مخالفت اروپا با لغو موقت حقوق پتنت‌های واکسن کووید-۱۹
۰۳ خرداد ۱۴۰۰

مخالفت اروپا با لغو موقت حقوق پتنت‌های واکسن کووید-۱۹

در واکنش به تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر حمایت از لغو پتنت‌های مرتبط با واکسن کووید-۱۹، کمیسیون اروپا این اقدام را یک «ترفند رسانه‌ای» نامیده و با تأکید بر نقش کلیدی پتنت در افزایش نوآوری و سرمایه‌گذاری‌های تحقیق و توسعه‌ای، استفاده از مجوزهای اجباری را به‌عنوان راهکاری جایگزین پیشنهاد داده است.

بیش از یک سال است که جهان با ویروس پیچیده و مرگبار کرونا دست و پنجه نرم می‌کند. در این مدت، نگرانی‌های اولیه با تولید واکسن‌های مختلف تا حدی کاهش یافته و جای خود را به دغدغه‌های مرتبط با توزیع منصفانه و یکنواخت واکسن داده است. در یک سوی ماجرا، آمریکا، کانادا و کشورهای اروپایی قرار دارند که با توجه به استقرار سازندگان در این کشورها و برخورداری از منابع مالی گسترده، مشکل چندانی در تأمین دوزهای مورد نیاز برای واکسیناسیون جوامع خود ندارند. در سوی دیگر، خیل وسیعی از کشورهای فقیر و درحال‌توسعه جای گرفته‌اند که با توجه به محدودیت در تولید واکسن، با مشکلات زیادی در این زمینه مواجه‌ می‌باشند. همین موضوع، باعث شده تا ایده چشم‌پوشی سازندگان واکسن از مالکیت فناوری‌های تولید واکسن (با تمرکز بر پتنت‌های به ثبت رسیده) مطرح شده و حتی کشورهای هند و آفریقای جنوبی، پیشنهاد رسمی خود در این زمینه را به سازمان تجارت جهانی ارائه نمایند.این در حالی است که چشم‌پوشی موقتی از برخی قوانین مالکیت فکری در حوزه تولید واکسن، تبعات پیچیده‌ای به همراه خواهد داشت. شاید در نگاه نخست، این تصمیم به نفع کشورهای ضعیف‌تر بوده و احتمالاً دسترسی به واکسن را تسهیل نماید، اما تضعیف قوانین مالکیت فکری و کاهش انگیزه نوآوران و مخترعین برای سرمایه‌گذاری در فعالیت‌های تحقیق‌و‌توسعه‌ای، نوآوری را متوقف نموده و عملاً دود این ماجرا به چشم همه خواهد رفت!

شاید بمب خبری هفته‌های اخیر، تصمیم دولت آمریکا برای پشتیبانی از کاهش موقتی قوانین ثبت اختراع در مورد واکسن کووید-۱۹ بود؛ مسئله‌ای که استقبال کشورهای ضعیف و انتقاد ضمنی شرکت‌های داروسازی را در پی داست. در این بین، موضع اتحادیه اروپا به‌عنوان بخش بزرگی از جوامع صنعتی و ثروتمند، مهم و کلیدی ارزیابی می‌شود. کمیسیون اروپا، در یک واکنش جالب و قابل‌تأمل، خواستار تشویق برای به اشتراک‌گذاری دانش و انتقال فناوری شده و همچنین ایجاد امکانات تولید به‌ویژه در آفریقا و در عین حال، گزینه صدور مجوز اجباری را ابزار بهتری نسبت به لغو موقت قوانین پتنت دانسته است. والدیس دومبروسکیس (Valdis Dombrovskis)، معاون اجرایی این کمیسیون، در این خصوص اظهار داشته: «مجوزهای اجباری، یک ابزار کاملاً مشروع در ارتباط با یک بیماری همه‌گیر است». وی استدلال کرد که این مجوزها، می‌توانند از افزایش تولید واکسن و اشتراک دانش تولید آن پشتیبانی کنند.

رکن کلیدی در اعطای مجوز، حق انتخاب مالک پتنت برای تعیین شرایط قرارداد است (انحصاری یا غیر انحصاری بودن، الزامات فنی و پشتیبانی و از همه مهم‌تر، نرخ حق امتیاز پتنت) که البته حق امتیاز می‌بایست معقول، منصفانه و عاری از هر گونه شرایط تبعیض‌آمیز باشد. حال با کمک گرفتن از مجوزهای اجباری در شرایط اضطراری (از جمله بیماری و معضلات بهداشتی)، می‌توان از این رضایت نیز صرف‌نظر نمود. در این حالت، دولت‌ها اجازه خواهند داشت تا بدون توجه به رضایت صاحبان پتنت، اقدام به واگذاری حق بهره‌برداری به دیگران نمایند.

تفاوت کلیدی نگاه اتحادیه اروپا و دولتمردان آمریکا هم در همین موضوع نهفته است. به جای چشم‌پوشی از قواعد ضروری مالکیت فکری و در هم ریختن نظام فعلی که می‌تواند خطر توقف یا کاهش نرخ نوآوری را در پی داشته باشد، می‌توان محدودیت‌هایی بر صاحبان پتنت‌های دارویی اعمال نمود. دومبروسکیس اعلام کرده که پیشنهاد کمیسیون را در ماه جولای به سازمان تجارت جهانی ارائه می‌کنند که در آن، علاوه بر تأکید بر مجوز اجباری به‌جای لغو پتنت، پیشنهادات دیگری شامل محدودیت‌های صادراتی واکسن، افزایش تعهدات تولید و سرمایه‌گذاری در ظرفیت تولید کشورهای درحال‌توسعه و افزایش کمک‌ها به برنامه کواکس (Covax) درج گردیده است.

گفتنی است که اکثریت قریب به اتفاق اعضای پارلمان اروپا، از آمریکا و انگلیس به دلیل جمع‌آوری دوزهای بیش از حد انتقاد کرده‌اند. به نظر می‌رسد که افزایش تولید و امضای توافقات سریع با کشورهای درحال‌توسعه برای صادرات واکسن و پشتیبانی انسانی و لجستیکی برای واکسیناسیون، راهکار بهتری در مقایسه با کوبیدن بر طبل فقیر و غنی و تلاش برای لغو اعتبار سیستم پتنت به‌عنوان یکی از کلیدی‌ترین زیرساخت‌های توسعه نوآوری خواهد بود!

پربازدید‌ترین‌ها

مخالفت اروپا با لغو موقت حقوق پتنت‌های واکسن کووید-۱۹
۳ خرداد ۱۴۰۰

مخالفت اروپا با لغو موقت حقوق پتنت‌های واکسن کووید-۱۹

در واکنش به تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر حمایت از لغو پتنت‌های مرتبط با واکسن کووید-۱۹، کمیسیون اروپا این اقدام را یک «ترفند رسانه‌ای» نامیده و با تأکید بر نقش کلیدی پتنت در افزایش نوآوری و سرمایه‌گذاری‌های تحقیق و توسعه‌ای، استفاده از مجوزهای اجباری را به‌عنوان راهکاری جایگزین پیشنهاد داده است.

دیالیز سیار با استفاده از کلیه مصنوعی یک کیلوگرمی
۴ خرداد ۱۴۰۰

دیالیز سیار با استفاده از کلیه مصنوعی یک کیلوگرمی

یک متخصص بیماری‌های کلیوی، موفق به طراحی و ساخت نوعی تجهیز پوشیدنی شده که می‌تواند به‌عنوان یک کلیه مصنوعی، فرآیند تکراری و ناخوشایند دیالیز در مراکز درمانی را به کلی حذف نماید. «ویکتور گورا»، استادیار دانشگاه «UCLA»، پس از دریافت گواهی ثبت اختراع از دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، در تلاش است تا اواخر سال جاری میلادی، آزمایشات نهایی مرتبط با دستگاه جدید خود را آغاز نماید.

روند صعودی ثبت اختراع در حوزه مواد غذایی پروبیوتیک
۱۲ خرداد ۱۴۰۰

روند صعودی ثبت اختراع در حوزه مواد غذایی پروبیوتیک

تجزیه و تحلیل داده‌های ثبت اختراع، حاکی از آن است که طی یک دهه گذشته، تحقیقات در حوزه مواد غذایی و میکروب‌شناسی، از حوزه‌های مورد توجه شرکت‌های فناور و سیاست‌گذاران بسیاری از کشورها بوده است. شواهد حاکی از آن است که در یک دهه اخیر، روند کلی پتنت‌های این حوزه رو به افزایش بوده و بخش عمده این افزایش، به لطف مخترعین و فناوران چینی بوده است.

صدور مجوز باز، ابتکار جدید سیستم مالکیت فکری چین
۸ خرداد ۱۴۰۰

صدور مجوز باز، ابتکار جدید سیستم مالکیت فکری چین

بنا بر قانون جدید ثبت اختراع چین، صاحبان پتنت می‌توانند برای تسریع در فرآیند صدور مجوز بهره‌برداری از پتنت، از طرح ابتکاری «صدور مجوز باز» استفاده نمایند. بر اساس این طرح، دارندگان پتنت در یک بیانیه کتبی اعلام می‌کنند که علاقه‌مندان به بهره‌برداری از فناوری پتنت شده، با مراجعه به دفتر مالکیت فکری چین و پرداخت هزینه‌های مشخص شده برای حق امتیاز، می‌توانند مجوز بهره‌برداری را دریافت نماید. این سیستم، با تسهیل گردش اطلاعات پتنت، به کاهش هزینه‌های معاملات، بهبود کارایی فرآیند صدور مجوز و نیز ارتقاء کیفیت بهره‌برداری از پتنت کمک می‌کند.

اسکن بیلبوردهای تبلیغاتی و نمایش آن‌ها درون خودرو
۵ خرداد ۱۴۰۰

اسکن بیلبوردهای تبلیغاتی و نمایش آن‌ها درون خودرو

خودروساز مشهور آمریکایی، در تلاش برای توسعه سیستم جدیدی است که با شناسایی و اسکن بیلبوردهای تبلیغاتی، امکان به نمایش گذاشتن آن‌ها در داخل خودرو فراهم می‌کند. این نوآوری جدید فورد را می‌توان آخرین نمونه از تلاش شرکت‌های فناور برای ورود به حوزه‌های تبلیغات و استفاده از پتانسیل‌های قابل توجه این صنعت دانست. در این فناوری، با استفاده از یک دوربین، تصویری از بیلبورد گرفته شده و پس از شناسایی و تحلیل تصاویر توسط پردازنده، تبلیغات مرتبط درون خودرو به نمایش گذاشته می‌شود.

بهبود رشد گیاهان گلخانه‌ای به کمک تزریق دی اکسید کربن
۱۰ خرداد ۱۴۰۰

بهبود رشد گیاهان گلخانه‌ای به کمک تزریق دی اکسید کربن

یک شرکت هلندی فعال در صنعت کشاورزی، روشی جدید ابداع نموده که فرآیند فتوسنتز گیاهان گلخانه‌ای را بهبود می‌بخشد. فناوری ابداعی «دالسم» که در ثبت اختراع جدید این شرکت معرفی شده، یک سیستم تهویه پیشرفته است که توزیع کاملاً یکنواخت دی‌اکسید کربن در جریان هوای متحرک گلخانه را ممکن می‌سازد. به کمک این فناوری، شرایط آب‌و‌هوایی گلخانه، در وضعیت پایدار و بهینه قرار گرفته و رشد گیاه به حداکثر می‌رسد.