افزایش نقش‌آفرینی زنان در ارزیابی اختراعات
۱۸ خرداد ۱۴۰۰

افزایش نقش‌آفرینی زنان در ارزیابی اختراعات

شواهد حاکی از آن است که دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، پیشرفت چشمگیری در زمینه استفاده از پتانسیل زنان متخصص در حوزه مالکیت فکری داشته است. یکی از علائم این موفقیت، سهم ۲۶/۶ درصدی ارزیابان زن در کل پتنت‌های گرنت شده آمریکا در سال ۲۰۲۰ میلادی است که در مقایسه با سهم ناچیز ۳/۹۵ درصدی در سال ۱۹۷۶، جهش بزرگی را نشان می‌دهد.

نرخ مشارکت زنان و اقلیت‌های قومی در فعالیت‌های نوآورانه، یکی از موضوعات جذاب برای متولیان ملی و بین‌المللی حوزه علم، فناوری و نوآوری است که در سال‌های اخیر، در قالب گزارش‌های مختلفی از مشارکت زنان، سیاه‌پوستان و ... در بخش‌های تحقیق و توسعه و فعالیت‌های ثبت اختراع نمود یافته است. گزارش «USPTO» که تحت عنوان «پیشرفت و پتانسیل: زنان مخترع در سال ۲۰۲۰» انتشار یافت، یکی از همین موارد است که در آن، به روند صعودی مشارکت زنان مخترع در فعالیت‌های ثبت اختراع پرداخته شده است. با این حال، گزارش یاد شده تنها به ذکر برخی روندهای کلی و بدون اندازه‌گیری معیارهای خاص و شناخته شده پرداخته و بیش از آن‌که بر تنوع جمعیتی متمرکز شود، تنها زنان و بررسی روند مشارکت آن‌ها در فرایند ثبت اختراع را هدف قرار داده است. این در حالی است که برای داشتن یک تصویر دقیق و همه‌جانبه از چشم‌انداز ثبت اختراع، می‌بایست تنوع بازیگران را از منظر شاخص‌های مختلفی همچون جنسیت، ملیت و مذهب و از آن مهم‌تر، در رابطه با اجزای مختلف سیستم پتنت و فرآیند ثبت اختراع بررسی نمود.

سه مجموعه اصلی بازیگران در یک سیستم پتنت، عبارتند از: ۱) ارزیابان اولیه که درخواست‌های ارسالی را از منظر قوانین ثبت اختراع و الزامات تعریف شده مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌دهند، ۲) وکلا و نمایندگان دارای مجوز که به متقاضیان و صاحبان فناوری مشاوره داده و آن‌ها را در امر ثبت درخواست و پیگیری‌های بعدی کمک می‌کنند، ۳) مخترعین که توسعه‌دهندگان اصلی فناوری بوده و نامشان در اسناد ثبت اختراع ذکر می‌گردد. بررسی‌های صورت گرفته پیرامون تنوع فعالان ثبت اختراع، نشان می‌دهد که در بین این سه گروه اصلی فعال در سیستم پتنت آمریکا، پیشرفت قابل‌توجهی در گروه نخست رخ داده است. ارزیابان زن در سال ۱۹۷۶ میلادی، تنها ۳/۹۵ درصد از کل ارزیابان «USPTO» را تشکیل می‌دادند. این در حالی است که در یک روند کاملاً صعودی که از دهه ۱۹۹۰ میلادی آغاز گردیده و حتی از سال ۱۹۹۵ به این‌سو شتاب بیشتری گرفته، رکورد جالب ۲۶/۶ درصدی در سال ۲۰۲۰ میلادی حاصل شده است.

 

سهم زنان و مردان در میان ارزیابان ثبت اختراع طی سال‌های اخیر

شکل ۱- سهم زنان و مردان در میان ارزیابان ثبت اختراع طی سال‌های اخیر

 

نکته جالب‌تر این‌که نوعی تنوع‌بخشی تدریجی از منظر ملیت و ریشه جغرافیایی ارزیابان هم مشاهده می‌شود. اغلب ارزیابان «USPTO» در دهه ۱۹۷۰ میلادی، نام انگلیسی یا وابسته به کتاب مقدس مسیحیان داشته‌اند که پس از سه دهه و از سال ۲۰۰۰ میلادی به این‌سو، تغییرات بنیادین در آن روی داده است. حضور اسامی با ریشه‌های چینی، عربی و ویتنامی، نشان می‌دهد که تنوع در بین ارزیابان پتنت به شدت افزایش یافته است؛ به‌طوری که در سال ۲۰۲۰ میلادی، ۳/۹۱ درصد از ارزیابان «USPTO»، با اسامی ویتنامی، ۳/۹۶ درصد با اسامی عرب و ۲/۶۹ درصد با اسامی چینی می‌باشند.

زمانی این موفقیت دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا چشمگیرتر به نظر می‌رسد که بدانیم، سطح درآمدی ارزیابان زن در این نهاد، نسبت به بخش خصوصی کمتر است (۵۴۸۵۷ تا ۸۳۲۴۲ دلار در «USPTO» در مقایسه با میانگین ۹۷۲۹۶ دلاری در صنعت). به عبارت بهتر، حتی در بالاترین نرخ دریافتی ارزیابان نیز، اختلافی ۱۶/۸۸ درصدی بین این نهاد و متوسط صنعت وجود دارد. بر این اساس، می‌توان چنین فرض نمود که «USPTO» در زمینه ابتکارات و اقدامات مرتبط با تنوع‌بخشی و افزایش مشارکت زنان و سایر اقلیت‌ها، حداقل بیست سال از بخش خصوصی جلوتر است!

گفتنی است، با وجود تلاش‌ها برای رفع شکاف جنسیتی و قومی در حوزه نوآوری و ثبت اختراع، هنوز هم تفاوت‌های محسوسی در این زمینه احساس می‌شود. برای مثال، سهم زنان از درخواست‌های «PCT» در سال ۲۰۱۶ میلادی، حدود ۳۰ درصد بوده است. داده‌های آماری نشان می‌دهد که با ترکیب دو شکاف جنسیتی و اقلیتی، مسئله تشدید می‌گردد، به‌طوری که زنان رنگین‌پوست، تمایل چندانی به استفاده از سیستم‌های مالکیت فکری ندارند. از سوی دیگر، تعصبات جنسیتی ارزیابان در اعطای گواهی‌های ثبت اختراع هم به شدت مؤثر بوده و به نظر می‌رسد که موفقیت «USPTO» در زمینه متنوع‌سازی ترکیب ارزیابان خود، این چالش را در سال‌های آتی کم‌رنگ‌تر نماید.

پربازدید‌ترین‌ها

مخالفت اروپا با لغو موقت حقوق پتنت‌های واکسن کووید-۱۹
۳ خرداد ۱۴۰۰

مخالفت اروپا با لغو موقت حقوق پتنت‌های واکسن کووید-۱۹

در واکنش به تصمیم رئیس‌جمهور آمریکا مبنی بر حمایت از لغو پتنت‌های مرتبط با واکسن کووید-۱۹، کمیسیون اروپا این اقدام را یک «ترفند رسانه‌ای» نامیده و با تأکید بر نقش کلیدی پتنت در افزایش نوآوری و سرمایه‌گذاری‌های تحقیق و توسعه‌ای، استفاده از مجوزهای اجباری را به‌عنوان راهکاری جایگزین پیشنهاد داده است.

دیالیز سیار با استفاده از کلیه مصنوعی یک کیلوگرمی
۴ خرداد ۱۴۰۰

دیالیز سیار با استفاده از کلیه مصنوعی یک کیلوگرمی

یک متخصص بیماری‌های کلیوی، موفق به طراحی و ساخت نوعی تجهیز پوشیدنی شده که می‌تواند به‌عنوان یک کلیه مصنوعی، فرآیند تکراری و ناخوشایند دیالیز در مراکز درمانی را به کلی حذف نماید. «ویکتور گورا»، استادیار دانشگاه «UCLA»، پس از دریافت گواهی ثبت اختراع از دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، در تلاش است تا اواخر سال جاری میلادی، آزمایشات نهایی مرتبط با دستگاه جدید خود را آغاز نماید.

روند صعودی ثبت اختراع در حوزه مواد غذایی پروبیوتیک
۱۲ خرداد ۱۴۰۰

روند صعودی ثبت اختراع در حوزه مواد غذایی پروبیوتیک

تجزیه و تحلیل داده‌های ثبت اختراع، حاکی از آن است که طی یک دهه گذشته، تحقیقات در حوزه مواد غذایی و میکروب‌شناسی، از حوزه‌های مورد توجه شرکت‌های فناور و سیاست‌گذاران بسیاری از کشورها بوده است. شواهد حاکی از آن است که در یک دهه اخیر، روند کلی پتنت‌های این حوزه رو به افزایش بوده و بخش عمده این افزایش، به لطف مخترعین و فناوران چینی بوده است.

صدور مجوز باز، ابتکار جدید سیستم مالکیت فکری چین
۸ خرداد ۱۴۰۰

صدور مجوز باز، ابتکار جدید سیستم مالکیت فکری چین

بنا بر قانون جدید ثبت اختراع چین، صاحبان پتنت می‌توانند برای تسریع در فرآیند صدور مجوز بهره‌برداری از پتنت، از طرح ابتکاری «صدور مجوز باز» استفاده نمایند. بر اساس این طرح، دارندگان پتنت در یک بیانیه کتبی اعلام می‌کنند که علاقه‌مندان به بهره‌برداری از فناوری پتنت شده، با مراجعه به دفتر مالکیت فکری چین و پرداخت هزینه‌های مشخص شده برای حق امتیاز، می‌توانند مجوز بهره‌برداری را دریافت نماید. این سیستم، با تسهیل گردش اطلاعات پتنت، به کاهش هزینه‌های معاملات، بهبود کارایی فرآیند صدور مجوز و نیز ارتقاء کیفیت بهره‌برداری از پتنت کمک می‌کند.

اسکن بیلبوردهای تبلیغاتی و نمایش آن‌ها درون خودرو
۵ خرداد ۱۴۰۰

اسکن بیلبوردهای تبلیغاتی و نمایش آن‌ها درون خودرو

خودروساز مشهور آمریکایی، در تلاش برای توسعه سیستم جدیدی است که با شناسایی و اسکن بیلبوردهای تبلیغاتی، امکان به نمایش گذاشتن آن‌ها در داخل خودرو فراهم می‌کند. این نوآوری جدید فورد را می‌توان آخرین نمونه از تلاش شرکت‌های فناور برای ورود به حوزه‌های تبلیغات و استفاده از پتانسیل‌های قابل توجه این صنعت دانست. در این فناوری، با استفاده از یک دوربین، تصویری از بیلبورد گرفته شده و پس از شناسایی و تحلیل تصاویر توسط پردازنده، تبلیغات مرتبط درون خودرو به نمایش گذاشته می‌شود.

بهبود رشد گیاهان گلخانه‌ای به کمک تزریق دی اکسید کربن
۱۰ خرداد ۱۴۰۰

بهبود رشد گیاهان گلخانه‌ای به کمک تزریق دی اکسید کربن

یک شرکت هلندی فعال در صنعت کشاورزی، روشی جدید ابداع نموده که فرآیند فتوسنتز گیاهان گلخانه‌ای را بهبود می‌بخشد. فناوری ابداعی «دالسم» که در ثبت اختراع جدید این شرکت معرفی شده، یک سیستم تهویه پیشرفته است که توزیع کاملاً یکنواخت دی‌اکسید کربن در جریان هوای متحرک گلخانه را ممکن می‌سازد. به کمک این فناوری، شرایط آب‌و‌هوایی گلخانه، در وضعیت پایدار و بهینه قرار گرفته و رشد گیاه به حداکثر می‌رسد.