سهم قابل توجه ثبت اختراعات نرم‌افزاری
۰۳ مهر ۱۴۰۰ سهم قابل توجه ثبت اختراعات نرم‌افزاری

تقریباً هفت سال از تصمیم دادگاه عالی آمریکا در پرونده حقوقی «Alice Corp» و «CLS Bank» می‌گذرد، دادگاهی که با توجه به اثرات گسترده آن بر اختراعات نرم‌افزاری، هنوز هم در یادها مانده و بسیاری آن را تحت عنوان دادگاه آلیس می‌شناسند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که روند صعودی ثبت اختراع در حوزه‌های نرم‌افزاری همچنان ادامه داشته و در نیمه اول سال ۲۰۲۱ میلادی، ۶۳ درصد از پتنت‌های گرنت شده در آمریکا، ۴۸/۹ درصد از پتنت‌های اروپایی و ۴۰/۱ درصد از پتنت‌های چینی، به حوزه نرم‌افزار مربوط بوده است.

تقریباً ۱۰ سال از سرمقاله سرمایه‌گذار مشهور، مارک آندرسن (Marc Andreessen)، در وال‌استریت ژورنال می‌گذرد؛ سرمقاله‌ای که تحت عنوان «چرا نرم‌افزار در حال بلعیدن جهان است» منتشر شده و بیانگر آینده‌ای مبتنی بر نرم‌افزارها بود. به نظر می‌رسد که این پیش‌بینی با سرعتی بی‌نظیر در حال محقق شدن بوده و انقلاب دیجیتال و تغییر و تحولات ناشی از آن، بسیاری از کسب‌و‌کارها و حوزه‌های فناوری را تحت تأثیر خود قرار داده است. رشد ۲۱ درصدی مشاغل مرتبط با توسعه‌ نرم‌افزارها در سال‌های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۸، به همراه سرمایه‌گذاری ۲۰۶ میلیارد دلاری تحقیق‌و‌توسعه‌ای در فناوری‌های نرم‌افزاری، نشان می‌دهد که با چه بازار بزرگ و جذابی روبرو هستیم. در کنار همه این موارد، برآوردها حکایت از آن دارد که هزینه‌های بخش فناوری اطلاعات آمریکا در سال ۲۰۲۱، به بیش از ۱/۶ تریلیون دلار رسیده و بدیهی است که در چنین شرایطی، سیلی از نوآوری‌های نرم‌افزاری پدید آمده و شرکت‌ها سعی خواهند کرد تا اختراعات و نوآوری‌های خود را به نحوی تحت محافظت قرار دهند. افزایش چشمگیر پتنت‌های به ثبت رسیده در این حوزه، به خوبی مؤید این مطلب می‌باشد!

از آنجاکه آمریکا به عنوان بزرگترین بازار فناوری جهان، تقریباً ۳۳ درصد از کل هزینه‌های بخش فناوری اطلاعات در سال ۲۰۲۱ را به خود اختصاص داده و اروپا و چین، به ترتیب با ۱۹ و ۱۴ درصد، در رده‌های بعدی ایستاده‌اند، در نتیجه بررسی فعالیت‌های ثبت اختراع در این سه حوزه جغرافیایی، می‌تواند درک بهتری از روند آتی اختراعات نرم‌افزاری فراهم آورد.

بررسی‌های صورت گرفته نشان می‌دهد که یوتیلیتی پتنت‌های گرنت شده در آمریکا که به نحوی با نرم‌افزارها در ارتباط می‌باشند، تقریباً ۶۳ درصد از کل گواهی‌های صادر شده در شش ماهه نخست سال ۲۰۲۱ را شامل می‌شوند. جالب‌تر این‌که این سهم قابل توجه، از ۳۴/۷ درصد در سال ۱۹۹۱ میلادی، به ۶۳/۲ درصد در سال ۲۰۲۰ رسیده است. شکل زیر، روند صعودی پتنت‌های نرم‌افزاری در آمریکا را به خوبی نشان می‌دهد (آمار درج شده برای سال ۲۰۲۱ مربوط به نیمه اول سال می‌باشد).

 

روند صعودی سهم پتنت‌های نرم‌افزاری در آمریکا، اروپا و چین

شکل ۱- روند صعودی سهم پتنت‌های نرم‌افزاری در آمریکا، اروپا و چین

 

بررسی گواهی‌های صادر شده از سوی دفتر ثبت اختراع اروپا هم، روندی مشابه با «USPTO» را نشان می‌دهد. مطابق با آمار نشان داده شده در شکل فوق، سهم پتنت‌های اروپایی مرتبط با حوزه نرم‌افزار در نیمه اول سال ۲۰۲۱، برابر با ۴۸/۹ درصد بوده که اگر آن را با ۲۹/۸ درصد سال ۱۹۹۱ مقایسه کنیم، باز هم شاهد یک رشد پیوسته و مداوم خواهیم بود.

بر خلاف بازار آمریکا و اروپا، چین را می‌توان یک گزینه نسبتاً متمایز دانست. اگرچه پتنت‌های نرم‌افزاری چین هم مشابه با رقبای قدرتمند خود روند کلی صعودی را پیموده است، اما فراز و نشیب نسبتاً زیادی در این مسیر مشاهده می‌شود. علیرغم این فراز و فرود که به خوبی در شکل ۱ قابل مشاهده می‌باشد، اما طی پنج سال گذشته، روند صعودی شکل تازه‌ای به خود گرفته و در سال ۲۰۲۱، به ۴۰/۱ درصد رسیده است.

از منظر شرکت‌های فعال در ثبت اختراعات نرم‌افزاری در نیمه اول سال ۲۰۲۱، سامسونگ با ۴۷۵۳ گواهی ثبت اختراع در آمریکا، صدرنشین فهرست بازیگران پیشرو در این حوزه محسوب می‌شود. پس از سامسونگ، شرکت‌های «IBM» و «LG»، به ترتیب با ۴۴۹۰ و ۲۲۹۴ پتنت، در رده‌های بعدی جای دارند. شکل ۲، فهرست ده شرکت برتر را نشان می‌دهد.

 

شرکت‌های برتر دارنده گواهی ثبت اختراع نرم‌افزاری در آمریکا (نیمه اول سال جاری میلادی)

شکل ۲- شرکت‌های برتر دارنده گواهی ثبت اختراع نرم‌افزاری در آمریکا (نیمه اول سال جاری میلادی)

 

گفتنی است، با وجود رأی دادگاه آلیس و تلاش‌های بعدی برای ایجاد تمایز بین نوآوری‌های نرم‌افزاری قابل اجرا و ایده‌های انتزاعی، باز هم چالش‌های مرتبط با اختراعات نرم‌افزاری و ابهامات پیرامون نحوه محافظت از آن‌ها ادامه دارد. به نظر می‌رسد که این چالش، با افزایش چشمگیر این نوع پتنت‌ها، بغرنج‌تر شده و نیاز به بررسی‌های دقیق و هماهنگی از سوی دفاتر ثبت اختراع و سایر نهادهای متولی مالکیت فکری دارد.

پربازدید‌ترین‌ها

دعوت به همکاری در حوزه‌های مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی برق و کامپیوتر
۱۴ مهر ۱۴۰۰

دعوت به همکاری در حوزه‌های مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی برق و کامپیوتر

کانون پتنت ایران جهت توسعه تیم جستجوی نوآوری خود، از فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد یا دکتری در رشته‌های مهندسی شیمی، مهندسی مکانیک و مهندسی برق و کامپیوتر از دانشگاه‌های برتر کشور دعوت به همکاری به‌ عمل می‌آورد.

مدرسه پاییزه مالکیت فکری وزارت بهداشت
۲۵ مهر ۱۴۰۰

مدرسه پاییزه مالکیت فکری وزارت بهداشت

آکادمی کانون پتنت ایران، با همکاری مرکز مالکیت فکری دفتر توسعه فناوری سلامت وزارت بهداشت، اقدام به برگزاری یک مدرسه پاییزه مالکیت فکری ویژه محققین دانشگاه‌ها و مراکز وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی نموده است. این مدرسه که متشکل از هفت وبینار با عناوین مختلف مالکیت فکری و با تمرکز ویژه بر ثبت اختراع است، ترغیب برای استفاده از سیستم پتنت، هم برای حفاظت از دستاوردهای فناورانه و هم برای انجام پژوهش‌های کاربردی و خلق ثروت از آن‌ها را هدف قرار می‌دهد.

شناسایی خودروهای فورد به کمک هولوگرام‌های نورانی
۷ مهر ۱۴۰۰

شناسایی خودروهای فورد به کمک هولوگرام‌های نورانی

شرکت خودروسازی فورد، در یک همکاری فناورانه با شرکت لینکلن، فناوری جدیدی برای ایجاد نوعی هولوگرام سفارشی بر روی کاپوت خودرو توسعه داده‌اند. این هولوگرام که از ذرات بسیار ریز آب معلق در هوا تشکیل شده که توسط یک نورافکن روشن می‌شود، امکان تشخیص وسیله نقلیه را در شرایط خاص، از جمله انبوه خودروهای پارک شده در یک پارکینگ، آب و هوای ابری و یا تاریکی شب فراهم می‌نماید.

قرارگیری یک نوجوان ۱۷ ساله در جایگاه یک مخترع سریالی
۱۰ مهر ۱۴۰۰

قرارگیری یک نوجوان ۱۷ ساله در جایگاه یک مخترع سریالی

نوجوان ۱۷ ساله اهل «گوام»، موفق به دریافت چهار گواهی ثبت اختراع از دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا شده است. «سونگو کانگ» که از کودکی علاقه خاصی به ساختن وسایل و چیزهای جدید داشت، عمده تمرکزش را بر شناسایی مشکلات پیرامون خود و حل آن‌ها گذاشته و همین رویکرد خلاقانه، تاکنون چهار اختراع کاملاً متفاوت را برایش به ارمغان آورده است.

جستجوگر دارایی فکری دارکوب؛ ابزاری برای جستجوی پتنت‌های داخلی
۲۸ مهر ۱۴۰۰

جستجوگر دارایی فکری دارکوب؛ ابزاری برای جستجوی پتنت‌های داخلی

پایگاه جستجوی «دارکوب»، با هدف تجمیع و رصد دارایی‌های فکری ثبت شده در ایران شروع به کار نموده و امکان جستجوی دقیق، سریع و راحت در میان این داده‌های ارزشمند مالکیت صنعتی را برای کاربران فراهم نموده است.

تعبیه یک سیستم کامل فیلم‌برداری و عکاسی در قلم هوشمند سامسونگ
۱۱ مهر ۱۴۰۰

تعبیه یک سیستم کامل فیلم‌برداری و عکاسی در قلم هوشمند سامسونگ

رصد فعالیت‌های ثبت اختراع سامسونگ نشان می‌دهد که این شرکت فناور، ایده‌های جدید و متنوعی را برای قلم هوشمند خود در سر دارد. در ثبت اختراع جدید این شرکت، قابلیت تصویربرداری و ضبط صدا هم برای قلم هوشمند توصیف شده که استقلال نسبی قابل قبولی را برای این ابزار جانبی ایجاد می‌نماید. در طراحی سامسونگ، سنسورهای دوربین در انتهای قلم تعبیه شده‌ و با بیرون کشیدن نسبی آن از داخل گوشی، امکان تغییر زاویه و ارتفاع دوربین وجود دارد.