۰۶ آبان ۱۳۹۴

قرارداد لیسانس مالکیت فکری: معرفی و آماده سازی منابع برای ورود به این قرارداد

  ( فایل کامل مقاله به صورت PDF در این لینک)
مقدمه

مالکیت فکری به خلق و آفرینش از ذهن انسان مربوط است. این سیستم قانونی، حقوق مالکیت معنوی ایده ها و نوآوری ها را به دارایی‎های با ارزش قابل تجارت تبدیل می نماید. خلاقیت انسان در قالب اختراعات، اطلاعات، دانش و سایر موضوعات ناملموس، میتوانند درون و یا در ارتباط با محصولات و سرویس‎هایی باشند که در زندگی روزانه به آنها وابسته‎ایم. بنابراین، تکنولوژی های جدید و بهبود یافته، دانش، اطلاعات محرمانه، نرم افزار و پایگاه داده ها و خلاقیتهای بکار رفته در تهیه‎ی کتاب، کتابچه‎ای راهنما، فیلم، نمایشنامه، نوارهای ویدیویی، تولیدات تلویزیونی، موسیقی، علائم تجاری معرف یک محصول یا سرویس، همگی می توانند توسط قوانین مالکیت معنوی و قوانین مربوط به منع رقابتهای ناعادلانه محافظت گردند. قوانین مالکیت معنوی شامل قانون حق ثبت اختراع، اسرار تجاری، علائم تجاری، نشان جغرافیایی، طراحی های صنعتی، توپوگرافی مدارهای مجتمع، پایگاه داده غیر اصلی، انواع جدید گیاهان، کپی رایت و حقوق مرتبط است.
دارایی های فکری می تواند مورد بهره برداری تجاری توسط خود مالک یا با اجازه مالک به توسط دیگران قرار بگیرد. یکی از روشهای بهره‎برداری مالکیت فکری از طریق صدور مجوز(Licensing) برای استفاده شخص یا طرف دیگر، از سوی مالک دارایی می باشد. "مجوز"(License) به معنی اجازه است که توسط مالک به دیگری به منظور استفاده از حق مالکیت فکری، در شرایط مورد توافق، برای یک هدف معین در یک سرزمین معین و برای یک دوره زمانی مورد توافق داده می‎شود.
قرارداد لیسانس یا مجوز بهره‎برداری، یکی از شیوه هایی است که سریع ترین رشد را در تجارت بین‎الملل داشته و به وسیله آن حقوق مالکیت فکری و دانش فنی در مقابل دریافت مبلغی که معمولاً حق امتیاز (ROYALTY) نامیده می‎شود به یک فرد یا شرکت دیگر برای مدتی معین واگذار و منتقل می‎شود.
دارنده یک حق مالکیت فکری به دلایل فراوانی ممکن است به انتقال فناوری تمایل پیدا کند. یک شرکت صاحب حق مالکیت فکری، با دریافت حق امتیاز، پروانه یا مجوزی را (LICENSE) به یک شرکت دیگر واگذار و منتقل می کند و او را مجاز می کند تا از علامت تجاری یا حق چاپ آثار هنری یا ادبی یا دانش فنی او برای ساخت محصول به منظور فروش استفاده کند.
صدور لیسانس مالکیت فکری اغلب در سه دسته عمده یعنی لیسانس فن‎آوری، لیسانس انتشار وپخش آثار هنری، و مجوز استفاده از علائم تجاری صورت گرفته می‎شود. تمرکز این مقاله بیشتر بر مجوز فن‎آوری، ثبت اختراع و اسرار تجاری خواهد بود.
اطلاعات فنی مانند فرمول‎ها، فنون و روش‎های اجرایی، اطلاعات تجاری مانند فهرست مشتریان و اطلاعات فروش، بازاریابی،روش‎های مدیریت حرفه ای،ودر واقع هرگونه اطلاعات فنی تجاری یا بازرگانی، روش یا ابزاری که در یک فعالیت تجاری استفاده می‎شود ؛ شایسته حمایت است و می توان آن ها را به وسیله قرارداد های لیسانس انتقال داد.
مسئله ی رقابت و ارتباط آن با لیسانس
فقط آن دسته از شرکتهایی که تولید محصولات و خدمات بهتر با قیمت پایین‎تر را ارائه می‎دهند می توانند رقابتی و سودآور باشند و در بازار پویا و جهانی باقی بمانند. یک محصول بهتر ممکن است یک محصول جدید و یا یک محصول برتر باشد.یک محصول برتر ممکن است، برای مثال، حاصل یک فرایند "بهبود یافته تولید" باشد که از طریق کاهش زمان تولید و یا کاهش استفاده از منابع، باعث مقرون به صرفه بودن(سودآوری) شده است. یک محصول به موجب ویژگیهای جدید، کیفیت بالاتر، هزینه کمتر یا ترکیبی از موارد مذکور "برتر تلقی میگردد.
چگونه شرکت‎ها به تقاضا برای محصولات جدید و بهتر (با قیمت رقابتی) پاسخ می دهند؟
محرکهای سنتی رشد اقتصادی مانند زمین، نیروی کار و سرمایه برای ایجاد مزیت رقابتی لازم و ایجاد تفاوت بین شرکتها کافی نیستند، شرکتها، در صورت نبودن مزیت رقابتی و تفاوت بسیار مشابه یکدیگر خواهند بود. راه حل در فن‎آوری‌های جدید و یا بهبود یافته است. برای بسیاری از مردم فناوری معانی متفاوتی دارد. دیکشنری مریام- وبستر تکنولوژی را بعنوان "کاربرد عملی دانش، قابلیت برنامه عملی دانش و یا شیوه‎ی انجام یک کار بخصوص با استفاده از فرآیندهای فنی، روش های مختلف در کنار دانش انجام آن کار است" دائرة المعارف بریتانیکا تکنولوژی را به عنوان "استفاده از دانش علمی در راستای اهداف عملی زندگی بشر تعریف می‎کند" و یا آن را گاهی اوقات به تغییر و دستکاری در محیط زیست انسان تعبیر می نماید.
فن‎آوری شامل استفاده از مواد، ابزارها، تکنیک، و منابع قدرت به منظور ساده و لذت بخش تر کردن زندگی و سازنده تر کردن کسب و کار می باشد. در حالی که علم با چگونگی و چرایی اتفاق وقایع مربوط می‎شود، فن‎آوری در ساخت و تولید متمرکز می‎شود. یک تعریف پر طرفدار از تکنولوژی این است که"تکنولوژی بهترین استفاده از اطلاعات علمی می باشد".
بنابراین، به طور کلی، فن‎آوری اشاره به محصول نهایی تحقیقات علمی و توسعه در قالب اختراعات و دانش است که به عنوان ابزار یا فرآیند در جهت تولید محصولات و خدمات بهتر بکار رفته و پاسخ مناسبی به نیازهای بازار می دهد. معمولا در بعضی تعاریف، ثبت اختراع معادل و برابر یک فن‎آوری در نظر گرفته شود که تعریف درستی نمی‎تواند باشد. معمولا، تعدادی اختراع با هم برای یک فن‎آوری استفاده می‎شوند و تعدادی فن‎آوری در کنار هم یک محصول، مثل یک دوربین یا یک ماشین را به وجود می‎آورد. چنین فن‎آوری‎هایی یا از طریق تحقیق و توسعه توسط شرکت‎ها، به تنهایی ، و یا با همکاری سایر شرکتها بدست می‎آید؛ یا اینکه از طریق خرید فن‎آوریهای موجود در بازار.
معمولا عاقلانه است تا تکنولوژی را از طریق خرید فن آوریهای موجود در بازاربدست آورد تا اینکه زمان و منابع انسانی جهت کسب آن تخصیص یابد، به معنای دیگر اگر فن‎آوری های مورد نیاز بدلیل کمبود زمان، منابع انسانی و هزینه در درون شرکت‎ها و سازمان‎ها قابل تهیه و توسعه نمی باشند، خرید و استفاده از فن آوری های موجود در بازار (که توسط سایرین تهیه و ارائه گردیده اند) از نظر تجاری امری عاقلانه است. گاهی اوقات حتی لازم است تا برای استفاده از یک فن‎آوری خاص که در یک صنعت و یا استانداردهای ملی و بین المللی بکار می رود(مطابق رویه سازمانهای تنظیم کننده ی استاندارد) مجوز اخذ نمود. همچنین، اخذ مجوز زمانی نیاز می‎تواند نیاز شود که یک محصول جدید و یا بهبود یافته بصورت سهوی به حق مالکیت فکری دیگری تجاوز نموده باشد.
علاوه بر این، شرکتی که به یک محصول و یا فرآیند بهتر دست یافته است تلاش می‎کند تا بفهمد آیا ممکن است شرکت‎های دیگری به دنبال آن محصول یا فرآیند باشند که این موضوع می تواند بعنوان یک کسب و کار مجزا از طریق انتقال دانش درآمدزایی را در پی داشته باشد. در واقع، تعدادی از شرکت‎ها از حوزه‎ی تولید محصول به حوزه‎ی صدور لیسانس پتنت تغییر رویه داده‎اند و یا صرفا" با هدف صدور لیسانس ( بدون تولید هیچ یک از محصولات) ایجاد شده اند.
امروزه حتی بزرگترین شرکت‎ها، نه تنها جهت خدمات و مولفه های کلیدی، همه‏ی امور را در داخل خود انجام نمی‌دهند بلکه در خصوص فناوری نیز از منابع بیرونی استفاده می نمایند. برخی از شرکت‎های دیگر فقط فن‎آوری و برون سپاری تولید محصولات به شرکت‎های دیگر در کشور خود و یا در خارج از کشور را (با استفاده از صدور مجوز) توسعه می دهند.
با توجه به خصلت ناملموس بودن مالکیت فکری، استفاده از آن توسط یکی، باعث کاهش استفاده آن توسط دیگری نمی‎شود. به عبارت دیگر، می توان فناوری را به طور همزمان توسط بسیاری از کاربران برای اهداف یکسان و یا متفاوت و بدون تأثیر در کیفیت و یا قابلیت های آن استفاده نمود. بنابراین صاحب فن‎آوری به طور بالقوه می تواند مجوز استفاده از فن‎آوری خود را به هر تعداد از متقاضیان فن‎آوری، به منظور به حداکثر رساندن پتانسیل درآمد از فن‎آوری خود تنها با شرایط محدود کننده توافق، واگذار نماید.در حقیقت، یک فناوری می تواند بعنوان پایه و مبنا برای طیف وسیعی از محصولات و خدمات مرتبط و یا نامربوط، توسط یک یا چند شرکت در تعدادی از مکان‎های بالقوه بزرگ در یک یا بسیاری از کشورها، تبدیل شود.




( فایل کامل مقاله به صورت PDF در این لینک)
نـام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر شما
کد امنیتی (حروف بزرگ)

پربازدیدترین‌ها

شاخص جهانی نوآوری ۲۰۱۹؛ آینده نوآوری‌های پزشکی

شاخص جهانی نوآوری ۲۰۱۹؛ آینده نوآوری‌های پزشکی

سازمان جهانی مالکیت فکری، همه ساله اقدام به تدوین گزارشی در خصوص وضعیت نوآوری در سطح جهان نموده که تحت عنوان شاخص جهانی نوآوری انتشار می‌یابد. گزارش جدید که دوازدهمین نسخه از گزارش «GII» به حساب می‌آید، بر حوزه سلامت و نوآوری‌های پزشکی متمرکز شده که در نوشتار حاضر، به تحلیل و بررسی آن، خواهیم پرداخت.

راهبردهای محافظت از مالکیت فکری استارت‌آپ‌ها

راهبردهای محافظت از مالکیت فکری استارت‌آپ‌ها

فعالیت بر روی فناوری‌های نوین و نوظهور، در کنار نقش پررنگ دانش در فعالیت‌های استارت‌آپی، موجب شده تا حفاظت از دارایی‌های فکری و از دیدگاه کلان‌تر، اتخاذ یک راهبرد مناسب مالکیت فکری، به یک اولویت مهم استارت‌آپ‌ها بدل شود. بر این اساس، در نوشتار حاضر، راهبردهای محافظت از مالکیت فکری در استارت‌آپ‌ها و برخی نکات و ظرایف مرتبط با این موضوع، مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد.

کارآفرینی دانشگاهی، شرکت‌های زایشی و پتنت

کارآفرینی دانشگاهی، شرکت‌های زایشی و پتنت

در این نوشتار، سعی بر این است تا از دیدگاه جامعه‌شناسی و اقتصادی، مفهوم کارآفرینی دانشگاهی مورد بررسی قرار گرفته و اهمیت آن در پیشبرد سیاست‌های تحقیقاتی و کسب‌وکار‌، تجزیه‌وتحلیل گردد. بر این اساس، ضمن بررسی رویکرد اتخاذ شده از سوی دانشگاه‌های آمریکایی و اروپایی، مباحثی همچون فرآیندهای ثبت اختراع و راه‌اندازی شرکت‌های زایشی آکادمیک، مورد بررسی قرار می‌گیرد.

عوامل اثرگذار بر تصمیم‌گیری پیرامون اعطای مجوز بهره‌برداری از پتنت

عوامل اثرگذار بر تصمیم‌گیری پیرامون اعطای مجوز بهره‌برداری از پتنت

کسب‌وکارهای امروزی سرشار از مثال‌های متعدد در زمینه اخذ و یا اعطای مجوزهای بهره‌برداری از پتنت است. در کنار کارکرد اصلی محافظت از اختراعات و دستاوردهای فناورانه، برخی از شرکت‌ها از اعطای مجوز به‌عنوان یک مکانیسم دفاعی استفاده نموده، تا بتوانند کنترل خود را بر یک فناوری یا محصول مشخص، حفظ نمایند. این مقاله، در مورد عواملی بحث می‌کند که باید در تصمیم‌گیری برای اعطای مجوز در نظر گرفته شوند.

تجربه ایران در  توسعه نوآوری‌های پزشکی و مسیر پیش رو

تجربه ایران در توسعه نوآوری‌های پزشکی و مسیر پیش رو

آخرین نسخه از گزارش شاخص جهانی نوآوری که همه ساله توسط سازمان جهانی مالکیت فکری انتشار می‌یابد، بر حوزه سلامت و نوآوری‌های پزشکی متمرکز شده است. یک فصل از گزارش مذکور، به‌طور خاص به نوآوری‌های پزشکی در ایران و روند آتی آن اختصاص یافته است. در نوشتار حاضر، مروری بر مهم‌ترین بخش‌های این تحلیل پیرامون نوآوری‌های پزشکی ایران خواهیم داشت.

مروری بر وضعیت مالکیت فکری در هند

مروری بر وضعیت مالکیت فکری در هند

اهمیت فراگیر دارایی‌های نامشهود، اعم از پتنت‌ها، طراحی‌های صنعتی، علائم تجاری، کپی‌رایت، نشان‌های جغرافیایی و ... در زندگی روزمره مردم و اقتصاد کشورها، موجب شده است تا نهادهای دولتی و سازمان‌های بین‌المللی، در رشد و توسعه سیستم‌های مالکیت فکری ملی و بین‌المللی بکوشند. با توجه به اهمیت موضوع مالکیت فکری در رشد و توسعه اقتصادی کشورها، به‌ویژه کشورهای درحال‌توسعه، در این نوشتار به تحلیل و بررسی آخرین گزارش سالیانه از وضعیت مالکیت فکری در کشور هند خواهیم پرداخت.