افزایش نقش‌آفرینی زنان در ارزیابی اختراعات
۱۸ خرداد ۱۴۰۰

افزایش نقش‌آفرینی زنان در ارزیابی اختراعات

شواهد حاکی از آن است که دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، پیشرفت چشمگیری در زمینه استفاده از پتانسیل زنان متخصص در حوزه مالکیت فکری داشته است. یکی از علائم این موفقیت، سهم ۲۶/۶ درصدی ارزیابان زن در کل پتنت‌های گرنت شده آمریکا در سال ۲۰۲۰ میلادی است که در مقایسه با سهم ناچیز ۳/۹۵ درصدی در سال ۱۹۷۶، جهش بزرگی را نشان می‌دهد.

نرخ مشارکت زنان و اقلیت‌های قومی در فعالیت‌های نوآورانه، یکی از موضوعات جذاب برای متولیان ملی و بین‌المللی حوزه علم، فناوری و نوآوری است که در سال‌های اخیر، در قالب گزارش‌های مختلفی از مشارکت زنان، سیاه‌پوستان و ... در بخش‌های تحقیق و توسعه و فعالیت‌های ثبت اختراع نمود یافته است. گزارش «USPTO» که تحت عنوان «پیشرفت و پتانسیل: زنان مخترع در سال ۲۰۲۰» انتشار یافت، یکی از همین موارد است که در آن، به روند صعودی مشارکت زنان مخترع در فعالیت‌های ثبت اختراع پرداخته شده است. با این حال، گزارش یاد شده تنها به ذکر برخی روندهای کلی و بدون اندازه‌گیری معیارهای خاص و شناخته شده پرداخته و بیش از آن‌که بر تنوع جمعیتی متمرکز شود، تنها زنان و بررسی روند مشارکت آن‌ها در فرایند ثبت اختراع را هدف قرار داده است. این در حالی است که برای داشتن یک تصویر دقیق و همه‌جانبه از چشم‌انداز ثبت اختراع، می‌بایست تنوع بازیگران را از منظر شاخص‌های مختلفی همچون جنسیت، ملیت و مذهب و از آن مهم‌تر، در رابطه با اجزای مختلف سیستم پتنت و فرآیند ثبت اختراع بررسی نمود.

سه مجموعه اصلی بازیگران در یک سیستم پتنت، عبارتند از: ۱) ارزیابان اولیه که درخواست‌های ارسالی را از منظر قوانین ثبت اختراع و الزامات تعریف شده مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌دهند، ۲) وکلا و نمایندگان دارای مجوز که به متقاضیان و صاحبان فناوری مشاوره داده و آن‌ها را در امر ثبت درخواست و پیگیری‌های بعدی کمک می‌کنند، ۳) مخترعین که توسعه‌دهندگان اصلی فناوری بوده و نامشان در اسناد ثبت اختراع ذکر می‌گردد. بررسی‌های صورت گرفته پیرامون تنوع فعالان ثبت اختراع، نشان می‌دهد که در بین این سه گروه اصلی فعال در سیستم پتنت آمریکا، پیشرفت قابل‌توجهی در گروه نخست رخ داده است. ارزیابان زن در سال ۱۹۷۶ میلادی، تنها ۳/۹۵ درصد از کل ارزیابان «USPTO» را تشکیل می‌دادند. این در حالی است که در یک روند کاملاً صعودی که از دهه ۱۹۹۰ میلادی آغاز گردیده و حتی از سال ۱۹۹۵ به این‌سو شتاب بیشتری گرفته، رکورد جالب ۲۶/۶ درصدی در سال ۲۰۲۰ میلادی حاصل شده است.

 

سهم زنان و مردان در میان ارزیابان ثبت اختراع طی سال‌های اخیر

شکل ۱- سهم زنان و مردان در میان ارزیابان ثبت اختراع طی سال‌های اخیر

 

نکته جالب‌تر این‌که نوعی تنوع‌بخشی تدریجی از منظر ملیت و ریشه جغرافیایی ارزیابان هم مشاهده می‌شود. اغلب ارزیابان «USPTO» در دهه ۱۹۷۰ میلادی، نام انگلیسی یا وابسته به کتاب مقدس مسیحیان داشته‌اند که پس از سه دهه و از سال ۲۰۰۰ میلادی به این‌سو، تغییرات بنیادین در آن روی داده است. حضور اسامی با ریشه‌های چینی، عربی و ویتنامی، نشان می‌دهد که تنوع در بین ارزیابان پتنت به شدت افزایش یافته است؛ به‌طوری که در سال ۲۰۲۰ میلادی، ۳/۹۱ درصد از ارزیابان «USPTO»، با اسامی ویتنامی، ۳/۹۶ درصد با اسامی عرب و ۲/۶۹ درصد با اسامی چینی می‌باشند.

زمانی این موفقیت دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا چشمگیرتر به نظر می‌رسد که بدانیم، سطح درآمدی ارزیابان زن در این نهاد، نسبت به بخش خصوصی کمتر است (۵۴۸۵۷ تا ۸۳۲۴۲ دلار در «USPTO» در مقایسه با میانگین ۹۷۲۹۶ دلاری در صنعت). به عبارت بهتر، حتی در بالاترین نرخ دریافتی ارزیابان نیز، اختلافی ۱۶/۸۸ درصدی بین این نهاد و متوسط صنعت وجود دارد. بر این اساس، می‌توان چنین فرض نمود که «USPTO» در زمینه ابتکارات و اقدامات مرتبط با تنوع‌بخشی و افزایش مشارکت زنان و سایر اقلیت‌ها، حداقل بیست سال از بخش خصوصی جلوتر است!

گفتنی است، با وجود تلاش‌ها برای رفع شکاف جنسیتی و قومی در حوزه نوآوری و ثبت اختراع، هنوز هم تفاوت‌های محسوسی در این زمینه احساس می‌شود. برای مثال، سهم زنان از درخواست‌های «PCT» در سال ۲۰۱۶ میلادی، حدود ۳۰ درصد بوده است. داده‌های آماری نشان می‌دهد که با ترکیب دو شکاف جنسیتی و اقلیتی، مسئله تشدید می‌گردد، به‌طوری که زنان رنگین‌پوست، تمایل چندانی به استفاده از سیستم‌های مالکیت فکری ندارند. از سوی دیگر، تعصبات جنسیتی ارزیابان در اعطای گواهی‌های ثبت اختراع هم به شدت مؤثر بوده و به نظر می‌رسد که موفقیت «USPTO» در زمینه متنوع‌سازی ترکیب ارزیابان خود، این چالش را در سال‌های آتی کم‌رنگ‌تر نماید.

پربازدید‌ترین‌ها

دعوت به همکاری در تیم جستجوی نوآوری کانون با تخصص مهندسی مکانیک
۹ تیر ۱۴۰۰

دعوت به همکاری در تیم جستجوی نوآوری کانون با تخصص مهندسی مکانیک

کانون پتنت ایران جهت توسعه تیم جستجوی نوآوری خود، از فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد یا دکتری در رشته مهندسی مکانیک از دانشگاه‌های برتر کشور، دعوت به همکاری به عمل می‌آورد.

تجاری‌سازی اختراع یک کودک ۹ ساله
۱۶ تیر ۱۴۰۰

تجاری‌سازی اختراع یک کودک ۹ ساله

ایده یک کودک ۹ ساله که حاضر نبود حتی برای دقایقی از عروسکش جدا شود، منجر به شکل‌گیری یک کسب‌وکار خانوادگی شد. «آدل فولتون»، با مطرح نمودن ایده قرار گرفتن یک جیب شفاف بر روی کوله‌پشتی به منظور قرار گرفتن عروسک در آن، نه تنها مشکل کودکانه خود را حل نمود، بلکه با اخذ گواهی ثبت اختراع و ثبت ایده در یک پلتفرم سرمایه‌گذاری جمعی، تولید و فروش محصول را هم آغاز نموده است.

بررسی آناتومی پتنت در سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری
۱۲ تیر ۱۴۰۰

بررسی آناتومی پتنت در سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری

با توجه به اهمیت اسناد ثبت اختراع و اطلاعات ارزشمند موجود در آن‌ها، عنوان جدیدی در وبینارهای آکادمی کانون پتنت ایران قرار گرفته که به شناخت اجزا و بخش‌های مختلف یک پتنت اختصاص دارد. این دوره آموزشی که تحت عنوان «آناتومی پتنت» در تقویم تابستانه آکادمی گنجانیده شده، در تاریخ پنجم مرداد ماه و در قالب برنامه سه‌شنبه‌های با طعم مالکیت فکری برگزار می‌گردد.

پیشگامی چینی‌ها در ثبت اختراعات حوزه انرژی خورشیدی
۱۳ تیر ۱۴۰۰

پیشگامی چینی‌ها در ثبت اختراعات حوزه انرژی خورشیدی

با وجود رقابت کشورهای پیشرفته در زمینه استفاده از انرژی خورشیدی، به نظر می‌رسد که کشورهای آسیایی، گوی سبقت را از دیگر رقبا ربوده‌اند. در میان ده متقاضی برتر ثبت اختراع در این حوزه، نه مورد آسیایی بوده و فقط یک شرکت کانادایی در این بین حضور دارد. در این بین، چین با بیش از ۲۳۳ هزار پتنت فامیلی، فاصله‌ای زیاد با رقبا ایجاد نموده و عملاً خود را به‌عنوان رهبر اصلی این حوزه شناسانده است.

جمع‌آوری استخری از پتنت‌های مرتبط با فناوری صدای سه بعدی
۱۴ تیر ۱۴۰۰

جمع‌آوری استخری از پتنت‌های مرتبط با فناوری صدای سه بعدی

سونی با همکاری چند شرکت فعال در حوزه فناوری‌های صوتی، استخری از پتنت‌های متنوع‌ جمع‌آوری نموده که برای پیاده‌سازی استاندارد جدید صدای سه بعدی، الزامی و البته کافی می‌باشند. متقاضیان فعالیت در این حوزه، با اخذ مجوز بهره‌برداری از این مجموعه، بدون نگرانی از هر گونه دادرسی و نقض پتنت، می‌توانند به فعالیت‌های خود ادامه داده و نسل بعدی فناوری‌های صوتی را ارتقاء دهند.

شارژ تلفن‌های هوشمند از طریق صداهای محیطی
۲۱ تیر ۱۴۰۰

شارژ تلفن‌های هوشمند از طریق صداهای محیطی

شیائومی در تلاش برای توسعه قابلیت نوآورانه‌ای برای شارژ گوشی‌های هوشمند است. این فناوری که به تازگی در دفتر مالکیت فکری چین به ثبت رسیده، از صدا برای شارژ دستگاه‌های الکترونیکی استفاده می‌کند. به این منظور، دستگاهی برای جمع‌آوری صدا و ارتعاشات محیط تعبیه شده که آن‌ها را به انرژی مکانیکی تبدیل می‌کند. در ادامه، این لرزش مکانیکی به یک جریان الکتریکی تبدیل شده و شارژ شگفت‌انگیز تلفن‌های همراه و سایر دستگاه‌های الکترونیکی را ممکن می‌سازد.