسبت منتشر نموده، خبر از درخواست تجدیدنظر و پیگیری‌های حقوقی آتی داده است.

عملکرد تحسین‌آمیز میتسوبیشی در ثبت درخواست «PCT»
۲۵ اسفند ۱۳۹۹

عملکرد تحسین‌آمیز میتسوبیشی در ثبت درخواست «PCT»

شرکت ژاپنی میتسوبیشی الکتریک، با عملکرد خیره‌کننده‌ خود در خصوص فعالیت‌های ثبت اختراع، در میان برترین‌های جهان جای گرفته است. این شرکت در سال ۲۰۲۰ میلادی، با ۲۸۱۰ درخواست «PCT»، پیشتاز شرکت‌های ژاپنی بوده و رده سومی شرکت‌های جهان را نیز از آن خود نموده است.

ارائه معافیت‌های مالیاتی برای مخترعین روسی
۲۴ اسفند ۱۳۹۹

ارائه معافیت‌های مالیاتی برای مخترعین روسی

روسیه در تلاش است تا با انجام برخی اقدامات ابتکاری و تحریک فعالیت‌های نوآورانه، نرخ ثبت اختراع شرکت‌های فناور روسی برای محصولات و خدمات فناورانه را افزایش دهد. یکی از مهم‌ترین اقدامات در نظر گرفته شده برای این منظور، کاهش مالیات شرکت‌هایی است که برای محصولات تولیدی خود، موفق به اخذ گواهی ثبت اختراع شده‌اند.

جذب سرمایه ۳۰۰ میلیون دلاری برای توسعه پلتفرم تحلیل پتنت
۱۰ فروردین ۱۴۰۰

جذب سرمایه ۳۰۰ میلیون دلاری برای توسعه پلتفرم تحلیل پتنت

پت‌اسنپ برای توسعه پلتفرم اطلاعاتی و تحلیل پتنت خود، موفق به جذب سرمایه ۳۰۰ میلیون دلاری شده است. این شرکت در صدد است تا از این سرمایه، برای توسعه بستر اطلاعاتی خود که مبتنی بر هوش مصنوعی است استفاده نماید.