اینتل؛ پیشگام صنعت ریزپردازنده‌ها
۱۲ تیر ۱۳۹۹ اینتل؛ پیشگام صنعت ریزپردازنده‌ها

مقدمه

اگر به دنیای فناوری و به‌طور خاص فناوری اطلاعات و کامپیوتر علاقه‌مند هستید، احتمالاً نام شرکت مشهور اینتل (Intel)، زیاد به گوشتان خورده است. این شرکت که از پیشگامان طراحی و ساخت پردازنده‌ها قلمداد می‌شود، نام خود را به‌عنوان یکی از شرکت‌های نوآور و خلاق مطرح نموده و در رده‌های بالای نوآورترین شرکت‌های جهان جای گرفته است. این موضوع جای تعجب ندارد، چرا که در دنیای کسب‌وکار فعلی، تنها شرکت‌هایی موفق به پیشی گرفتن از رقبا خواهند شد که نوآوری را سرلوحه فعالیت‌های خود قرار داده و در عین حال، تمام هم‌و‌غم خود را برای حفاظت از این نوآوری‌ها متمرکز می‌کنند.

اینتل نیز، همانند دیگر نوآوران و فناوران موفق، حفاظت از دارایی‌های فکری را بسیار مهم دانسته و از همین رو، یکی از فعال‌ترین شرکت‌های آمریکایی در حوزه «IP» و به‌طور خاص، سیستم پتنت به شمار می‌رود. در این مقاله، از سلسله مقالات معرفی فناوران، پس از مرور اجمالی تأسیس و سیر پیشرفت و تکامل اینتل، استراتژی‌های مالکیت فکری و ثبت اختراع این شرکت را مورد بررسی و تجزیه‌وتحلیل قرار می‌دهیم.

 

نگاهی به تاریخچه تأسیس و توسعه اینتل

شرکت اینتل، در سال ۱۹۶۸ میلادی و از سوی دو تن از مخترعین و پیشگامان حوزه مدارهای مجتمع و یکپارچه (IC) تأسیس شد. گوردون مور (Gordon Moore) شیمیدان و رابرت نویس (Robert Noyce) فیزیکدان، دو فرد شاغل در شرکت نیمه‌هادی فیرچیلد (Fairchild Semiconductor) بودند. آن‌ها با جدا شدن از این شرکت و با انگیزه راه‌اندازی یک کسب‌وکار جدید، مسیر جذاب کارآفرینی را کلید زدند.

اینتل، کارش را با ۲/۵ میلیون دلار آغاز کرد و جالب است که در عرض دو سال و عرضه عمومی سهام، سرمایه‌اش را به حدود ۷ میلیون دلار افزایش داد. داستان نام‌گذاری این شرکت، از موارد جالب توجه محسوب می‌شود. مور و نویس، با نامی متشکل از اسم‌های خودشان موافق نبودند و آن را برای یک شرکت الکترونیکی مناسب نمی‌دانستند. از همین رو، نام «N M Electronics» را در همان یک ماه نخست آغاز فعالیت‌ها، به «Intel» تغییر دادند. این نام، از ترکیب «Integrated Electronics» ساخته شده بود. از آنجا که نام «Intelco»، تحت مالکیت یک شرکت هتل‌داری قرار داشت، بنیان‌گذاران اینتل، اقدام به خریداری حقوق این نشان تجاری از مجموعه مزبور نمودند.

نقطه اوج شکوفایی و موفقیت اینتل را می‌توان دهه‌های پایانی قرن بیستم دانست، به‌طوری که تولید ریزپردازنده برای «IBM» و حتی برخی رقبا در بازار کامپیوترهای شخصی، این شرکت را به بزرگ‌ترین تولیدکننده سخت‌افزار کامپیوتر بدل نمود. در ادامه، شرکت‌های رقیب و در صدر آن‌ها «AMD»، با نوآوری، عرضه محصولات جدید و البته بازی با قیمت‌ها، بخشی از سلطه اینتل را به چالش کشیدند. در این میان، شکایات متعدد حقوقی از این غول دنیای «IT» هم اثرگذار بود. ادعای نقض قوانین رقابتی، نخستین بار از سوی «AMD» مطرح شد و و اینتل را به رقابت ناعادلانه متهم نمود. دعاوی اینتل و «AMD»، برای سال‌های متمادی ادامه داشت و حتی کار به اتهام سرقت اسرار تجاری و جاسوسی بین دو شرکت نیز کشیده شد.

با وجود تمامی این چالش‌ها، اینتل هنوز هم به‌عنوان یکی از بزرگان صنعت پردازنده‌های کامپیوتری محسوب می‌شود. ارزش بازار این شرکت، در حدود ۲۵۴ میلیارد دلار برآورد می‌شود که به خوبی بیانگر جایگاه منحصربه‌فرد این شرکت است. از دیگر ویژگی‌های اینتل، سرمایه دانشی آن بوده که به لطف به‌کارگیری طیفی از استعدادهای برتر و متخصصین باتجربه پدید آمده است. در حال حاضر، بالغ بر ۱۱۰.۸۰۰ نفر در این شرکت مشغول به کار هستند و حضور در دره سیلیکون به‌عنوان مهد فناوری و نوآوری آمریکا، امکان ارتباط و همکاری با دیگر فناوران پیشرو و توسعه فناوری‌ها نوظهور را برای کارکنان این شرکت فراهم آورده است.

لازم به ذکر است که عملکرد خوب این شرکت، جایگاه ۴۵ را در لیست فورچون ۵۰۰ از آن این شرکت نموده است. همچنین بر اساس لیست شرکت‌هایی با ارزش برند بالاتر که توسط فوربس هر ساله به روزرسانی می‌گردد، این شرکت جایگاه سیزدهم را به خود اختصاص داده است.

 

استراتژی‌های مالکیت فکری و ثبت اختراع

فعالیت‌های گسترده اینتل در دنیای مالکیت فکری و به‌طور خاص ثبت اختراع، به خوبی تأییدکننده نقش «IP» در موفقیت کسب‌وکارهای امروزی است. این شرکت، بنا به ماهیت صنعت «IT» و جنس نوآوری‌هایش، سیستم پتنت را به‌عنوان یک ابزار کارآمد برای حفاظت از اختراعات و دستاوردهای فناورانه انتخاب نموده و در این راه، از مجموعه امکانات در دسترس، از جمله پیمان همکاری ثبت اختراع (PCT)، به خوبی استفاده می‌نماید.

فارغ از این‌که اینتل در آمریکا مستقر بوده و طبیعتاً بازار این کشور را اولویت نخست خود می‌داند، حضور بزرگ‌ترین رقبا و شرکت‌های فناور پیشگام در آمریکا و عرضه فناوری‌های نوظهور در بازار این کشور، باعث شده تا حفاظت از نوآوری‌ها و فناوری‌های توسعه یافته از طریق سیستم پتنت آمریکا، یکی از کلیدی‌ترین استراتژی‌های مالکیت فکری این شرکت باشد. بر همین اساس، ثبت «US» پتنت و اخذ گواهی از دفتر ثبت اختراعات و علائم تجاری آمریکا، به صورتی جدی از سوی این شرکت دنبال می‌شود؛ قرار گرفتن در رتبه پنجم دارندگان گواهی‌های ثبت اختراع در آمریکا، تأییدی بر این موضوع است.

اینتل در سال ۲۰۱۹ میلادی، موفق به اخذ ۳۰۲۶ گواهی ثبت اختراع در آمریکا شده که این شرکت را پس از «IBM»، سامسونگ، «Canon» و مایکروسافت، در رده پنجم شرکت‌های برتر قرار داده است. البته آمار «US» پتنت‌های اینتل در این سال‌ها (۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ میلادی)، شاهد یک جهش ۴۷ درصدی بوده که موجب شده از رده نهم در سال ۲۰۱۵ ، به رده پنجم در سال ۲۰۱۹ برسد. گفتنی است که در پنج سال اخیر، اینتل در مسیر بهبود رتبه خود، غول‌هایی همچون توشیبا، سونی، «LG»، کوالکام و گوگل را پشت سر گذاشته است.

روند رو به رشد اینتل، در حوزه درخواست‌های ثبت اختراع در آمریکا نیز مشهود است؛ به‌طوری که از ۲۳۹۴ درخواست و جایگاه یازدهمی در سال ۲۰۱۵ ، به ۴۶۶۵ درخواست و جایگاه سومی در سال ۲۰۱۹ بهبود یافته است. نکته جالب، جهش ۴۰ درصدی درخواست‌ها در سال ۲۰۱۹ بوده که موجب شده تا این شرکت، با پیشی گرفتن از «Canon» و مایکروسافت، رده سوم را پس از «IBM» و سامسونگ از آن خود نماید.

 

جدول ۱- تعداد درخواست‌های ثبت اختراع و گواهی‌های ثبت اختراع  «USPTO» و «EPO» و تعداد درخواست «PCT» اینتل در سال‌های اخیر

 

دومین بازار هدف اینتل، بازار اروپا است. این شرکت در سال ۲۰۱۵ میلادی، ۱۶۴۰ درخواست در دفتر ثبت اختراع اروپا به ثبت رسانید که جایگاه هشتم را برایش به ارمغان آورد. در ادامه، با رشدی نسبی در سال ۲۰۱۶، ۱۸۵۳ درخواست جدید داشته که جایگاهش در میان شرکت‌های برتر را یک پله بهبود داده است. با وجود توقف روند رو به رشد اینتل در سال ۲۰۱۷ (ثبت ۱۸۴۳ درخواست) و حتی کاهش در سال ۲۰۱۸ (۱۷۵۲ درخواست)، جایگاه این شرکت ارتقاء یافته و در رده چهارم شرکت‌های برتر (بعد از هوآوی، سامسونگ و «LG») قرار گرفت. با این وجود، اینتل در سال ۲۰۱۹ میلادی، افتی شدید را در زمینه تعداد درخواست‌های ثبت اختراع اروپایی تجربه نمود، به‌طوری که با کاهش تقریباً ۵۸ درصدی (۱۰۱۳ درخواست) به رده چهاردهم سقوط کرده است. روند اخذ گواهی‌های ثبت اختراع اروپایی اینتل نیز، حاکی از توجه ویژه این شرکت به بازار اروپا است. این شرکت در سال ۲۰۱۵، تنها ۱۰۲ پتنت اروپایی را به خود اختصاص داده بود که در یک روند رو به رشد و مستمر، با ۵۲۶ پتنت در سال ۲۰۱۹، رشد بیش از پنج برابری را دنبال نموده است. در خصوص این افت و خیزها به ویژه در خصوص تعداد درخواست‌های ثبت اختراع، دو تحلیل کلی می‌توان ارائه نمود:

  • در نگاه خوش‌بینانه، با توجه به روند کاهشی درخواست‌های به ثبت رسیده و در مقابل، رشد مستمر گواهی‌های ثبت اختراع، می‌توان این طور تصور نمود که نوعی استراتژی کیفی در دستور کار مدیران مالکیت فکری اینتل قرار گرفته است. به عبارت دیگر، این شرکت به جای افزایش بی‌رویه تعداد درخواست‌ها که همراه با افزایش زمان و هزینه می‌باشد، غربالگری ایده‌ها و تمرکز بر درخواست‌های باکیفیت را هدف قرار داده و این موضوع، نرخ اخذ گواهی (نسبت تعداد پتنت‌های گرنت شده به تعداد درخواست‌های ثبت شده) را به شدت افزایش داده است.
  • در نگاه بدبینانه نیز، می‌توان این طور مطرح نمود که زمان ۲ تا ۳ ساله بین ثبت و اعطای گواهی فاصله بوده و لذا افت شدید حاصل شده در تعداد درخواست‌های سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹، خود را در آمارهای مربوط به سال‌های ۲۰۲۰ الی ۲۰۲۲ نشان می‌دهد. با این نوع نگاه، شاید اینتل نگاه خود از بازارهای اروپایی را تا حدودی تغییر داده و به همین دلیل، افت در ارائه درخواست‌های جدید، رخ داده است.

نکته قابل‌توجه دیگر پیرامون سبد پتنت اینتل، توجه ویژه به ابزار «PCT» است. این شرکت، همانند بسیاری از فناوران پیشرو و نوآور، پیمان همکاری ثبت اختراع را یک فرصت بی‌نظیر برای حفاظت از اختراعات و دستاوردهای فنی در سطح بین‌الملل می‌داند و از همین رو، روندی رو به رشد را در تعداد درخواست‌های «PCT» تجربه نموده است. اینتل در سال ۲۰۱۸، ۲۴۹۹ درخواست «PCT» به ثبت رسانیده که این شرکت را پس از هوآوی و میتسوبیشی، در رده سوم شرکت‌های برتر قرار می‌دهد.

برای درک بهتر تأکید اینتل بر استفاده از پیمان همکاری ثبت اختراع به‌عنوان یک استراتژی کارآمد مالکیت فکری، می‌توان به آمار نازل ۱۷۷ درخواست در سال ۲۰۰۹ اشاره نمود. این آمار که جایگاه اینتل را تا رده هشتاد و هشتم هم پایین آورده، طی یک دهه با رشد خیره‌کننده ۱۴ برابری، اینتل را به رده سوم ارتقاء داده است. گفتنی است که بررسی دقیق فعالیت‌های اینتل در زمینه ثبت درخواست‌های «PCT»، نشان می‌دهد که طی دو دهه اخیر، این شرکت افت و خیزهای بسیاری را تجربه نموده که در شکل ۱ به خوبی نشان داده شده است.

 

شکل ۱- تعداد درخواست‌های «PCT» اینتل در سال‌های مختلف

 

در پایان، شایان ذکر است که اطلاعات و آمارهای ارائه شده در این گزارش، در تاریخ هفدهم ژوئن سال ۲۰۲۰ میلادی و از مجموعه وب‌سایت‌های «IFI Claims»، «سازمان جهانی مالکیت فکری»، «فوربس» و «فورچون»، توسط کانون پتنت ایران استخراج شده و احتمال به‌روزرسانی و تغییرات جزئی این اطلاعات در آینده وجود دارد.

پربازدیدترین‌ها

تویوتا موتور؛ غول ژاپنی صنعت خودرو

تویوتا موتور؛ غول ژاپنی صنعت خودرو

یکی از برندهای مشهور در صنعت خودرو، تویوتا است که نه تنها بازار آسیا، بلکه اروپا و آمریکا به‌عنوان محل فعالیت رقبای قدرتمندی همچون فورد، جنرال موتورز، دایملر و فولکس‌واگن را تحت سیطره خود درآورده است. رمز موفقیت این غول ژاپنی، تمرکز بر نوآوری و برتری بر رقبا با استفاده از فناوری‌های متمایز و کارآمد است. ثبت بیش از ۲۷۰۰ درخواست در هر یک از کشورهای ژاپن و آمریکا در سال ۲۰۲۰ میلادی، بخشی از فعالیت‌های گسترده این شرکت نوآور را نشان می‌دهد. در این نوشتار، به مرور و بررسی فعالیت‌های ثبت اختراع تویوتا موتور طی سال‌های اخیر می‌پردازیم.

مردی که دنیای سرگرمی را به عروسک‌هایش گره زد!

مردی که دنیای سرگرمی را به عروسک‌هایش گره زد!

بسیاری از مردم جهان، با عروسک‌های «ماپت» آشنا هستند. عروسک‌هایی که خلق آن‌ها دیون تخیل عجیب و مثال‌زدنی «جیم هنسون» بوده است. هنسون در کنار علاقه زیادی که به آفرینش کاراکترهای عروسکی جدید داشت، مسئله حفاظت از آن‌ها را نیز به صورت جدی دنبال می‌کرد. در این نوشتار، با بخشی از داستان زندگی هنسون و اهمیت استفاده از سیستم مالکیت فکری برای وی بیشتر آشنا می‌شویم.

دانشگاه میشیگان؛ پیشگام در کارآفرینی دانشگاهی

دانشگاه میشیگان؛ پیشگام در کارآفرینی دانشگاهی

دانشگاه میشیگان، یکی از اولین دانشگاه‌های دولتی آمریکا است. این دانشگاه که یکی از برجسته‌ترین دانشگاه‌های جهان و پیشرو در آموزش و پژوهش محسوب می‌شود، بیش از ۵۱ هزار دانشجو و ۵۶۰۰ عضو هیئت‌علمی دارد. دانشگاه میشیگان، در خصوص ثبت اختراع نیز عملکرد قابل توجهی داشته و در سال ۲۰۲۰ میلادی، با ثبت ۲۲۱ درخواست جدید در آمریکا، در جایگاه هشتم دانشگاه‌های برتر متقاضی ثبت اختراع در این کشور قرار گرفته است. در این نوشتار، با این دانشگاه نوآور و عملکرد آن در خصوص ثبت اختراع بیشتر آشنا می‌شویم.

پنج سال برنامه فشرده برای شکستن رکوردهای مالکیت فکری

پنج سال برنامه فشرده برای شکستن رکوردهای مالکیت فکری

بررسی آمار و اطلاعات منتشر شده از سوی دفتر مالکیت فکری چین، نشان از علاقه شدید چینی‌ها به حقوق مالکیت فکری دارد. پنج سال تلاش فشرده که در قالب برنامه استراتژیک ۲۰۲۰-۲۰۱۶ دفتر مالکیت فکری چین انجام شد، رکوردهای عجیبی را برای این کشور به دنبال داشت. دستیابی به رکورد ۱۵.۸ پتنت به ازای هر ده هزار نفر، جایگاه نخست جهانی در درخواست‌های «PCT»، تغییر ۱۵ پله‌ای در شاخص جهانی نوآوری و تغییر ۴۷ پله‌ای در فهرست سهولت راه‌اندازی کسب‌وکار بانک جهانی، نمونه‌هایی از این موفقیت‌ها هستند. در این گزارش، عملکرد این دفتر و سیاست‌گذاری‌های صورت گرفته در این بازه پنج ساله و نتایج حاصل شده در سال ۲۰۲۰ بیشتر معرفی می‌شود.

دانشگاه ملی سئول؛ دانشگاهی خلاق و نوآور برای رشد و توسعه کره جنوبی

دانشگاه ملی سئول؛ دانشگاهی خلاق و نوآور برای رشد و توسعه کره جنوبی

دانشگاه ملی سئول به‌عنوان اولین دانشگاه جامع کره، با هدف ساخت نخبگان فکری برای هدایت و رهبری این کشور تأسیس شد. این دانشگاه، در کنار آموزش و تحقیق، کارآمدی پژوهش‌ها و ارتباط نزدیک با کاربردهای صنعتی را هم در اولویت خود داشته و از ۹۷۹ میلیون دلار بودجه مورد نیاز خود در سال ۲۰۲۰، حدود ۷۳۵ میلیون دلار آن را از از طریق درآمدهای خود دانشگاه تأمین نموده است. دانشگاه ملی سئول در سال ۲۰۲۰، تعداد ۲۰۲ درخواست ثبت اختراع در آوریکا و ۷۶ درخواست هم در دفتر ثبت اختراع اروپا داشته است. در این نوشتار، با این دانشگاه و فعالیت‌های ثبت اختراع آن بیشتر آشنا می‌شویم.

مروری بر سیستم «PCT» در سال ۲۰۲۰ میلادی

مروری بر سیستم «PCT» در سال ۲۰۲۰ میلادی

بنا بر گزارش سازمان جهانی مالکیت فکری، در سال ۲۰۲۰ غریب به ۲۷۶ هزار درخواست «PCT» به ثبت رسیده که در مقایسه با سال ۲۰۱۹، رشد تقریباً ۴ درصدی را به همراه داشته است. لازم به تأکید است که این رشد چهار درصدی علی‌رغم اثرات منفی اپیدمی کووید-۱۹ بر اقتصاد جهانی رخ داده و بخش عمده آن، به رشد چشمگیر فعالیت‌های ثبت اختراع چین باز می‌گردد. در این نوشتار، مروری اجمالی بر آخرین گزارش سازمان جهانی مالکیت فکری در خصوص وضعیت درخواست‌های به ثبت رسیده در سال ۲۰۲۰ میلادی داشته و نگاهی نیز به وضعیت ایران و کشورهای منطقه خواهیم داشت.