۲۵ مرداد ۱۳۹۵ تجاری سازی دارایی های فکری و نقش موسسات مادر (بخش اول)

بخش زیادی از مطالعات بر روی تجاری سازی دارایی های فکری در دانشگا ها و مراکز تحقیقاتی نشان می دهد که یکی از مهمترین عوامل موفقیت صاحبان اختراع و شرکت های زایشی مربوطه، ارتباط و حمایت مستمر موسسه مادر(دانشگاه یا مرکز تحقیقاتی که در آن شرکت زایشی ایجاد شده است) پس از قرارگیری این شرکت ها در مرحله رشد و تشکیل شرکت است. این حمایت ها، در کنار دارایی های انسانی و فناورانه موسسه، فرآیندهای پیش از شکل گیری شرکت و فرهنگ موسسه مادر زیرساخت اصلی توسعه شرکت های برآمده از دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی را شکل می دهد. استمرار همکاری نزدیک پژوهشی و فناورانه میان موسسه مادر با شرکت زایشی پس از ایجاد شرکت از مهمترین حمایت ها است. دانش و فناوری در حال تغییر است و هزینه تحقیق و توسعه زیاد. توان شرکت های دانش بنیان تازه تاسیس در بخش تحقیقات بسیار محدود است. بزرگترین کمک به این شرکت ها، فراهم آوردن محیط ادامه این همکاری است. اما ساختارهای دولتی حاکم بر موسسات دانشگاهی و پژوهشی، اجازه این همکاری را نمی دهد. از سوی دیگر بسیار است مواردی که این شرکت ها و محققان فعال در آن در صورت استفاده از منابع سخت افزاری و نرم افزاری موسسه مادر، متهم به سودجویی و حتی دست اندازی به اموال بیت المال می شوند. بدیهی است که هیچ فرد دانایی با استفاده بی حساب و کتاب از اموال عمومی برای دستیابی به موفقیت در یک شرکت خصوصی موافق نیست. اما همین افراد دانا نیز هرگز با حمایت هدفمند و سازنده از این شرکت ها مخالف نیستند.  توافق شفاف میان موسسه مادر و شرکت های زایشی جهت استفاده از منابع سخت افزاری و نرم افزاری موسسه مادر راه حل اساسی این مشکل است. همه چیز شفاف و در عین حال حامی توسعه و تجاری سازی فناوری.

سومین حمایت مهمی که موسسات مادر از شرکت های دانش بنیان در حال رشد خود می توانند انجام دهند رفع موانع حضور همزمان افراد کلیدی در شرکت های زایشی و موسسه مادر است. این موضوع برای اعضای هیات علمی بسیار کلیدی است. یک عضو هیات علمی تمام وقت و متعهد نمی تواند همزمان هم در موسسه مادر حضور پیدا کند و هم به توسعه فناوری و تجاری سازی در شرکت در حال رشد خود بپردازد. این یک تناقض بزرگ است؛ تشویق به ایجاد شرکت زایشی و عدم اجازه حضور در شرکت زایشی. راهکار در پاسخ به این سوال است که هدف دولت ها از تحقیقات چیست. آیا چیزی بیش از کاربرد نتایج این تحقیقات در رشد و پیشرفت جامعه است؟. به نظر می رسد خروجی شرکت های زایشی موفق نیز جز این نیست. پس در حقیقت، شرکت های زایشی در حال رشد نیز قطعه­ای از همان پازل مربوط به فلسفه وجودی دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی است. پس چگونه است که گذراندن ساعات مشخصی در قالب یک شرکت زایشی مستقر در مراکز رشد، به عنوان بخشی از مسئولیت یک عضو هیات علمی به موسسه مادر و جامعه پذیرفته نمی شود؟. ضروری است تا برای رفع این چالش فکری شود. در این میان جایگاه مراکز رشد، جایگاهی کلیدی است. آخرین حمایتی که در این نوشتار به آن پرداخته می شود،کمک های موسسه مادر جهت تامین مالی مرحله توسعه شرکت زایشی است. در سال های اخیر به لطف تاسیس نهادهایی همچون صندوق نوآوری و شکوفایی، بودجه های نسبتا مناسبی برای مراحل توسعه صنعتی شرکت های دانش بنیان اختصاص یافته است.  اما این بودجه ها نمی تواند صرف توسعه فناوری در مراحل اولیه و پایلوت شود. از یک طرف، این مرحله از رشد دارای ریسک بالا و برگشت مالی پایین است و از طرف دیگر شرکت های در مرحله رشد توان تامین مالی کافی جهت این فعالیت های توسعه­ای را ندارند. موسسه مادر نباید نسبت به این موضوع بی تفاوت باشد.

در انتها به صورت خلاصه عوامل کلیدی موثر در فرآیند تجاری سازی دارایی های فکری مرتبط با حمایت های موسسه مادر ارائه شده است.

سرفصل

عوامل موفقیت

دارایی های موسسه

لینک های ارتباطی موسسه مادر با بازیگران تجاری سازی فناوری (نهاد های سیاستگذار، بنگاه های اقتصادی ، سازمان های تامین مالی و...)

ارائه محیط فیزیکی مناسب به شرکت های زایشی در نزدیکی موسسه مادر

وجود زیرساخت های تحقیقاتی مناسب در موسسه مادر

وجود محققین کارآمد و مستعد در موسسه مادر

برند و اعتبار می و بین المللی موسسه مادر

پشتیبانی (اقدامات) پیش از ایجاد شرکت زایشی

وجود نظام مالکیت فکری دقیق و شفاف در موسسه مادر

وجود سازوکارهای تشویقی برای محققین موسسه مادر جهت ایجاد شرکت زایشی

ارائه خدمات مشاوره تجاری سازی توسط موسسه مادر به محققین جهت ایجاد شرکت های زایشی

شفافیت در راهبردها و برنامه های موسسه مادر در قبال ایجاد شرکت های زایشی

تامین منابع مالی seedو preseed جهت ایجاد شرکت های زایشی

نحوه انتفاع مالی موسسه از ایجاد شرکت های زایشی (رویالتی، سهام حداقلی، سهام حداکثری و ...)

پشتیبانی (اقدامات) پس از ایجاد شرکت زایشی

همکاری نزدیک فناورانه میان موسسه مادر با شرکت زایشی (پس از ایجاد شرکت)

کمک های موسسه مادر جهت تامین مالی مرحله توسعه شرکت زایشی

رفع موانع حضور همزمان افراد کلیدی در شرکت های زایشی و موسسه مادر

توافق شفاف میان موسسه مادر و شرکت های زایشی جهت استفاده از منابع سخت افزاری و نرم افزاری موسسه مادر

بستر فرهنگی موسسه مادر

وجود فرهنگ کارآفرینی و تجاری سازی در موسسه مادر

تعهد مدیریت ارشد موسسه مادر به حمایت از ایجاد و توسعه شرکت های زایشی

جو همکاری صمیمانه میان محققین در موسسه مادر

در دو بخش آتی، این 4 سرفصل مورد بررسی بیشتر قرار می گیرد.

پربازدیدترین‌ها

تویوتا موتور؛ غول ژاپنی صنعت خودرو

تویوتا موتور؛ غول ژاپنی صنعت خودرو

یکی از برندهای مشهور در صنعت خودرو، تویوتا است که نه تنها بازار آسیا، بلکه اروپا و آمریکا به‌عنوان محل فعالیت رقبای قدرتمندی همچون فورد، جنرال موتورز، دایملر و فولکس‌واگن را تحت سیطره خود درآورده است. رمز موفقیت این غول ژاپنی، تمرکز بر نوآوری و برتری بر رقبا با استفاده از فناوری‌های متمایز و کارآمد است. ثبت بیش از ۲۷۰۰ درخواست در هر یک از کشورهای ژاپن و آمریکا در سال ۲۰۲۰ میلادی، بخشی از فعالیت‌های گسترده این شرکت نوآور را نشان می‌دهد. در این نوشتار، به مرور و بررسی فعالیت‌های ثبت اختراع تویوتا موتور طی سال‌های اخیر می‌پردازیم.

حقوق مالکیت فکری و اثرات آن بر عملکرد شرکت‌ها

حقوق مالکیت فکری و اثرات آن بر عملکرد شرکت‌ها

با وجود اینکه مزایای فراوان مالکیت فکری غیرقابل چشم‌پوشی است، اما صاحبان کسب‌وکارها به دنبال یافتن چگونگی و میزان تأثیر این حقوق بر عملکرد شرکت‌های خود می‌باشند. گزارش جدید دفتر ثبت اختراع اروپا، به مقایسه عملکرد اقتصادی شرکت‌های دارنده حقوق مالکیت فکری در مقایسه با شرکت‌های فاقد این حقوق پرداخته که در این نوشتار نگاهی اجمالی به آن شده است. بر اساس این گزارش که با بررسی بیش از ۱۲۷ هزار شرکت اروپایی تهیه شده، زمانی که یک «SME» پتنتی در اختیار داشته باشد، درآمد آن تا ۵۰ درصد بیشتر خواهد شد.

مردی که دنیای سرگرمی را به عروسک‌هایش گره زد!

مردی که دنیای سرگرمی را به عروسک‌هایش گره زد!

بسیاری از مردم جهان، با عروسک‌های «ماپت» آشنا هستند. عروسک‌هایی که خلق آن‌ها دیون تخیل عجیب و مثال‌زدنی «جیم هنسون» بوده است. هنسون در کنار علاقه زیادی که به آفرینش کاراکترهای عروسکی جدید داشت، مسئله حفاظت از آن‌ها را نیز به صورت جدی دنبال می‌کرد. در این نوشتار، با بخشی از داستان زندگی هنسون و اهمیت استفاده از سیستم مالکیت فکری برای وی بیشتر آشنا می‌شویم.

شرکت چینی «BOE Technology»؛ پیشگام حوزه اینترنت اشیاء

شرکت چینی «BOE Technology»؛ پیشگام حوزه اینترنت اشیاء

شرکت چینی «BOE»، در سال ۱۹۹۳ میلادی و توسط «وانگ دانگشنگ»، کارآفرین موفق چینی تأسیس شد. این شرکت که بیشتر در حوزه اینترنت اشیاء فعال است، طی سال‌های اخیر عملکرد فوق‌العاده‌ای در خصوص ثبت اختراع از خود به جای گذاشته که نمونه‌هایی از آن، بیش از ۲۶۰۰ گواهی ثبت اختراع در چین و بیش از ۲۱۰۰ گواهی در آمریکا در سال ۲۰۲۰ میلادی است. در این نوشتار، با فعالیت‌های ثبت اختراع این شرکت فناور بیشتر آشنا می‌شویم.

دانشگاه میشیگان؛ پیشگام در کارآفرینی دانشگاهی

دانشگاه میشیگان؛ پیشگام در کارآفرینی دانشگاهی

دانشگاه میشیگان، یکی از اولین دانشگاه‌های دولتی آمریکا است. این دانشگاه که یکی از برجسته‌ترین دانشگاه‌های جهان و پیشرو در آموزش و پژوهش محسوب می‌شود، بیش از ۵۱ هزار دانشجو و ۵۶۰۰ عضو هیئت‌علمی دارد. دانشگاه میشیگان، در خصوص ثبت اختراع نیز عملکرد قابل توجهی داشته و در سال ۲۰۲۰ میلادی، با ثبت ۲۲۱ درخواست جدید در آمریکا، در جایگاه هشتم دانشگاه‌های برتر متقاضی ثبت اختراع در این کشور قرار گرفته است. در این نوشتار، با این دانشگاه نوآور و عملکرد آن در خصوص ثبت اختراع بیشتر آشنا می‌شویم.

پنج سال برنامه فشرده برای شکستن رکوردهای مالکیت فکری

پنج سال برنامه فشرده برای شکستن رکوردهای مالکیت فکری

بررسی آمار و اطلاعات منتشر شده از سوی دفتر مالکیت فکری چین، نشان از علاقه شدید چینی‌ها به حقوق مالکیت فکری دارد. پنج سال تلاش فشرده که در قالب برنامه استراتژیک ۲۰۲۰-۲۰۱۶ دفتر مالکیت فکری چین انجام شد، رکوردهای عجیبی را برای این کشور به دنبال داشت. دستیابی به رکورد ۱۵.۸ پتنت به ازای هر ده هزار نفر، جایگاه نخست جهانی در درخواست‌های «PCT»، تغییر ۱۵ پله‌ای در شاخص جهانی نوآوری و تغییر ۴۷ پله‌ای در فهرست سهولت راه‌اندازی کسب‌وکار بانک جهانی، نمونه‌هایی از این موفقیت‌ها هستند. در این گزارش، عملکرد این دفتر و سیاست‌گذاری‌های صورت گرفته در این بازه پنج ساله و نتایج حاصل شده در سال ۲۰۲۰ بیشتر معرفی می‌شود.