مقالات و گزارش ها
۱۱ خرداد ۱۳۹۶

لیسانس اجباری و نوآوری- قسمت دوم

1. مقدمه
همانطور که در قسمت اول مقاله نیز اشاره گردید، واگذاری اجباری لیسانس پتنت، تأثیرات زیادی بر روی نحوه عملکرد شرکت ها و مخترعین در زمینه ارائه فناوری های جدید و به ثبت رسانیدن اختراعاتشان خواهد داشت.
در قسمت پیشین خلاصه ای از تعریف مسئله، مفاهیم اصلی مورد استفاده و نیز هدف اصلی تحقیق ارائه گردید؛ در قسمت دوم و پایانی، با رویکرد بیشتر به یک نمونه تاریخی، به بررسی بیشتر و دقیق تر اطلاعات حاصله پرداخته و نتایج محاسباتی داده ها و تحلیل نتایج ارائه می گردد.

filereader.php?p1=main_c4ca4238a0b923820

2. تأثیرپذیری مخترعین
اطلاعات مورد استفاده در این مقاله شامل بررسی بیش از 80000 اختراع ثبت شده در حوزه مواد شیمیایی در بازه زمانی سال های 1900 الی 1930 میلادی در آلمان می باشد. آخرین گروه از پتنت های مورد استفاده مربوط به قبل از سال 1933 میلادی بوده که دولت نازی با اخراج دانشمندان یهودی از دانشگاه ها و دیگر مراکز تحقیقاتی دولتی، عملاً روند نوآوری و ثبت اختراع در این کشور را مختل نمود. از بین 212 شاخه اختراعات شیمیایی، 167 شاخه مشمول حداقل یک نمونه توقیف حق امتیاز پتنت و 101 مورد مشمول حداقل یک نمونه واگذاری اجباری لیسانس پتنت بوده اند.
برای تعریف شاخص ملیت مخترع برای هر یک از پتنت های فوق الذکر، با تطبیق شهر یا ناحیه مخترع هر پتنت، دسته بندی اولیه صورت گرفته که بر این اساس، 58691 پتنت توسط مخترعین آلمانی به ثبت شده است.
با بررسی دقیق تر پتنت های دارای مخترع با ملیت آمریکایی، در پاسخ به سؤال فرعی تحقیق مبنی بر تأثیر سیاست واگذاری اجباری لیسانس پتنت بر دریافت کنندگان آن، این نتیجه حاصل شده که اجرای سیاست مذکور از سوی دولت آمریکا منجر به افزایش نرخ ثبت اختراع در شرکت ها و مخترعین دریافت کننده لیسانس گردیده است. بر این اساس، حدفاصل سال های 1900 الی 1918 میلادی، شرکت های آمریکایی به طور میانگین 0.67 پتنت در هر سال در شاخه های واگذاری لیسانس اجباری به ثبت رسانیده اند؛ در صورتی که این میانگین برای سایر شاخه ها 0.56 بوده است. این در حالی است که اعداد مذکور پس از سال 1918 میلادی به ترتیب برابر با 0.91 و 0.37 پتنت در هر سال بوده که نمایانگر رشد نرخ ثبت پتنت در شاخه های واگذاری لیسانس اجباری می باشد. 
در سال های ابتدایی پس از اجرای سیاست واگذاری اجباری لیسانس پتنت، نرخ تغییرات ثبت اختراع وابستگی ملموسی به تعداد پتنت های لیسانس شده نداشت؛ ولی به مرور این عامل نقش حیاتی در افزایش نرخ ثبت اختراعات نشان داده است. با این وجود با مقایسه داده های جمع آوری شده برای پس از این دوره می توان چنین نتیجه گرفت که پس از اجرای سیاست اجبار در لیسانس پتنت های آلمانی از سوی دولت آمریکا، ثبت اختراع از سوی محققین و شرکت های فوق الذکر در سال های پس از 1918 میلادی رو به افزایش نهاده است؛ به طوری که نرخ ثبت پتنت در زمینه های تحقیقاتی مربوطه با 53 درصد افزایش در سال های بعد رو به رو شده، در حالی که نرخ ثبت پتنت در دیگر زمینه های تحقیقاتی از روند نسبتاً ثابتی پیروی نموده است.
بررسی شرکت های بزرگی که توانایی ورود به بازار آمریکا و ثبت پتنت در این کشور را داشته اند، نشان داده که پس از سال 1918 میلادی، شرکت های آلمانی دارای US پتنت، که تحت تأثیر سیاست واگذاری اجباری لیسانس پتنت قرار گرفته اند، در سال های پس از آن به طور متوسط 0.46 پتنت بیشتر ثبت نموده اند.
یکی از سؤالات اساسی، چرایی این افزایش نرخ اختراعات می باشد؛ در پاسخ به این سؤال، یکی از رایج ترین احتمالات، واکنش شرکت ها به خطر افزایش رقابت در زمینه های واگذاری لیسانس است. در واقع مهمترین دلیل موجود، افزایش فضای رقابتی و تشویق شرکت ها به نوآوری و ثبت اختراعات جدید است و همین مسئله باعث شده که علاوه بر شرکت های آمریکایی، شرکت های آلمانی صاحب امتیاز پتنت های واگذار شده نیز، تأثیر شگرفی از سیاست واگذاری اجباری لیسانس پتنت داشته و در نتیجه تمایل در افزایش نوآوری و ثبت اختراع را به دنبال داشته است. 

3. تأثیرپذیری کیفیت پتنت 
آنچه که مسلم است، خروجی پتنت های ثبت شده با توجه به کیفیت آن ها تا حد زیادی متفاوت می باشد. یکی از راه های برآورد این تفاوت ها و تخمین تنوع موجود در پتنت های ارائه شده، بر اساس تصمیم مخترعان برای پرداخت هزینه تمدید اعتبار برای ارزش گذاری پتنت ها می باشد. البته این معیار لزوماً نشان دهنده ارزش و کیفیت پتنت ها نخواهد بود به خصوص در مواردی که هزینه تمدید اعتبار پتنت به نسبت پایین باشد. 
با توجه به هزینه بالای تمدید اعتبار پتنت در آلمان، تصمیم مخترعین برای تمدید اعتبار می تواند بیانگر کیفیت و ارزش پتنت های ثبت شده باشد. بر اساس آمار اداره ثبت اختراعات آلمان، در بین سال های 1901 الی 1942 میلادی بیش از نیمی از این پتنت های ثبت شده برای پنج سال و یا بیشتر تمدید شده اند. با این وجود در کل روند نزولی در کیفیت پتنت های ارائه شده نیز گزارش گردیده است.
نـام و نام خانوادگی
پست الکترونیک
نظر شما
کد امنیتی (حروف بزرگ)
پربازدیدترین‌ها
لگو امپراطوری بلوک‌های ساختنی
همه ما با لگو «Lego»، این امپراطوری بلوک‌ها و شخصیت‌های رنگارنگ آشنا هستیم. به دلیل محبوبیت و قدمت این نام پرآوازه، انواع بلوک‌های ساختمانی، حتی اگر محصول شرکت‌های دیگر باشند نیز، با عنوان لگو در نزد عموم شناخته می‌شوند. در این نوشته، سعی شده است تا ابتدا با معرفی تاریخچه‌ای از این شرکت، به ایده اولیه ساخت بلوک‌های ساختنی پرداخته شده و در ادامه، انواع حمایت‌های حقوقی مالکیت فکری محصولات لگو، معرفی می‌گردند.
جایگاه فناوران برتر جهان در سال ۲۰۱۸ از منظر تعداد «US» پتنت گرنت شده
یکی از مشهورترین سیستم‌های پتنت در جهان که بسیاری از مخترعین و شرکت‌های فناور، سعی در ثبت اختراع خود در آن دارند، سیستم پتنت آمریکا است. با توجه به بازار فناوری بزرگ آمریکای شمالی و فعالیت هم‌زمان بسیاری از برترین شرکت‌های فناور جهان، از اپل، سامسونگ، مایکروسافت و «IBM» گرفته، تا خودروسازهایی مانند تویوتا و جنرال موتورز، یک «US» پتنت، می‌تواند ارزشی بسیار زیاد به همراه داشته باشد. در این نوشتار، سعی خواهد شد تا مروری اجمالی، بر آخرین گزارش انتشار یافته در خصوص تغییر و تحولات سیستم پتنت آمریکا در سال ۲۰۱۸ میلادی داشته و با شرکت‌های برتر این سال آشنا شویم.
پتنت و خودروهای خودران؛ تحلیل و بررسی گزارش ۲۰۱۸ اداره ثبت اختراعات اروپا
الگوی ثبت اختراع و تحلیل روند تغییرات آن، می‌تواند به درک تغییرات حوزه‌های فناوری کمک نماید. در این نوشتار که بر اساس گزارش جدید اداره ثبت اختراعات اروپا «EPO»، در حوزه فناوری خودروهای خودران تدوین شده است، چشم‌اندازی در خصوص روند تغییر و توسعه فناوری هدایت خودکار وسایط نقلیه ارائه شده و پیشگامان این حوزه، معرفی می‌گردند.
ارزیابی عملکرد نوآوری کشورها با استفاده از پتنت
در این نوشتار، سعی خواهد شد تا شاخص‌هایی مبتنی بر فعالیت‌های ثبت اختراع و میزان تحقیق و توسعه تعریف شده و از آن برای اندازه‌گیری نوآوری در سطح ملی، استفاده گردد. شاخص‌های تعریف شده، با استفاده از اطلاعات استخراج شده از «EPO» در خصوص سال‌های ۱۹۹۹ الی ۲۰۰۵ میلادی، در منتخبی از کشورها، شامل آلمان، فرانسه، انگلیس، ایتالیا، هلند، سوئد، فنلاند و سوئیس از اروپا، ژاپن، هند و چین از آسیا و آمریکا مورد بررسی قرار گرفته است.
مروری بر گزارش شاخص بین‌المللی مالکیت فکری ۲۰۱۹
گزارش «شاخص بین‌المللی مالکیت فکری ۲۰۱۹» که از سوی مرکز جهانی سیاست نوآوری اتاق بازرگانی آمریکا انتشار یافته است، چشم‌اندازی الهام‌بخش از چگونگی تأثیرگذاری سیستم‌های مالکیت فکری به‌عنوان یک نیروی محرک در این تغییر و تحول بزرگ را تبیین می‌کند. در این گزارش، به ارزیابی و مقایسه وضعیت مالکیت فکری در بیش از ۵۰ کشور جهان پرداخته شده است. در همین راستا، در این نوشتار سعی خواهد شد تا مروری بر مهمترین نکات مطرح در آن داشته باشیم.
پتنت و نقش آن در توسعه صنایع هوایی
داستان اختراع و توسعه هواپیما، نمونه‌ای جالب از یک پیشرفت علمی مستمر است که نشان می‌دهد، چگونه سیری مستمر از توسعه‌های علمی و فنی کوچک و بزرگ، توسط اشخاص به شدت ریسک‌پذیر و تحت شرایط خاص اقتصادی، به یک نوآوری واقعاً مبتکرانه و کاربردی مبدل گشت. در نوشتار پیش رو، سعی خواهد شد تا سیر اختراع هواپیما و شکل‌گیری این صنعت بزرگ و چند ده میلیاردی امروز، مرور شده و نقش نظام مالکیت فکری و به‌طور خاص، سیستم پتنت، در توسعه و تجاری‌سازی آن، بررسی و تجزیه‌وتحلیل گردد.