۲۵ مرداد ۱۳۹۵

تجاری سازی دارایی های فکری و نقش موسسات مادر (بخش اول)

بخش زیادی از مطالعات بر روی تجاری سازی دارایی های فکری در دانشگا ها و مراکز تحقیقاتی نشان می دهد که یکی از مهمترین عوامل موفقیت صاحبان اختراع و شرکت های زایشی مربوطه، ارتباط و حمایت مستمر موسسه مادر(دانشگاه یا مرکز تحقیقاتی که در آن شرکت زایشی ایجاد شده است) پس از قرارگیری این شرکت ها در مرحله رشد و تشکیل شرکت است. این حمایت ها، در کنار دارایی های انسانی و فناورانه موسسه، فرآیندهای پیش از شکل گیری شرکت و فرهنگ موسسه مادر زیرساخت اصلی توسعه شرکت های برآمده از دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی را شکل می دهد. استمرار همکاری نزدیک پژوهشی و فناورانه میان موسسه مادر با شرکت زایشی پس از ایجاد شرکت از مهمترین حمایت ها است. دانش و فناوری در حال تغییر است و هزینه تحقیق و توسعه زیاد. توان شرکت های دانش بنیان تازه تاسیس در بخش تحقیقات بسیار محدود است. بزرگترین کمک به این شرکت ها، فراهم آوردن محیط ادامه این همکاری است. اما ساختارهای دولتی حاکم بر موسسات دانشگاهی و پژوهشی، اجازه این همکاری را نمی دهد. از سوی دیگر بسیار است مواردی که این شرکت ها و محققان فعال در آن در صورت استفاده از منابع سخت افزاری و نرم افزاری موسسه مادر، متهم به سودجویی و حتی دست اندازی به اموال بیت المال می شوند. بدیهی است که هیچ فرد دانایی با استفاده بی حساب و کتاب از اموال عمومی برای دستیابی به موفقیت در یک شرکت خصوصی موافق نیست. اما همین افراد دانا نیز هرگز با حمایت هدفمند و سازنده از این شرکت ها مخالف نیستند.  توافق شفاف میان موسسه مادر و شرکت های زایشی جهت استفاده از منابع سخت افزاری و نرم افزاری موسسه مادر راه حل اساسی این مشکل است. همه چیز شفاف و در عین حال حامی توسعه و تجاری سازی فناوری.

سومین حمایت مهمی که موسسات مادر از شرکت های دانش بنیان در حال رشد خود می توانند انجام دهند رفع موانع حضور همزمان افراد کلیدی در شرکت های زایشی و موسسه مادر است. این موضوع برای اعضای هیات علمی بسیار کلیدی است. یک عضو هیات علمی تمام وقت و متعهد نمی تواند همزمان هم در موسسه مادر حضور پیدا کند و هم به توسعه فناوری و تجاری سازی در شرکت در حال رشد خود بپردازد. این یک تناقض بزرگ است؛ تشویق به ایجاد شرکت زایشی و عدم اجازه حضور در شرکت زایشی. راهکار در پاسخ به این سوال است که هدف دولت ها از تحقیقات چیست. آیا چیزی بیش از کاربرد نتایج این تحقیقات در رشد و پیشرفت جامعه است؟. به نظر می رسد خروجی شرکت های زایشی موفق نیز جز این نیست. پس در حقیقت، شرکت های زایشی در حال رشد نیز قطعه­ای از همان پازل مربوط به فلسفه وجودی دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی است. پس چگونه است که گذراندن ساعات مشخصی در قالب یک شرکت زایشی مستقر در مراکز رشد، به عنوان بخشی از مسئولیت یک عضو هیات علمی به موسسه مادر و جامعه پذیرفته نمی شود؟. ضروری است تا برای رفع این چالش فکری شود. در این میان جایگاه مراکز رشد، جایگاهی کلیدی است. آخرین حمایتی که در این نوشتار به آن پرداخته می شود،کمک های موسسه مادر جهت تامین مالی مرحله توسعه شرکت زایشی است. در سال های اخیر به لطف تاسیس نهادهایی همچون صندوق نوآوری و شکوفایی، بودجه های نسبتا مناسبی برای مراحل توسعه صنعتی شرکت های دانش بنیان اختصاص یافته است.  اما این بودجه ها نمی تواند صرف توسعه فناوری در مراحل اولیه و پایلوت شود. از یک طرف، این مرحله از رشد دارای ریسک بالا و برگشت مالی پایین است و از طرف دیگر شرکت های در مرحله رشد توان تامین مالی کافی جهت این فعالیت های توسعه­ای را ندارند. موسسه مادر نباید نسبت به این موضوع بی تفاوت باشد.

در انتها به صورت خلاصه عوامل کلیدی موثر در فرآیند تجاری سازی دارایی های فکری مرتبط با حمایت های موسسه مادر ارائه شده است.

سرفصل

عوامل موفقیت

دارایی های موسسه

لینک های ارتباطی موسسه مادر با بازیگران تجاری سازی فناوری (نهاد های سیاستگذار، بنگاه های اقتصادی ، سازمان های تامین مالی و...)

ارائه محیط فیزیکی مناسب به شرکت های زایشی در نزدیکی موسسه مادر

وجود زیرساخت های تحقیقاتی مناسب در موسسه مادر

وجود محققین کارآمد و مستعد در موسسه مادر

برند و اعتبار می و بین المللی موسسه مادر

پشتیبانی (اقدامات) پیش از ایجاد شرکت زایشی

وجود نظام مالکیت فکری دقیق و شفاف در موسسه مادر

وجود سازوکارهای تشویقی برای محققین موسسه مادر جهت ایجاد شرکت زایشی

ارائه خدمات مشاوره تجاری سازی توسط موسسه مادر به محققین جهت ایجاد شرکت های زایشی

شفافیت در راهبردها و برنامه های موسسه مادر در قبال ایجاد شرکت های زایشی

تامین منابع مالی seedو preseed جهت ایجاد شرکت های زایشی

نحوه انتفاع مالی موسسه از ایجاد شرکت های زایشی (رویالتی، سهام حداقلی، سهام حداکثری و ...)

پشتیبانی (اقدامات) پس از ایجاد شرکت زایشی

همکاری نزدیک فناورانه میان موسسه مادر با شرکت زایشی (پس از ایجاد شرکت)

کمک های موسسه مادر جهت تامین مالی مرحله توسعه شرکت زایشی

رفع موانع حضور همزمان افراد کلیدی در شرکت های زایشی و موسسه مادر

توافق شفاف میان موسسه مادر و شرکت های زایشی جهت استفاده از منابع سخت افزاری و نرم افزاری موسسه مادر

بستر فرهنگی موسسه مادر

وجود فرهنگ کارآفرینی و تجاری سازی در موسسه مادر

تعهد مدیریت ارشد موسسه مادر به حمایت از ایجاد و توسعه شرکت های زایشی

جو همکاری صمیمانه میان محققین در موسسه مادر

در دو بخش آتی، این 4 سرفصل مورد بررسی بیشتر قرار می گیرد.

پربازدیدترین‌ها

مروری بر ثبت اختراعات اروپایی در سال ۲۰۲۰

مروری بر ثبت اختراعات اروپایی در سال ۲۰۲۰

دفتر ثبت اختراع اروپا (EPO)، به‌عنوان یکی از دفاتر معتبر ثبت اختراع در جهان، سالانه با خیل عظیمی از درخواست‌های جدید روبرو می‌شود. این نهاد، همه‌ساله گزارشی از روند درخواست‌های ارسالی، سهم کشورهای مختلف، برترین متقاضیان ثبت اختراع در سیستم پتنت اروپا و حوزه‌های فناوری مورد توجه مخترعین و فناوران منتشر می‌سازد که در این نوشتار، مروری اجمالی بر آخرین گزارش عملکردی آن در خصوص سال ۲۰۲۰ میلادی خواهیم داشت.

۱۲۳ رویداد آموزشی در کارنامه ۹۹ آکادمی کانون پتنت ایران

۱۲۳ رویداد آموزشی در کارنامه ۹۹ آکادمی کانون پتنت ایران

آکادمی کانون پتنت ایران، به‌عنوان هسته آموزشی کانون، با طراحی دوره‌های آموزشی کاربردی، تدوین سرفصل‌های مناسب، شناسایی اساتید باتجربه و تهیه و تدوین منابع و محتوای پشتیبان برای دوره‌های آموزشی، زمینه‌های افزایش آگاهی عمومی و تخصصی پیرامون موضوع مالکیت فکری را فراهم می‌کند. در این نوشتار، مروری اجمالی بر عملکرد آکادمی در سال ۹۹ داشته و مهم‌ترین اقدامات صورت گرفته توسط این واحد را معرفی می‌کنیم.

"خودم این کار را خواهم کرد"؛ داستان نوآوری زنی خلاق که جهان را تغییر داد!

تاریخ بشر، مملو از نوآوری‌ها و اختراعاتی است که هر یک با رفع یکی از نیازها یا مشکلات انسان، جوامع را یک گام به سمت زندگی مدرن فعلی پیش برده‌اند. در این مسیر، زنان مخترع و نوآور، دوشادوش مردان تلاش کرده و نقش بزرگی در این زمینه ایفاء نموده‌اند. یکی از این زنان خوش‌فکر، «جوزفین کوکران»، بانوی مشهور آمریکایی است که با طراحی و توسعه ماشین ظرف‌شویی، بار بزرگی از دوش زنان خانه‌دار، آشپزخانه رستوران‌ها و هتل‌ها و مراکز بزرگ طبخ غذای صنعتی برداشت. در این نوشتار، با این مخترع و داستان نوآوری وی بیشتر آشنا می‌شویم.

از فضا تا آشپزخانه: درآمد چند میلیارد دلاری از جاروی بی‌سیم

از فضا تا آشپزخانه: درآمد چند میلیارد دلاری از جاروی بی‌سیم

در سال ۱۹۷۹ میلادی، شرکت «بلک اند دکر»، یک جاروبرقی بی‌سیم، قابل شارژ و دستی را به بازار عرضه نمود که پس از گذشت تقریباً چهار دهه، هنوز هم محبوبیت خود را از دست نداده است. با این وجود، کمتر کسی می‌داند که داستان توسعه و تکامل این محصول کاربردی، ریشه در یک سری نوآوری‌های قبلی در صنعت هوافضا داشته است. اختراعی که در طول این چهار دهه، بیش از ۱۵۰ میلیون نسخه از آن به فروش رسیده و نتیجه آن، درآمد خارق‌العاده ۶ میلیارد دلاری برای این شرکت بوده است.

حوزه‌های برتر فناوری از منظر ثبت اختراعات اروپایی در سال ۲۰۲۰

حوزه‌های برتر فناوری از منظر ثبت اختراعات اروپایی در سال ۲۰۲۰

بررسی درخواست‌های ثبت شده در «EPO»، حکایت از آن دارد که «فناوری‌های پزشکی»، «ارتباطات دیجیتال»، «فناوری‌های کامپیوتری»، «ماشین‌آلات الکتریکی و انرژی»، «حمل‌ونقل»، «فناوری‌های دارویی»، «اندازه‌گیری»، «زیست‌فناوری»، «سایر ماشین‌آلات ویژه» و «شیمی آلی»، از حوزه‌های مورد استقبال فناوران در سال ۲۰۲۰ میلادی بوده‌اند. به‌منظور درک بهتر ترندهای مورد استقبال فناوری در سال ۲۰۲۰ میلادی، در نوشتار حاضر به بررسی و تجزیه‌وتحلیل درخواست‌های ثبت شده در دفتر ثبت اختراع اروپا (EPO) می‌پردازیم.

کوالکام؛ قطب نوآوری در صنعت پردازنده‌ها

کوالکام؛ قطب نوآوری در صنعت پردازنده‌ها

در این مقاله، از سلسله مقالات شرکت‌های فناور برتر، فعالیت‌های ثبت اختراع کوالکام را طی سال‌های اخیر، مورد بررسی و تجزیه‌وتحلیل قرار می‌دهیم.